ΚΟΣΜΟΣ

«Τα νιάτα χαραμίζονται στους νέους»

Πορτρέτο της γεννημένης στη Γαλλία καλλιτέχνιδος Λουίζ Μπουρζουά από τη Γερμανίδα φωτογράφο Χερλίντε Κελμπλ.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

BΙΕΝΝΗ. Την ημέρα που τελικά έφτασα σε αυτή την υπέροχη πόλη, την πρωτεύουσα μιας αυτοκρατορίας που εξαφανίστηκε πριν από εκατό χρόνια, ένα ταξί με μία διαφήμιση για αυστριακό μεταλλικό νερό πέρασε μπροστά μου. Το σύνθημά του ήταν #μείνετε νέοι και στις τηλεοπτικές διαφημίσεις η Κίρα Νάιτλι και η Σιένα Μίλερ πίνουν απευθείας από το μπουκάλι, ενώ η Αγκινες Ντέιν λέει στα γερμανικά: «Αν θέλετε να παραμείνετε νέοι πρέπει να ξεκινήσετε νωρίς». Ξοδέψτε περισσότερο, καταναλώστε περισσότερο και πιείτε, αλλά ποτέ μην γεράσετε.

Λοιπόν, είτε είσαστε ρωμαλέοι είτε ακολουθείτε καθιστική ζωή, και ασχέτως του πόσο ενυδατώνεστε, τα χρόνια περνούν και τα νιάτα χαραμίζονται στους νέους. Αγκαλιάζοντας τη μοίρα που μας περιμένει όλους και θεωρώντας την σαν κάτι πιο ενάρετο από μία πάθηση που μπορεί να περάσει με το νερό της πηγής, το πρόγραμμα «Υπερήφανοι ηλικιωμένοι» είναι ένα εκτεταμένο σκίρτημα μέσα από την τέχνη στο Μουσείο Μπελβεντέρε και μία από τις μεγαλύτερες εκθέσεις που πραγματοποιούνται στη Βιέννη.

Οι αυτοπροσωπογραφίες της Κάτε Κόλβιτς, του φωτογράφου Τζον Κόπλανς και της ζωγράφου Μαρία Λάσνιγκ ακολουθούνται από βίντεο και φωτογραφίες που εξερευνούν την κοινωνική πλευρά της γήρανσης, από σύγχρονες προσωπικότητες όπως ο Μάρτιν Παρ, ο Χανς Οπ ντε Μπέεκ και η Φιόνα Ταν. Η έκθεση είναι ευρύχωρη και καλοσυνάτη, αν και σε μια χώρα που γερνά όπως η Αυστρία η «Υπερηφάνεια των ηλικιωμένων» έχει ιδιαίτερη δημογραφική αξία.

Οι αρετές της «Υπερηφάνειας των ηλικιωμένων» βρίσκονται στα ίδια τα έργα της έκθεσης. Γυμνά ηλικιωμένων ανθρώπων, ανδρών και γυναικών διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην έκθεση ως δείκτες ενός σώματος εν εξελίξει και σαν πειραματικές υποθέσεις των κοινωνικών εννοιών του πόθου και της αηδίας. Η κυρία Λάσνιγκ, ηρωίδα της βιεννέζικης ζωγραφικής η οποία πέθανε το 2014 σε ηλικία 94 ετών, εμφανίζεται στην αυτοπροσωπογραφία της «Πεταλούδα» με τα στήθη της να πέφτουν, τα χέρια της λιπόσαρκα και το στόμα της κλειστό.

Συγκριτικά με τους πίνακες, οι φωτογραφίες των γυμνών ηλικιωμένων στην έκθεση επιδεικνύουν λιγότερη καλοσύνη. Μία σειρά φωτογραφιών του Κόπλανς, ενός Βρετανού καλλιτέχνη που φωτογράφισε το σώμα του με απόλυτη αντικειμενικότητα, χωρίζεται σε τέσσερα κομμάτια. Η φουσκωμένη του κοιλιά, τα λιπόσαρκα ισχία και το δέρμα του, που είναι κουρασμένο από χρόνια έκθεσης στον ήλιο, εμφανίζονται υπό το φως σαν να βρίσκονταν ήδη στην πλάκα του νεκροτομείου.

Ωστόσο, όλα τα γυμνά δεν είναι αυτοπροσωπογραφίες. Οι φωτογραφίες του Γιούργκεν Τέλερ της 64χρονης Χέλεν Μίρεν μέσα στο μπάνιο, με τις ρόγες της να φαίνονται αχνά κάτω από το νερό, με τα σαπούνια και το πρόσωπό της παγωμένο, είναι εντυπωσιακές.

Οι γυμνοί πίνακες ηλικιωμένων είναι σχετικά σπάνιοι στην ιστορία της τέχνης, όχι μόνο λόγω της φιλοσοφίας των νιάτων και της ομορφιάς.

Τι είδους ζωές ζουν οι ηλικιωμένοι Ευρωπαίοι; Η μοναξιά είναι ένας κίνδυνος, αν και οι μεταβαλλόμενες εργασιακές συνθήκες και οι τεχνολογίες της απομόνωσης έχουν κάνει τα ποσοστά μοναξιάς στους νέους να αυξάνονται. Η αύξηση του προσδόκιμου ζωής και η βελτίωση των ιατρικών τεχνολογιών έχουν φέρει στο προσκήνιο και τον κίνδυνο της άνοιας, όπου το σώμα επιβιώνει του εγκεφάλου.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ