Για να μπορέσουν να φαίνονται όλοι, ο φακός στήθηκε υπερβολικά μακριά. Τόσο που τελικά δεν διακρίνεται κανένας. Δεν πρόκειται για λάθος. Η αναμνηστική φωτογραφία που κυκλοφόρησε προ ημερών για τη συμπλήρωση των δέκα ετών του Κινηματογραφικού Σύμπαντος της Marvel (Marvel Cinematic Universe) ήταν μια δήλωση εκ μέρους της εταιρείας για το πόσο πολύ έχει μεγαλώσει ο φανταστικός κόσμος των υπερηρώων που γεννήθηκε το 2008 και σήμερα αποτελεί το πιο επιτυχημένο franchise ταινιών του Χόλιγουντ, με έσοδα που ξεπερνούν τα 13,5 δισ. δολάρια. 

Σε αυτά τα χρήματα δεν υπολογίζονται (γιατί δεν μπορούν να υπολογιστούν) τα έσοδα από τις δέκα τηλεοπτικές σειρές που έχουν γυριστεί, ούτε από οποιαδήποτε άλλη εμπορική χρήση (παιχνίδια, ρούχα, αξεσουάρ κ.ά.). Δεν υπολογίζονται επίσης τα έσοδα από το «Black Panther», τη 18η ταινία του MCU, που έκανε πρεμιέρα προ ημερών: οι εισπράξεις το πρώτο τριήμερο έφτασαν παγκοσμίως τα 404 εκατ. δολάρια. Το αντίστοιχο νούμερο για τις ΗΠΑ (201,8 εκατ. δολάρια) είναι το πέμπτο υψηλότερο όλων των εποχών. Στην Ελλάδα η ταινία προβάλλεται σε διανομή από τη Feelgood και το πρώτο πενθήμερο έκοψε 50.000 εισιτήρια. Πλην απροόπτου θα γίνει η πέμπτη ταινία του Κινηματογραφικού Σύμπαντος της Marvel που θα βρεθεί στη λίστα των 15 πιο προσοδοφόρων όλων των εποχών μαζί με τα «Avengers», «Avengers: Age of Ultron», «Iron Man 3» και «Captain America: Civil War», που έχουν ξεπεράσει το 1 δισ. δολάρια σε εισπράξεις. Έτσι κι αλλιώς, όμως, το «Black Panther» αποτελεί σημαντικό σταθμό στο κινηματογραφικό ταξίδι της Marvel, καθώς πρόκειται για μια ταινία κατά κάποιον τρόπο πολιτική, με άποψη και ιστορική γνώση, που αφήνει κληρονομιά στο είδος έναν εμβληματικό υπερήρωα από την Αφρική. 

Πίσω στη φωτογραφία: Μπορεί εκ πρώτης όψεως να μη διακρίνεται κανείς, ωστόσο τα 79 άτομα που πόζαραν για την περίσταση είναι γνωστά. Είναι οι σκηνοθέτες και οι περισσότεροι από τους ηθοποιούς που μέσα σε αυτά τα δέκα χρόνια πήραν ένα ρίσκο καριέρας και δέχτηκαν να πρωταγωνιστήσουν μέσα σε υπερηρωικά κοστούμια. Ο Ρόμπερτ Ντάουνιγκ Τζ. πρώτος απ’ όλους, η Σκάρλετ Γιόχανσον, o Tομ Χίντλστον, ο Κρις Πρατ, ο Μαρκ Ράφαλο, ο Πολ Ραντ, η Γκουίνεθ Πάλτροου, ο Σάμιουελ Λ. Τζάκσον, ο Μπένεντικτ Κάμπερμπατς, ο Κρις Έβανς, ο Κερτ Ράσελ, η Χέιλι Άτγουελ, ο Μάικλ Ντάγκλας, η Μισέλ Φάιφερ και πολλοί ακόμα. Μεγάλοι σταρ που έβαλαν την υπογραφή τους στο μεγαλύτερο σύγχρονο success story στον χώρο του θεάματος.

Πώς ξεκίνησαν όλα

Τα δεδομένα για τη Marvel στις αρχές του τρέχοντος αιώνα ήταν τα εξής: το αντίπαλο δέος στα υπερηρωικά κόμικ, η DC Comics, είχε εδραιώσει τη θέση του στον χώρο του σινεμά μέσα από κλασικές ταινίες του Superman και του Batman, την ώρα που στη Marvel, λόγω οικονομικών προβλημάτων, τα δικαιώματα ορισμένων εκ των πιο δημοφιλών ηρώων της (Spider-Man, X-Men, Fantastic Four κ.ά.) είχαν παραχωρηθεί σε άλλα στούντιο. Τη λύση στο αδιέξοδο την έδωσε ο Κέβιν Φιγκ, τριαντάρης τότε και ανερχόμενος στην ιεραρχία της εταιρείας, ο οποίος σκέφτηκε ότι αυτό που πρέπει να κάνει η Marvel είναι να αξιοποιήσει τον πλούτο του υλικού των κόμικ της και να δημιουργήσει έναν ενιαίο κινηματογραφικό κόσμο στον οποίο οι υπερήρωες θα συνυπάρχουν και θα εναλλάσσονται, με τις ιστορίες να διακλαδίζονται από ταινία σε ταινία, με δευτερεύοντες χαρακτήρες να γίνονται πρωταγωνιστές·
πρότεινε τη δημιουργία ενός σύμπαντος, του Κινηματογραφικού Σύμπαντος της Marvel. Η αρχή έγινε το 2008 με το «Iron Man», ακολούθησε το «The Incredible Hulk», αργότερα γνωρίσαμε τον Captain America, τον Thor και τους λοιπούς Avengers, αλλά και δεκάδες άλλους άμεσα ή έμμεσα εμπλεκόμενους ήρωες. Σήμερα, στα 44 του, ο Φιγκ, πρόεδρος της Marvel Studios, μπορεί να περηφανεύεται ότι η ιδέα του όχι μόνο έσωσε την εταιρεία του (που πλέον ανήκει στην Disney), αλλά και διαμόρφωσε σε μεγάλο βαθμό την ποπ κουλτούρα της εποχής μας. 

Το παράδειγμα της Marvel ακολουθεί ήδη εδώ και κάποια χρόνια η DC, που δημιούργησε το δικό της σύμπαν (DC Extended Universe), ενώ σε αυτή την κατεύθυνση κινείται πλέον και το franchise του «Πολέμου των Άστρων», ακόμα και του «Χάρι Πότερ». Δημιουργείται δηλαδή ξεκάθαρα μια τάση που υπερβαίνει τη λογική των sequel, με ένα μοτίβο που είναι ανεξάντλητο από πλευράς περιεχομένου και γεννά μια δυναμική βάση θεατών που απολαμβάνουν την εξερεύνηση φανταστικών κόσμων. Η λογική του σύμπαντος δεσμεύει τον θεατή, τον διαμορφώνει ως οπαδό, διατηρεί πάντα το ενδιαφέρον του – αξίζει τον κόπο να αναζητήσει κανείς τα δεκάδες διαγράμματα που έχουν δημιουργηθεί από αφοσιωμένους φαν και κυκλοφορούν στο διαδίκτυο ως οδηγοί παρακολούθησης των ταινιών της Marvel, τοποθετώντας τις ταινίες και τις σειρές σε χρονολογική αλληλουχία (που είναι ανεξάρτητη από την ημερομηνία που προβλήθηκαν), εξηγώντας παράλληλα τις δαιδαλώδεις συνδέσεις τους μέσω των δεκάδων κοινών τους χαρακτήρων. 

Στην επιτυχία της Marvel βοήθησε και το γεγονός ότι έγιναν ορισμένες κομβικές επιλογές ηθοποιών (ο Ρόμπερτ Ντάουνιγκ Τζ., για παράδειγμα, είναι συναρπαστικός στον ρόλο του Iron Man) και ότι οι περισσότερες από αυτές τις ταινίες είναι καλογυρισμένες και χορταστικές περιπέτειες. Όσο για την τηλεόραση, με δεδομένο ότι υπάρχει μεγαλύτερη ελευθερία, γνωρίσαμε μεταξύ άλλων και τον κόσμο των «Defenders» (από το Netflix), με θαυμάσιους ήρωες, όπως η Jessica Jones ή ο Luke Cage, σειρές εντελώς διαφορετικού ύφους από τις παραδοσιακές υπερηρωικές ιστορίες, με αισθητική νουάρ και έμφαση στη σύγχρονη αστική κουλτούρα.

Ξανά πίσω στη φωτογραφία: Το μήνυμα μπροστά από τους εικονιζόμενους είναι σαφές. «Τα πρώτα δέκα χρόνια». Τι θα γίνει όμως από εδώ και στο εξής; Το 2019 ολοκληρώνονται τα περισσότερα συμβόλαια των ηθοποιών που έχουν ενσαρκώσει τους πιο χαρακτηριστικούς ήρωες της Marvel και η εταιρεία θα βρεθεί σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Ωστόσο, όπως αφήνουν να διαρρέει οι άνθρωποι της ιδιοκτήτριας Disney, το σημαντικό είναι ότι μέσα από τις σελίδες των κόμικ της Marvel υπάρχουν 7.000 ήρωες που περιμένουν τη σειρά τους να ζωντανέψουν τη μεγάλη οθόνη. Ο όγκος του ακατέργαστου ακόμη υλικού υπόσχεται ότι ο κορεσμός του Κινηματογραφικού Σύμπαντος της Marvel θα αργήσει να έρθει. Για την ώρα (και αφού κοπάσει ο θόρυβος του «Black Panther») τα φώτα θα στραφούν στο «Avengers: The Infinity War», όπου αναμένεται να συναντηθούν οι περισσότεροι από τους ήρωες του σύμπαντος, γεγονός που καθιστά την ταινία (όπως προσθέτει και έρευνα της αμερικανικής σελίδας Fandango) την πιο πολυαναμενόμενη του 2018. Την περιμένουμε τον Απρίλιο.  ■

Περιοδικό "Κ"

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΑΡΧΕΙΟ