ΜΟΥΣΙΚΗ

O Ραβέλ στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο

ΝΙΚΟΣ Α. ΔΟΝΤΑΣ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Κριτική

Εργα μουσικής δωματίου της ωριμότητας του Ραβέλ παρουσίασαν, στις 22 Ιανουαρίου, στην αίθουσα «Δημήτρης Μητρόπουλος» ο βιολονίστας Αντώνης Σουσάμογλου, ο τσελίστας Βασίλης Σαΐτης και ο πιανίστας Στέφανος Θωμόπουλος στο πλαίσιο του κύκλου «Vive la France!». Πιο συγκεκριμένα, επικεντρώθηκαν σε συνθέσεις που γράφτηκαν το διάστημα 1914 έως 1922, καλύπτουν δηλαδή μια περίοδο η οποία ξεκινά με την αρχή του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου και φτάνουν μέχρι αρκετά μετά το τέλος του.

Αρχή έγινε με τη Σονάτα για βιολί και τσέλο, η οποία πρωτοπαρουσιάστηκε το 1922 και είναι αφιερωμένη στον Κλοντ Ντεμπισί. Πρόκειται για έργο απαιτητικό, το οποίο ο Ραβέλ έβλεπε ως καμπή στην εξέλιξη της δημιουργικής του πορείας και στο οποίο, κατά τον ίδιο, «η αυστηρότητα οδηγείται στα άκρα της». Το αντιμετώπιζε ως «απάρνηση της γοητείας της αρμονίας» και «όλο και πιο έντονη αντίδραση στην έννοια της μελωδίας». Σουσάμογλου και Σαΐτης δικαίωσαν τις προθέσεις του συνθέτη, μέσα από μια ερμηνεία μεγάλης ακρίβειας και καθαρότητας, η οποία εστίαζε πρωτίστως στην ανάδειξη της ηχητικής αρχιτεκτονικής του έργου όπως επίσης του πλούτου του θεματικού υλικού και της πολυπλοκότητας των συσχετισμών του.

Στη συνέχεια, ο Στέφανος Θωμόπουλος έπαιξε το «Αφιέρωμα στον Κουπρέν», σπονδυλωτή σύνθεση αποτελούμενη από έξι μέρη. Τεχνικά και δεξιοτεχνικά η ανάγνωση υπήρξε πέρα από κάθε κριτική. Ο πιανίστας απέδωσε τη μουσική με απίστευτη άνεση, διαύγεια και ελαφράδα, όπου ήταν απαιτητό. Ερμηνευτικά, στο ζωηρό αρχικό «πρελούδιο» η ρευστότητα της γραφής σε συνδυασμό με τη μεγάλη ταχύτητα που επέλεξε ο Θωμόπουλος, απέβησαν εις βάρος της άρθρωσης.

Στη συνέχεια, ωστόσο, στη «φούγκα» ο πιανίστας απελευθέρωσε με υποδειγματικά υπαινικτικό τρόπο τη μελαγχολία της μουσικής. Από εκεί και πέρα όλα κύλησαν στο ίδιο υψηλότατο επίπεδο αντίληψης της δομής όσο και του περιεχομένου.

Η βραδιά ολοκληρώθηκε με το «Τρίο», το έργο που ο Ραβέλ θέλησε να ολοκληρώσει το καλοκαίρι του 1914, προκειμένου στη συνέχεια να καταταγεί στον γαλλικό στρατό. Οι εντυπώσεις του από την παραδοσιακή μουσική της περιοχής των Βάσκων που περιλαμβάνεται στη γαλλική επικράτεια και στην οποία βρισκόταν κατά την εποχή της σύνθεσης, αποτυπώθηκε σε διάφορα επίπεδα.

Το ιδιαίτερα ενδιαφέρον έργο αυτό, που ακολουθεί σε πολλά την ανάλογη σύνθεση του Σεν-Σανς, αποδόθηκε εξαιρετικά από τους τρεις μουσικούς, με ένταση στον μεταξύ τους διάλογο αλλά και με μεγάλη λεπτότητα, ιδιαίτερα στις εκτεθειμένες φράσεις του βιολιού.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ