Τις πρώτες ημέρες του Φεβρουαρίου, μια εικόνα έγραψε ιστορία. Ένα κόκκινο ηλεκτρικό αυτοκίνητο Tesla με ομοίωμα ανθρώπου στη θέση του οδηγού και το ηχοσύστημα να παίζει σε λούπα το «Space Oddity» του David Bowie έγινε το δοκιμαστικό φορτίο του ισχυρότερου πυραύλου που υπάρχει στον πλανήτη, του Falcon Heavy της εταιρείας SpaceX. Το εγχείρημα αποδείχθηκε ενδεικτικό του εμπνευστή του: εξαιρετικά πρωτοπόρο, ριψοκίνδυνο, αλλά επιτυχημένο, στην ουσία του πολύ σημαντικό, αφού έφερε επανάσταση στον τομέα. Αλλά και ποπ. Όπως ακριβώς ο Έλον Μασκ.

Ποιος είναι, λοιπόν, ο άνθρωπος πίσω από την είδηση που σημάδεψε ήδη το 2018; Είναι άλλος ένας μεγαλοεπιχειρηματίας; Ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ του Διαστήματος; Ένας τεχνοκράτης της Silicon Valley; Ή απλώς ένας εκκεντρικός; Ο 46χρονος γεννημένος στην Πρετόρια της Νότιας Αφρικής, αλλά σήμερα Αμερικανός πολίτης, μηχανικός, εφευρέτης και επιχειρηματίας, 21ος στη λίστα με τους πιο ισχυρούς ανθρώπους του Forbes, 53ος πλουσιότερος στον κόσμο, με περιουσία 20,9 δισεκατομμυρίων δολαρίων, που δίδαξε τον εαυτό του προγραμματισμό στα 12, ενώ έπεφτε καθημερινά θύμα βίαιου εκφοβισμού στο σχολείο, και έφυγε μόνος του στα 17 από τη Νότια Αφρική για να σπουδάσει στον Καναδά, σίγουρα δεν είναι συνηθισμένος. Σπούδασε φυσική και οικονομικά και παράτησε το μεταπτυχιακό του για να κυνηγήσει μια καριέρα στις επιχειρήσεις, αλλά όπως αποδείχθηκε όχι για τα χρήματα. Όσο παράξενο κι αν φαίνεται, ο Έλον Μασκ δεν ενδιαφέρεται τόσο να βγάλει λεφτά. Αυτό που θέλει είναι να αλλάξει τον κόσμο. Ή έστω να τον πάει μερικά βήματα πιο μπροστά. Το αν το καταφέρνει μπορούμε να το συζητήσουμε, σίγουρα όμως είναι από τους λίγους που φαίνεται γνήσια να το προσπαθεί. Και το πιο ενδιαφέρον είναι ο τρόπος με τον οποίο το κάνει. 

 


Tο κόκκινο Tesla Roadster μέσα στον πύραυλο Falcon Heavy στο Cape Canaveral, λίγο πριν από την εκτόξευσή του. REUTERS/SPACEX/HANDOUT

 

Σε μία από τις βιογραφίες που έχουν γραφτεί γι’ αυτόν, αυτή του Άσλεϊ Βανς, που θεωρείται η πιο πλήρης έως τώρα, ο συγγραφέας διατυπώνει μια διαπίστωση για το πώς έχει «ξεθυμάνει» η αμερικανική ψυχή, η εφευρετικότητα, η τόλμη και η καινοτομία που χαρακτήριζε τους παλαιότερους Αμερικανούς επιχειρηματίες. Ένας από τους 200 ανθρώπους απ’ τους οποίους ο Βανς πήρε συνέντευξη προκειμένου να συγκεντρώσει στοιχεία για τον Μασκ, από τα πρώτα στελέχη του Facebook, του είπε: «Τα μεγαλύτερα μυαλά της γενιάς μου αναλώνονται στο πώς θα κάνουν τον κόσμο να κλικάρει πάνω σε διαφημίσεις». Ενώ ο επιχειρηματίας Πίτερ Θίελ συμπλήρωσε: «Θέλαμε ιπτάμενα αυτοκίνητα, αντ’ αυτού πήραμε 140 χαρακτήρες». Θα ήταν ψέμα αν λέγαμε πως αυτές οι κουβέντες δεν ακούγονται αληθινές. Ο Μασκ, όμως, φαίνεται πως είναι η εξαίρεση στον κανόνα.    

Από το 1995, που παράτησε το μεταπτυχιακό του στην Εφαρμοσμένη Φυσική, έστησε, τη μία μετά την άλλη, επιχειρήσεις που κατέληξαν να αγοράζονται από κολοσσούς για πολλά εκατομμύρια, τα οποία εκείνος, αντί να επενδύει σε άλλες σίγουρες και «μοδάτες» ιδέες, «έβαζε» προκειμένου να κάνει βήματα προόδου σε τομείς που δεν τολμούσε κανείς να προσχωρήσει. Με τα χρήματα που έβγαλε από την εξαγορά της πρώτης του εταιρείας (λογισμικού), Zip2, και της συγχώνευσης της X.com, εταιρείας ιντερνετικών πληρωμών, που μετατράπηκε στο πασίγνωστο PayPal, έστησε τη SpaceX, κατασκευάστρια εταιρεία αεροδιαστημικής, που βρίσκεται πίσω από το τελευταίο πολυσυζητημένο εγχείρημα, τη βιομηχανία ηλεκτρικών αυτοκινήτων Tesla, που έβαλε τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα στην πρώτη γραμμή και κατάφερε το 2013 ένα μοντέλο της, το Model S Sedan, να αναδειχθεί αυτοκίνητο της χρονιάς –το πρώτο μη εσωτερικής καύσης που κέρδιζε μια τέτοια διάκριση– και τη Solar City, τη δεύτερη μεγαλύτερη προμηθεύτρια εταιρεία ηλιακών συστημάτων στις ΗΠΑ. Oι επιχειρήσεις του έχουν σκοπό να κάνουν τον κόσμο καλύτερο ή να τον σώσουν, με κάποιον τρόπο, από τον εαυτό του: την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, την κλιματική αλλαγή, αλλά και την πιθανότητα κάποτε να πρέπει να ζήσουμε σε άλλους πλανήτες αν θέλουμε να επιβιώσουμε ως είδος. Η SpaceX ξεκίνησε γιατί ο απώτερος στόχος του Μασκ είναι να μπορέσουμε να εποικίσουμε τον Άρη, καθώς πιστεύει ότι το ανθρώπινο είδος θα απειληθεί και πρέπει να διασωθεί. 

«Είναι μια ιδιοφυΐα στη σπουδαιότερη αναζήτηση που έγινε ποτέ», λέει ο Βανς. «Είναι λιγότερο ένας διευθύνων σύμβουλος που κυνηγάει πλούτη και περισσότερο ένας στρατηγός που στήνει στρατεύματα για να εξασφαλίσει τη νίκη. Την ώρα που ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ θέλει να σε βοηθήσει να μοιραστείς φωτογραφίες μωρών, ο Μασκ θέλει να σώσει το ανθρώπινο γένος από την εξαφάνιση». Υπερβολική η διατύπωση, αλλά χαρακτηρίζει την περίπτωση Μασκ, που δεν θα μπορούσε να μην είναι ιδιαίτερη και αμφιλεγόμενη.

 


Ο Μασκ το 2010 με την τότε αρραβωνιαστικιά του, ηθοποιό Ταλούλα Ράιλι, και τα δίδυμα αγόρια του, Γκρίφιν και Χαβιέ. Daniel Acker/Bloomberg via Getty Images/Ideal Image 

 

Μισός Δημοκρατικός, μισός Ρεπουμπλικανός

Ακόμα και πολιτικά διαφέρει. Περιγράφει τον εαυτό του μισό Δημοκρατικό και μισό Ρεπουμπλικανό, «κοινωνικά φιλελεύθερο και δημοσιονομικά συντηρητικό». Έχει υπάρξει μέλος επιτροπής του Ντόναλντ Τραμπ, παρότι δεν θεωρούσε ότι είναι ο κατάλληλος άνθρωπος για τον Λευκό Οίκο, με το επιχείρημα ότι «όσο περισσότερες φωνές λογικής ακούει ο πρόεδρος τόσο το καλύτερο». Τελικά παραιτήθηκε, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την απόφαση του Τραμπ να αποσύρει τις ΗΠΑ από τη συμφωνία του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή. 

Σύμφωνα με δηλώσεις του, δεν προσεύχεται και δεν λατρεύει κανένα ον, ενώ σε ερώτηση για το αν η επιστήμη και η θρησκεία θα μπορούσαν να συνυπάρξουν η απάντησή του ήταν «πιθανότατα όχι». Θεωρεί την τεχνητή νοημοσύνη την πιο μεγάλη απειλή για το ανθρώπινο είδος, κάτι για το οποίο έχει διαφωνήσει δημόσια και με τον Ζάκερμπεργκ. Όταν ο τελευταίος χαρακτήρισε τις προειδοποιήσεις του ανεύθυνες, εκείνος δήλωσε πως έχει μιλήσει μαζί του επ’ αυτού και βρίσκει πως έχει περιορισμένη κατανόηση του θέματος. 

Στην προσωπική του ζωή δεν είναι λιγότερο παράξενος. Έχει παντρευτεί τρεις φορές, τις δύο με την ίδια γυναίκα, την ηθοποιό Ταλούλα Ράιλι. Έχει πέντε γιους, που απέκτησε με την πρώτη του σύζυγο, Τζαστίν Γουίλσον, δίδυμους και τρίδυμους, ενώ το πρώτο του παιδί πέθανε στις 10 εβδομάδες από σύνδρομο αιφνίδιου θανάτου. Σύμφωνα με τη βιογραφία του, τα παιδιά του δεν έχουν μόνο νταντάδες, αλλά και μάνατζερ νταντάδων. Φοβάται ότι η Google κατασκευάζει μια αρμάδα ρομπότ που μπορεί να καταστρέψουν κατά λάθος την ανθρωπότητα. Νοικιάζει κάστρα και παλαιστές σούμο για τα πάρτι του. Λέγεται ότι έχει επιπλήξει υπάλληλο που έχασε κάποιο event της Tesla επειδή ήθελε να είναι παρών στη γέννηση του παιδιού του. Η ιστορία του Μασκ δεν είναι όμως μόνο η ιστορία ενός έξυπνου ανθρώπου, αλλά και ενός αποφασισμένου ανθρώπου. «Όλοι δουλεύαμε 20 ώρες την ημέρα», λέει ένας πρώην συνεργάτης του. «Εκείνος δούλευε 23». Περισσότερο από όλα, ο Μασκ είναι αυτό που σχολίασε ο δημοσιογράφος των New York Times, Ντουάιτ Γκάρνερ. «Είναι το παράδειγμα του τι μπορεί ο άνθρωπος να καταφέρει όταν θέτει υψηλούς στόχους, όταν θέτει περίεργους στόχους». ■

Περιοδικό "Κ"

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ