ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

Η Θεσσαλονίκη μελετά τη χρονιά των εξεγέρσεων

ΑΙΜΙΛΙΟΣ ΧΑΡΜΠΗΣ

Αριστερά, στιγμιότυπο από τον γυρισμένο στη Γιουγκοσλαβία «Ταραγμένο Ιούνιο» του Ζέλιμιρ Ζίλνικ. Δεξιά, το ντοκιμαντέρ «Στο έντονο παρόν» μεταφέρει εικόνες από την Κίνα του 1966.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Καθώς το επετειακό 20ό Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης (2-11/3) πλησιάζει, όλο και περισσότερες εκδηλώσεις του γίνονται γνωστές. Μία από αυτές είναι και το αφιέρωμα με τίτλο «Το ’68 πέρα από το ’68», που θα διοργανωθεί ως γέφυρα μνήμης με τη χρονιά-κλειδί του 20ού αιώνα. Το 1968 έμεινε στην ιστορία κυρίως για τα γεγονότα του Μαΐου στη Γαλλία καθώς και για την Ανοιξη της Πράγας, όμως η αλήθεια είναι πως αποτέλεσε ορόσημο αρκετών άλλων, σχετικά άγνωστων εξεγέρσεων ανά την υφήλιο. Αυτές μας καλεί το Φεστιβάλ να τις ανακαλύψουμε, μέσα από επτά πολύ ιδιαίτερα ντοκιμαντέρ, τα οποία χρονολογούνται από το 1968 μέχρι σήμερα. Ηγέτες, απλοί άνθρωποι, ιδεολογίες και αιτήματα ζωντανεύουν σε ταινίες με ξεκάθαρη πολιτική φόρτιση, οι οποίες όμως δεν φέρουν απαραίτητα κοινό πολιτικό στίγμα.

Πενήντα χρόνια πριν, στις 2 Οκτωβρίου, μεγάλες ομάδες φοιτητών συγκεντρώνονται στην πρωτεύουσα του Μεξικού απαιτώντας δημοκρατία. Κυβέρνηση και παρακρατικοί απαντούν με βασανιστήρια και πυροβολισμούς, με τελικό απολογισμό κοντά στους 300 νεκρούς. Το «Δεν ξεχνάμε, δεν συγχωρούμε» του Ρισάρ Ντιντό αφηγείται το χρονικό της εξέγερσης, συνδέοντάς την και με τη σύγχρονη δολοφονία ενός εκ των πρωταγωνιστών των γεγονότων. Η «Σύγχυση» του Εβαλντ Σορμ από την άλλη, γυρισμένη το 1969, αποτελεί ντοκουμέντο της σοβιετικής επέμβασης στην Τσεχοσλοβακία, μέσα από παράνομα τραβηγμένες εικόνες, που ήρθαν για πρώτη φορά στο φως το 1990.

Από την ίδια χρονιά προέρχονται ακόμη δύο ταινίες του αφιερώματος: αρχικά ο «Ταραγμένος Ιούνιος» του Ζέλιμιρ Ζέλνικ, ο οποίος ασχολείται με τις φοιτητικές διαδηλώσεις οι οποίες έλαβαν χώρα στο Βελιγράδι τον Ιούνιο του ’68. Με πολιτικοποιημένη ματιά, ο Σέρβος κινηματογραφιστής δημιουργεί ένα συγκινητικό, μικρού μήκους, χρονικό των γεγονότων.

Η δεύτερη ταινία είναι η «Αμερικανική Επανάσταση 2», του Χάουαρντ Αλκ, η οποία καταγράφει τα γεγονότα που ακολούθησαν το επεισοδιακό συνέδριο των Δημοκρατικών στο Σικάγο. Το φιλμ επικεντρώνεται βασικά στον κοινό αγώνα για ελευθερία και δικαιοσύνη που έδωσαν οι Μαύροι Πάνθηρες μαζί με ομάδα νεαρών λευκών ριζοσπαστών.

Το εξεγερτικό κλίμα εκείνης της χρονιάς, όμως, δεν περιορίστηκε μόνο στην Ευρώπη και στην Αμερική. Στην Απω Ανατολή, και συγκεκριμένα την Ιαπωνία, οι κάτοικοι ενός χωριού ενώνουν τις δυνάμεις τους με ομάδες φοιτητών προκειμένου να αντισταθούν σθεναρά στην κατασκευή ενός αεροδρομίου στην περιοχή τους. Τα δραματικά γεγονότα που πυροδοτούνται, αποτυπώνονται στο σελιλόιντ από τον «δάσκαλο» του ιαπωνικού ντοκιμαντέρ Σινσούκε Ογκάουα, με το «Καλοκαίρι στη Ναρίτα». Η πιο σύγχρονη, τέλος, παραγωγή του αφιερώματος είναι το «Στο έντονο παρόν» του Ζοάο Μορέιρα Σάλες. Γυρισμένο το 2017, το φιλμ χρησιμοποιεί σπάνιο αρχειακό υλικό, τόσο από το Παρίσι και την Πράγα όσο και από την Κίνα του 1966, το οποίο συνέλεξε η μητέρα του κινηματογραφιστή. Αποτελεί δε μελέτη πάνω στις αιτίες και στην εξέλιξη των εξεγέρσεων γενικότερα.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ