ΚΟΣΜΟΣ

Κούρσα του Διαστήματος από ιδιώτες

ΗΛΙΑΣ ΜΑΓΚΛΙΝΗΣ

Ο αστροναύτης-ανδρείκελο στο κόκκινο καμπριολέ Tesla Roadster, με φόντο τη Γη, έχει ξεκινήσει ένα διαστημικό ταξίδι που, εκτός απροόπτου, αναμένεται να διαρκέσει ένα δισεκατομμύριο χρόνια. Το καμπριολέ μετέφερε στο Διάστημα ο πύραυλος Falcon Heavy της SpaceX, της εταιρείας που ανήκει στον οραματιστή επιχειρηματία Ελον Μασκ.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

«Το φορτίο θα είναι το αγαπημένο μου Tesla Roadster που θα παίζει το “Space Oddity” (σ.σ. του Ντέιβιντ Μπόουι). Ο προορισμός είναι η τροχιά του Αρη. Θα βρίσκεται στο βαθύ Διάστημα για περίπου ένα δισεκατομμύριο χρόνια, αν δεν ανατιναχθεί κατά την άνοδο». Αυτό πόσταρε ο Ελον Μασκ στις 2 Δεκεμβρίου του 2017, ανακοινώνοντας έτσι την επικείμενη εκτόξευση του Falcon Heavy, του πλέον ισχυρού πυραύλου που σχεδιάστηκε ποτέ, από την εταιρεία του SpaceX.

Στην ανάρτηση του Μασκ διακρίνεται μια κάποια αβεβαιότητα για την έκβαση του εγχειρήματος. Λογικό: ο Μασκ είδε ουκ ολίγους πυραύλους να γίνονται κομμάτια και μαζί με αυτούς εκατομμύρια δολάρια, ειδικά όταν σε μία από αυτές τις αποτυχημένες εκτοξεύσεις, μαζί με τον πύραυλο εξερράγη και ένας δορυφόρος που από μόνος του κόστιζε 100 εκατ. δολάρια.

Ομως, το Falcon Heavy εκτοξεύθηκε με απόλυτη επιτυχία την περασμένη Τρίτη από το ίδιο ακριβώς σημείο του Διαστημικού Κέντρου Κένεντι απ’ όπου έφυγαν οι ιστορικές αποστολές για τη Σελήνη. Μετέφερε όντως στην κορυφή του μοντέλο του αυτοκινήτου που σχεδίασε η άλλη εταιρεία του Μασκ, η Τέσλα, με μία «κούκλα» ντυμένη με στολή αστροναύτη στη θέση του οδηγού, το διάσημο τραγούδι του Μπόουι (στα ελληνικά ο τίτλος του είναι: «Διαστημική παραδοξότητα») να ακούγεται και στο ταμπλό του αυτοκινήτου την επιγραφή «Don’t Panic» (Μην πανικοβάλλεστε) – αναφορά στο μυθιστόρημα

«Πώς να γυρίσετε τον γαλαξία με ωτοστόπ» του Ανταμ Ντάγκλας. Οι εικόνες του ανδρείκελου σε ένα κόκκινο καμπριολέ αυτοκίνητο, με τη Γη και το Διάστημα ως φόντο, έκαναν τον γύρο του κόσμου.

Τον Δεκέμβριο, όταν ο Μασκ προέβη στην παραπάνω ανάρτηση, κάποιος τον ρώτησε: «Η μοναδική μου σκέψη πάνω σε αυτό είναι: “Γιατί”;», όπου ο Μασκ απάντησε: «Μου αρέσει πολύ η σκέψη ενός αυτοκινήτου που περιπλανιέται αδιάκοπα στο Διάστημα και μπορεί μια μέρα, εκατομμύρια χρόνια στο μέλλον, να ανακαλυφθεί από μια εξωγήινη φυλή». Ενδιαφέρουσα απάντηση από έναν αυτοδημιούργητο επιχειρηματία ο οποίος κινδυνεύει σε κάθε τέτοια απόπειρα να κατασπαταλήσει μια (ακόμα) περιουσία.

Στο ίδιο ακριβώς πνεύμα απάντησε ο Μασκ κατά τη συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε την εκτόξευση: «Μου φαίνεται σουρεαλιστικό. Είναι κάπως ανόητο και αστείο, αλλά τα ανόητα και τα αστεία πράγματα μου φαίνονται σημαντικά».

Ο Falcon Heavy έχει ύψος 70 μέτρα και 27 κινητήρες, μπορεί να μεταφέρει ωφέλιμο φορτίο 63.800 κιλά σε μια τροχιά γύρω από τη Γη και 16.800 κιλά στον Αρη. Το κυριότερο; Εδώ και χρόνια η NASA διατείνεται ότι ένας τέτοιος πύραυλος θα κόστιζε γύρω στο ένα δισ. δολάρια. Ο Μασκ τον έκανε πραγματικότητα με περίπου 90 εκατομμύρια (!). Η επιτυχία τού εγχειρήματος δίνει φτερά στο όραμα του Μασκ να στείλει ανθρώπους στον Αρη. «Θέλουμε μια νέα κούρσα του Διαστήματος», δήλωσε, «οι κούρσες είναι συναρπαστικές».

Η επιτυχία του Falcon Heavy τράβηξε πάντως την προσοχή των «γερακιών» του αμερικανικού Πενταγώνου, κυρίως το γεγονός ότι οι πύραυλοι του Μασκ μπορούν να επιστρέψουν στη βάση τους με κάθετη προσγείωση, μειώνοντας έτσι δραστικά το κόστος. Οι προοπτικές της εθνικής άμυνας των ΗΠΑ, και σε διαστημικό επίπεδο πλέον, ανοίγονται απρόσμενα και οι πρώτες δηλώσεις αξιωματούχων του Πενταγώνου εκφράζουν ακριβώς αυτό.

Το παράδειγμα του Μασκ είναι ενδεικτικό. Δεν είναι όμως το μόνο: έχουμε μπει για τα καλά στην εποχή κατά την οποία ιδιώτες, και όχι μόνον κυβερνήσεις, ποντάρουν στην εξερεύνηση του Διαστήματος.

Στόχος, το επιχειρείν και ο τουρισμός

Το όνομα αυτού, Τζεφ Μπέζος. Ο διάσημος ιδρυτής της Amazon είναι ιδιοκτήτης της πυραυλικής εταιρείας Blue Origin. Και εδώ το όραμα είναι πανομοιότυπο: μέσα στα επόμενα έτη η ανθρωπότητα να απλώσει τα φτερά της για τα καλά έξω από τα γήινα όρια. Υπό αυτή την έννοια, οι Μπέζος και Μασκ είναι ανταγωνιστές (έχουν και προϊστορία με ανταλλαγή ειρωνικών και επιθετικών tweets), ωστόσο, λίγο πριν από την εκτόξευση του Falcon Heavy, ο Μπέζος ευχήθηκε «καλή τύχη» στον Μασκ και ο τελευταίος τον ευχαρίστησε.

Και πάλι όμως, οι Μπέζος - Μασκ δεν είναι οι μόνοι. Η αμερικανική εταιρεία Planetary Resources, με μεγάλο επενδυτικό πακέτο προερχόμενο από το Λουξεμβούργο, προχωρά ακάθεκτη με ένα ιδιαίτερο πρότζεκτ: την εξόρυξη και εκμετάλλευση του ορυκτού πλούτου των αστεροειδών (όχι τυχαία, το Λουξεμβούργο έχει μεγάλη παράδοση στα ορυχεία), ενώ η Moon Express, με έδρα τη Φλόριντα, προσβλέπει σε μεγάλες επιχειρηματικές δυνατότητες χάρη σε τακτικές αποστολές στη Σελήνη.

Αν υποθέσουμε, πάντως, ότι μιλάμε για μια νέα κούρσα του Διαστήματος, όπως θα το ήθελε ο Μασκ, τότε η SpaceX έχει μάλλον την πρωτιά αυτή τη στιγμή. Ηδη από το 2010, με τον πύραυλο Falcon 9, έστελνε δορυφόρους σε χαμηλή τροχιά, έμψυχο και άψυχο φορτίο στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό και όλα αυτά σε χαμηλότερες τιμές και, κυρίως, μέσα από τη χρήση πυραύλων που, όπως ήδη αναφέρθηκε, μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, μειώνοντας έτσι δραστικά το κόστος.

«Εχουμε 2017», δήλωσε πέρυσι ο Μασκ, «θα έπρεπε πια να έχουμε βάσεις στη Σελήνη». Ωστόσο, ο κύριος στόχος του, η προσωπική του εμμονή, παραμένει ο Αρης και η νέα γενιά πυραύλων, οι ΒFR (Big Falcon Heavy), που σχεδιάζει η SpaceX για τη δεκαετία του 2020, θα περιλαμβάνει 40 καμπίνες χωρητικότητας 2-3 ανθρώπων που θα έχουν προορισμό τον Αρη. Εάν δε χρησιμοποιηθούν για πτήσεις στη Γη, οι πύραυλοι αυτοί θα μπορούν να κάνουν την απόσταση Νέα Υόρκη - Σαγκάη μέσα σε 39 λεπτά. «Και το εισιτήριο δεν θα είναι πολύ πιο ακριβό από το σημερινό αεροπορικό. Ξέχασα να το αναφέρω αυτό», δήλωνε πριν από καιρό ο Μασκ.

Ο Κόκκινος Πλανήτης αποτελεί στόχο και της εταιρείας Lockheed Martin, η οποία έχει, σε συνεργασία με τη NASA, αναπτύξει το σχέδιο Mars Base Camp. Ομως, εκεί προχωρούν πολύ πιο αργά συγκριτικά με τον Μασκ. Η ουσία είναι ότι με τη σειρά των πυραύλων Falcon, «ήταν η πρώτη φορά που η χώρα απέκτησε ένα σούπερ βαρύ όχημα με ουσιαστικά μηδέν κόστος για τον Αμερικανό φορολογούμενο», όπως δήλωνε πρώην στέλεχος της SpaceX.

Μία άλλη πτυχή αυτής της νέας «διαστημικής κούρσας» είναι ο τουρισμός. Πέρυσι ο Μασκ είχε ανακοινώσει ότι με τον Falcon Heavy θα ήταν σε θέση να στείλει δύο διαστημικούς τουρίστες σε ταξίδι γύρω από τη Σελήνη. Οι εθελοντές έχουν βρεθεί (τα ονόματά τους δεν έχουν ανακοινωθεί), αλλά φαίνεται πως θα χρειαστεί να περιμένουν ακόμα, διότι η SpaceX έθεσε ως προτεραιότητά της την ανάπτυξη των ΒFR.

Δίνουν εκατομμύρια για να ταξιδέψουν

Ο πρώτος ιδιώτης που αγόρασε εισιτήριο για το Διάστημα λέγεται Ντένις Αντονι Τίτο. Πρόκειται για έναν πλούσιο Αμερικανό αεροναυπηγό εβδομήντα χρόνων, ο οποίος στις 28 Απριλίου του 2001 ταξίδεψε στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό με το Σογιούζ ΤΜ-32 όπου και πέρασε επτά ημέρες, είκοσι δύο ώρες και τέσσερα λεπτά, πραγματοποιώντας την περιφορά της Γης 128 φορές.

Ο Τίτο ήταν ο πρώτος που δήλωσε συμμετοχή σε ένα καινοτόμο πρόγραμμα που λανσάρισε η ρωσική ιδιωτική εταιρεία MirCorp για να καταπολεμήσει το κόστος συντήρησης του σταθμού. Ο Τίτο όμως επιδίωξε να αλλάξει προορισμό, προτιμώντας τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, πετυχαίνοντας συμφωνία ανάμεσα στη MirCorp και μια αμερικανική εταιρεία τη Space Adventures LTd. Η κίνηση αυτή του Τίτο είχε προκαλέσει την αντίδραση της NASA, η οποία θεώρησε το όλο εγχείρημα ριψοκίνδυνο.

Πριν από τον Τίτο, ένας Ιάπωνας δημοσιογράφος και ένα μέλος της βασιλικής οικογένειας της Σαουδικής Αραβίας είχαν ταξιδέψει στον σταθμό Μιρ, όμως ο Τίτο είναι ο πρώτος που πλήρωσε από την τσέπη του: το αντίτιμο ήταν 20 εκατομμύρια δολάρια. Το σκεπτικό στις επισκέψεις αυτές στον Σογιούζ ήταν οι τουρίστες να έχουν τις κατάλληλες γνώσεις ώστε να πραγματοποιήσουν χρήσιμες επιστημονικές εργασίες εκεί για λογαριασμό εταιρειών οι οποίες χρηματοδότησαν μέρος του ταξιδιού.

Στη νέα «κούρσα» του διαστημικού τουρισμού φιλόδοξα σχέδια έχει και η εταιρεία Virgin Galactic του Ρίτσαρντ Μπράνσον, που σχεδιάζει το σκάφος SpaceShipTwo, ενώ άλλες εταιρείες που έχουν μπει δυναμικά στον διαστημικό στίβο είναι οι Armadillo Aerospace, Bigelow Aerospace, Blue Origin, MirCorp, Space Transport Corporation.

Η ρωσική διαστημική εταιρεία Energia σχεδιάζει για πρώτη φορά να διοργανώσει δεκαήμερα ταξίδια τουριστών στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS), τα οποία μάλιστα θα περιλαμβάνουν και διαστημικό περίπατο. Το κόστος του ταξιδιού ανά άτομο θα είναι περίπου 100 εκατ. δολάρια. Η Energia, που είχε στείλει στο Διάστημα το 1961 τον Γιούρι Γκαγκάριν, αναπτύσσει ένα νέο διαστημικό σκάφος, το ΝΕΜ-2 (προσωρινή ονομασία), που με τη βοήθεια ρωσικού πυραύλου θα μεταφέρει τέσσερις έως έξι τουρίστες στον ISS. Φήμες θέλουν την αμερικανική εταιρεία Boeing, που έχει τις δικές της διαστημικές φιλοδοξίες, να ενδιαφέρεται να συμμετάσχει στο σχέδιο.

Ανθρώπινα σκουπίδια

Υπάρχει ένας αντίλογος σε όλα αυτά τα φιλόδοξα σχέδια, συμπεριλαμβανομένων και αυτών του Ελον Μασκ: ότι στην ουσία, εκτός από τη Γη, γεμίζουμε και το Διάστημα με σκουπίδια και ότι το κόκκινο καμπριολέ Tesla Roadster είναι ακριβώς αυτό. Ηδη, στις ερυθρές ερημιές του Αρη κείτονται διάφορα απορρίμματα από όλες αυτές τις μη επανδρωμένες αποστολές. Επειδή, όμως, για ορισμένους ανθρώπους «το όριο είναι ο ουρανός», το κοντινό μέλλον προβλέπεται να είναι γεμάτο εκτοξεύσεις, «διαστημικές παραδοξότητες», και, δυστυχώς, ανθρώπινα σκουπίδια.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ