ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Αποψη: Κάποιες συμβουλές για τον νέο πρόεδρο του Eurogroup

ΓΚΟΥΝΤΡΑΜ ΒΟΛΦ*

Ο νέος πρόεδρος του Eurogroup, ο Πορτογάλλος Μάριο Σεντένο.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Α​​γαπητέ κ. πρόεδρε του Eurogroup,

Συγχαρητήρια, αναλαμβάνετε ένα έργο γεμάτο προκλήσεις. Δεν θα πρέπει απλά να φροντίζετε για τον προϋπολογισμό της Πορτογαλίας ως υπουργός Οικονομικών της –μία θέση που, από μόνη της, είναι πλήρους απασχόλησης– αλλά θα πρέπει να προεδρεύετε στις μηνιαίες συνεδριάσεις του Eurogroup – για πολλούς το πιο ισχυρό όργανο αποφάσεων της Ευρωζώνης. Πέραν αυτών των συνεδριάσεων, πρέπει να αφήσετε χώρο στην ατζέντα σας για τα τηλεφωνήματα με τους υπουργούς των πιο σημαντικών χωρών, αλλά και με τους επικεφαλής των ευρωπαϊκών θεσμών, ώστε να σφυρηλατηθούν οι απαραίτητες συναινέσεις.

Ποιοι θα είναι οι πιο κρίσιμοι φάκελοι; Η πρώτη υπόθεση που θα σας απασχολήσει θα είναι η ολοκλήρωση του τρίτου προγράμματος οικονομικής βοήθειας προς την Ελλάδα, το ερχόμενο καλοκαίρι. Ωστόσο τα κόστη δανεισμού της Ελλάδας στις αγορές παραμένουν πολύ υψηλά, σε βαθμό που είναι αμφίβολο αν θα μπορέσει να χρηματοδοτηθεί ομαλά από τις αγορές. Εχετε ουσιαστικά δύο επιλογές: μπορείτε να διαπραγματευτείτε ένα ακόμα πρόγραμμα, που θα δώσει στην Ελλάδα πρόσβαση στους πόρους που θα χρειαστεί για να εξυπηρετήσει οφειλές που ωριμάζουν (ειδικά εκείνες προς το ΔΝΤ και την ΕΚΤ). Το πρωτογενές πλεόνασμα είναι αρκετά υψηλό ώστε να καλύπτει τους τόκους που οφείλει η χώρα.

Η εναλλακτική λύση –που είναι πιθανότατα και η προτιμητέα για τα μέλη του Eurogroup– είναι να μην υπάρξει νέο πρόγραμμα για την Ελλάδα. Αυτό θα είναι πολύ δύσκολο να πετύχει χωρίς ελάφρυνση του ελληνικού χρέους. Μία πιθανή συμβιβαστική λύση είναι η δέσμευση σε υπό όρους (π.χ. τη μείωση του αφορολόγητου) ελάφρυνση του χρέους μετά το πέρας του προγράμματος. Το κλειδί, σε τελική ανάλυση, είναι να ενισχυθεί η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, κάτι που διευκολυνόταν από χαμηλότερους στόχους για το πρωτογενές πλεόνασμα. Θα σας συμβούλευα να επιδιώξετε τη συναίνεση του Eurogroup σε αυτήν την κατεύθυνση.

Ο δεύτερος φάκελος που πρέπει να εξετάσετε αφορά τη μεταρρύθμιση της Ευρωζώνης. Παρότι δεν συμμερίζομαι την αισιοδοξία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι έχουμε αέρα στα πανιά μας για να προχωρήσουμε ταχέως προς βαθύτερη δημοσιονομική ενοποίηση, υπάρχει ανάγκη να δράσουμε – και όταν σχηματιστεί κυβέρνηση στη Γερμανία, θα αναληφθούν χειροπιαστές πρωτοβουλίες.

Η πρώτη σας προτεραιότητα θα πρέπει να είναι η ολοκλήρωση της τραπεζικής ένωσης. Παρότι οι οδηγίες σχετικά με την Ευρωπαϊκή Ασφάλιση Καταθέσεων θα εγκριθούν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, πολλά θα εξαρτηθούν από τον ηγετικό ρόλο που θα παίξετε. Εχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος στην εξυγίανση του τραπεζικού τομέα, αλλά πολλοί από τους συνομιλητές θα επιμείνουν στην επιτάχυνση της διαχείρισης των μη εξυπηρετούμενων δανείων – ειδικά στην Ιταλία. Πρέπει να ενθαρρύνετε τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό να δράσει περιφρουρώντας την ανεξαρτησία του και να μην επηρεαστεί από τους περιορισμούς στους οποίους υπόκεινται οι εθνικές εποπτικές αρχές. Στη συνέχεια θα πρέπει να μεσολαβήσετε ώστε να προκύψει μία προσεκτικά σχεδιασμένη συμφωνία, η οποία θα αυξάνει τις κεφαλαιακές απαιτήσεις για μεγάλα χαρτοφυλάκια εθνικού χρέους ενώ ταυτόχρονα εισάγει την πανευρωπαϊκή ασφάλιση καταθέσεων. Δεν πρέπει να πέσετε στην παγίδα του να θεωρήσετε ότι η αντασφάλιση των καταθέσεων θα ήταν αρκετή για να διαρραγεί ο φαύλος κύκλος αλληλοεξάρτησης κρατών και τραπεζών που ήταν στην καρδιά της ευρω-κρίσης.

Η επόμενή σας κίνηση θα πρέπει να είναι να πιέσετε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καταθέσει τολμηρές προτάσεις για την αναθεώρηση των δημοσιονομικών κανόνων, που είναι ασαφείς και οδηγούν σε λανθασμένες συστάσεις – ένα κρίσιμο ζήτημα, το οποίο η Επιτροπή παρέβλεψε στις τελευταίες της μεταρρυθμιστικές εισηγήσεις. Οι νέοι κανόνες θα πρέπει να έχουν ως κεντρικό στόχο τη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους των κρατών-μελών. Παράλληλα, θα πρέπει να στοχεύουν στην προώθηση των σωστών πολιτικών σταθεροποίησης σε εθνικό επίπεδο. Οταν τα επιτόκια είναι μηδενικά, θα πρέπει να υποστηρίξετε σθεναρά την ανάγκη συντονισμένης δημοσιονομικής δράσης. Τέλος, θα διαχειριστείτε τη μεταρρύθμιση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Στήριξης (ESM). Tο κομβικό ζήτημα σε αυτό το μέτωπο είναι το αν μπορούμε να μεταβούμε από την ομοφωνία στην αυξημένη πλειοψηφία ως μέθοδο αποφάσεων για μελλοντικά προγράμματα βοήθειας. Θα πρέπει επίσης να φροντίσετε ώστε ο εκτελεστικός διευθυντής του ESM να λογοδοτεί απευθείας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Τέλος, επιτρέψτε μου να αναφερθώ και στη δική σας θέση καθεαυτή. Επειτα από λίγους μήνες, θα συνειδητοποιήσετε ότι ο εργασιακός σας φόρτος είναι στην πραγματικότητα ισοδύναμος με δύο δουλειές – ιδιαίτερα αν υπάρξουν αρνητικές εξελίξεις, κάτι που δεν αποκλείεται καθόλου κατά τη διάρκεια της θητείας σας. Η θέση του προέδρου του Eurogroup πρέπει να μετατραπεί σε θέση πλήρους απασχόλησης, επιτρέποντάς σας να αφιερώσετε όλη σας την ενέργεια στην Ευρωζώνη. Πρέπει να έχετε τον χρόνο για τακτικές ακροάσεις ενώπιον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, απέναντι στο οποίο πρέπει να έχετε κάποιο βαθμό λογοδοσίας.
Σας εύχομαι κάθε επιτυχία στον νέο σας ρόλο.

* Ο κ. Γκούντραμ Βολφ είναι διευθυντής του Ινστιτούτου Bruegel στις Βρυξέλλες.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ