ΒΙΒΛΙΟ

Από εκατό δρόμους στα όρια της ποίησης

ΑΙΜΙΛΙΟΣ ΧΑΡΜΠΗΣ

Το χειρόγραφο του ποιήματος «Πρέβεζα».

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

«Ας υποθέσουμε πως δεν έχουμε φτάσει/από εκατό δρόμους, στα όρια της σιγής». Αυτό το δίστιχο της «Αισιοδοξίας», από τα πιο συγκινητικά και πυκνά ποιήματα του Κώστα Καρυωτάκη, συνοψίζει, με έναν τρόπο, τη ζωή και το έργο του. Είναι το πνευματικό απόσταγμα ενός ανθρώπου που καταπιάστηκε με πολλά πράγματα, ταλαιπωρήθηκε, δημιούργησε κι έφτασε να σιγάσει νωρίς με δική του απόφαση. Σε λίγους μήνες συμπληρώνονται 90 χρόνια από τον θάνατό του. Μέσα σε αυτό το διάστημα ειπώθηκαν και γράφτηκαν για εκείνον περίπου τα πάντα· αναλύθηκαν ο τρόπος σκέψης, οι έρωτες, οι πολιτικές του απόψεις και βέβαια τα ποιήματα των τριών συλλογών του μαζί με εκείνα που εκδόθηκαν αργότερα. Πάνω από όλα τα παραπάνω, ίπταται, σα σκιά, η αυτοκτονία του. Είναι η βασική πηγή μιας ολόκληρης μυθολογίας, η οποία αναπτύχθηκε τα πρώτα χρόνια μετά τον θάνατό του αλλά εξακολούθησε να ανθεί και τις επόμενες δεκαετίες, εμποδίζοντας, στις περισσότερες περιπτώσεις, τη θέα στην ουσία του έργου.

Ο Καρυωτάκης έζησε τις τρεις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα. Είδε την Ελλάδα να διχάζεται σε «βενιζελικούς» και «βασιλικούς» (η οικογένειά του ανήκε στους δεύτερους), να διπλασιάζει την έκτασή της και τελικά να υποφέρει από τις συνέπειες μιας καταστροφής. Εγινε ακόμα κοινωνός νέων ιδεών, καλλιτεχνικών που κατέφθαναν από τη Δύση και πολιτικών που εξόρμησαν από τη Ρωσία. Η ποίηση αλλά και τα πεζά του καθρεφτίζουν πολλά από αυτά. Κυρίως, όμως, μεταδίδουν τον πνευματικό κόσμο ενός τρομερά ανήσυχου ανθρώπου, με ιδιοφυές χιούμορ, που αγωνιζόταν για να μη χαθεί στα γρανάζια (δημοσιοϋπαλληλική ιδιότητα, στρατός κ.ο.κ.) που η καθημερινή ζωή έφερνε στον δρόμο του.

Το 1919, και για σύντομο χρονικό διάστημα, ο Καρυωτάκης εξέδωσε, μαζί με τον φίλο του Αγη Λεβέντη, το σατιρικό περιοδικό «Η Γάμπα». Οι πωλήσεις του σύντομα ξεπέρασαν εκείνες τις εδραιωμένης «Εστίας» αλλά και της νεοσύστατης τότε «Καθημερινής». Εκλεισε με απόφαση της χωροφυλακής, διότι υπονόμευε τα χρηστά ήθη... Κάπως έτσι αντιμετωπίστηκαν αρχικά και τα έργα του Καρυωτάκη. Αυτά βέβαια δεν υπήρχε περίπτωση να «κλείσουν». Αντιθέτως, τον καθιέρωσαν τελικά ως έναν από τους σημαντικότερους σύγχρονους Ελληνες ποιητές. Η «Κ» παρουσιάζει σήμερα τον νέο συγκεντρωτικό τόμο, με τα ποιήματα και τα πεζά του, ο οποίος κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Gutenberg.

 

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ