ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Πόλεμοι επιρροής στη «σκακιέρα» της γειτονιάς μας

ΞΕΝΙΑ ΚΟΥΝΑΛΑΚΗ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Μίνι ψυχροπολεμικές αναμετρήσεις μεταξύ Δύσης από τη μια και Ρωσίας από την άλλη βρίσκονται σε εξέλιξη στην περιοχή των Δυτικών Βαλκανίων, με τη Μόσχα να υπονομεύει την προσέγγιση των χωρών της περιοχής με την Ε.Ε. και το ΝΑΤΟ, την Ε.Ε. να αίρει το εμπάργκο της περαιτέρω διεύρυνσης που είχε επιβάλει μέχρι πρότινος, την Τουρκία να επιχειρεί να εκμεταλλευτεί τους μουσουλμανικούς πληθυσμούς και τις ΗΠΑ να παρεμβαίνουν σε μια προσπάθεια ενίσχυσης της επιρροής τους. «Η γεωπολιτική επέστρεψε στα Βαλκάνια», είχε αποφανθεί πρόσφατα Γερμανός ευρωβουλευτής, ο οποίος κάλεσε την Ε.Ε. να παίξει έναν πιο «ορατό» ρόλο στην περιοχή.

ΠΓΔΜ: Πέρυσι το καλοκαίρι απόρρητα έγγραφα αποκάλυψαν ότι Ρώσοι κατάσκοποι και διπλωμάτες προσπαθούσαν επί μία και πλέον δεκαετία να προκαλέσουν πόλωση και διχασμό στη χώρα, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης εκστρατείας να παρεμποδιστεί η ένταξη των βαλκανικών χωρών στο ΝΑΤΟ. Η ρωσική προπαγάνδα, που επέσειε τον κίνδυνο της Μεγάλης Αλβανίας και των αλυτρωτικών βλέψεων των Τιράνων, είχε στόχο την υποστήριξη του εθνικιστή ηγέτη Νίκολα Γκρούεφσκι και της αντιδυτικής ρητορικής γενικότερα. Αξίζει να σημειωθεί ότι στην κορύφωση της κρίσης στην ΠΓΔΜ, Ευρωπαίοι και Αμερικανοί αξιωματούχοι ταξίδεψαν πολλές φορές στα Σκόπια για να επιλύσουν το αδιέξοδο. Η στάση τους ήταν ενδεικτική της σημασίας που απέδιδαν να μη χαθεί το παιχνίδι στη χώρα προς όφελος της Ρωσίας. Η ανάδειξη του Ζόραν Ζάεφ σε εκλεκτό της Ε.Ε. και των ΗΠΑ ενόχλησε τη Μόσχα – ενδεικτικές οι πρόσφατες παραινέσεις της προς την Αθήνα, διά στόματος του υπουργού Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ, να μην προβεί σε υποχωρήσεις.

Κόσοβο: Την ώρα που επρόκειτο να ξεκινήσει ο διάλογος μεταξύ Σερβίας-Κοσόβου, με τη μεσολάβηση της Ε.Ε., η δολοφονία ενός μετριοπαθούς Σέρβου πολιτικού στη Μιτρόβιτσα ήρθε να αναζωπυρώσει τις θεωρίες συνωμοσίας και τα εκκρεμή πάθη από τον πόλεμο στα τέλη της δεκαετίας του ’90. Αμερικανοί και Ευρωπαίοι έχουν διοχετεύσει δισ. δολάρια στο Κόσοβο για να νομιμοποιήσουν την απόφασή τους να το αναγνωρίσουν το 2008 ως ανεξάρτητο κράτος. Παρ’ όλα αυτά περίπου το 5% του πληθυσμού μετανάστευσε το 2014 κυρίως σε χώρες της Ε.Ε. Στο μεταξύ, μεγάλος αριθμός Κοσοβάρων, αλλά και Αλβανών και Βόσνιων έχουν ενταχθεί στις τάξεις τζιχαντιστικών ομάδων στο Ιράκ και τη Συρία.

Αλβανία: Μόλις πριν από λίγους μήνες, ο Αλβανός πρωθυπουργός Εντι Ράμα έθεσε το ζήτημα ενδεχόμενης «ένωσης» της χώρας του με το Κόσοβο, ξυπνώντας το φάντασμα της Mεγάλης Αλβανίας στον πληθυσμό της περιοχής, ενώ εξήρε την απόφαση της βουλής της ΠΓΔΜ να καταστήσει την αλβανική δεύτερη επίσημη γλώσσα του κράτους. Η Μόσχα βιάστηκε να τον προειδοποιήσει ότι «κατέγραψε» την επίμαχη δήλωσή του. Στον αντίποδα ο Τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν είχε πει την περασμένη εβδομάδα ότι «οι Αλβανοί θα πρέπει πρώτα να ενοποιήσουν τα εδάφη τους και μετά να ενταχθούν στην Ε.Ε.». Οι περισσότεροι αναλυτές αποκηρύσσουν τη ρητορική των Αλβανών πολιτικών ως προσπάθεια ψηφοθηρίας στα εθνικιστικά ακροατήρια, καθώς οι ψηφοφόροι τούς κατηγορούν ότι έχουν εξαγοραστεί από τις ΗΠΑ και την Ε.Ε.

Βοσνία: Ο Σερβοβόσνιος ηγέτης Μίλοραντ Ντόντικ κατηγορείται ότι έχει παραβιάσει πλήρως τη συμφωνία του 1995, προχωρώντας μάλιστα στη συγκρότηση πολιτοφυλακής με τη συμμετοχή μισθοφόρων που έχουν εκπαιδευθεί στη Ρωσία. Την περασμένη εβδομάδα, η παραστρατιωτική ομάδα που έχει το όνομα «Σερβική Tιμή» πραγματοποίησε παρέλαση στην Μπάνια Λούκα. Επικεφαλής είναι πρώην μέλος των σερβικών ειδικών δυνάμεων, που εκπαιδεύτηκε στη Μόσχα και ορκίζεται στη... φωτογραφία του Βλαντιμίρ Πούτιν.

Σερβία: Πρόσφατη έρευνα έδειξε ότι η πλειονότητα των Σέρβων θεωρεί πως η Ρωσία είναι ο μεγαλύτερος χρηματοδότης της χώρας και όχι η Ε.Ε., παρόλο που τα 3 δισ. ευρώ που έχει λάβει το Βελιγράδι από τις Βρυξέλλες από το 2000 υπερβαίνουν κατά πολύ την αντίστοιχη επιταγή από τη Μόσχα. Tην περασμένη εβδομάδα παρουσιάστηκε σε Αμερικανούς γερουσιαστές έκθεση στην οποία μεταξύ άλλων επισημαίνεται: «Η ρωσική ανάμειξη σε χώρες όπως η Σερβία είναι λιγότερο επιθετική και επικεντρώνεται στην καλλιέργεια φιλικών στοιχείων στην κοινωνία για να αναχαιτιστούν οι κυβερνητικές προσπάθειες ένταξης στη Δύση».

Μαυροβούνιο: Το αποτυχημένο πραξικόπημα πριν από ενάμιση χρόνο είχε αρχικό στόχο τη δολοφονία του επί 21 χρόνια πρωθυπουργού Μίλο Τζουγκάνοβιτς, ακολούθως τη διάλυση του κοινοβουλίου καθώς και τον έλεγχο όλων των θεσμών. Μεταξύ των πρωτεργατών του πραξικοπήματος περιλαμβάνονται δύο Ρώσοι, παρά τις επίμονες διαψεύσεις του Κρεμλίνου ότι δεν βρίσκεται πίσω από την απόπειρα. Ανεξάρτητα από τις προσπάθειες της Μόσχας πάντως, το Μαυροβούνιο έγινε πέρυσι μέλος του ΝΑΤΟ.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ