ΚΟΣΜΟΣ

Μια «καυτή πατάτα» στα χέρια του

ΤΑΣΟΥΛΑ ΕΠΤΑΚΟΙΛΗ

«Τα δάχτυλα του Τζέιμι κάηκαν στην ιταλική κουζίνα», γράφει ο βρετανικός Τύπος για τα οικονομικά προβλήματά του.

Οι φήμες υπήρχαν εδώ και καιρό. Κάτι δεν πήγαινε καλά στην αυτοκρατορία του Τζέιμι Ολιβερ. Η είδηση για το κλείσιμο των 12 από τα 37 εστιατόρια της αλυσίδας Jamie’s Italian (έξω από τα οποία οι Βρετανοί σχημάτιζαν ατέλειωτες ουρές, το 2008, όταν άνοιξαν) και για το πωλητήριο στη ναυαρχίδα του, το γκουρμέ μπριζολάδικο Βarbecoa, τις επιβεβαίωσε. Τα στοιχεία που ήρθαν στη δημοσιότητα έκαναν ακόμα πιο ξεκάθαρη τη ζοφερή εικόνα: μόνο τα χρέη των Jamie’s Italian ανέρχονται σε 71,5 εκατ. στερλίνες – τα 2,2 αφορούν οφειλές σε εργαζομένους, τα 41,3 σε τράπεζες και άλλους πιστωτές, τα 30,2 προέρχονται από δάνεια και υπεραναλήψεις.

Oπως έγινε γνωστό, τον περασμένο Δεκέμβριο, την ώρα που η σύζυγός του, Τζουλς, ανέβαζε στο Ιnstagram αμέτρητες φωτογραφίες από την αξίας 9 εκατ. στερλινών πολυτελή κατοικία της οικογένειας στο Χάμπστεντ του Λονδίνου (από τα μεγαλοπρεπή σαλόνια, τα παραμυθένια δωμάτια των πέντε παιδιών και τα μπάνια-υπερπαραγωγή), ο 42χρονος σεφ έβαζε 3 εκατ. από τους προσωπικούς του λογαριασμούς σε μια ύστατη προσπάθεια να σώσει τα εστιατόριά του.
«Μερικοί άνθρωποι πιστεύουν ότι είμαι στυγνός επιχειρηματίας και ότι κάθε μου κίνηση γίνεται βάσει στρατηγικής. Δεν είναι έτσι τα πράγματα. Κάνοντας έναν απολογισμό των χρόνων που βρίσκομαι σ’ αυτόν τον χώρο, συνειδητοποιώ ότι δεν τα έχω πάει κι άσχημα. Εχω πουλήσει μερικά βιβλία, έχω παρουσιάσει εκπομπές, έχω βγάλει κάμποσα χρήματα. Αλλά από την άλλη έχω... fucked-up το 40% της περιουσίας μου», είχε δηλώσει πριν από λίγο καιρό. Κάποιοι νόμισαν ότι ήταν χιούμορ. Κι όμως, ήταν η πραγματικότητα.

Από το 2014 οι επιχειρήσεις του έχουν χάσει σε αξία περίπου 90 εκατ. στερλίνες. To 2015 έκλεισε και το τελευταίο κατάστημα Recipease (της δικής του αλυσίδας ντελικατέσεν). Το 2017 μπήκε λουκέτο στο τελευταίο από τα τέσσερα εστιατόρια Union Jacks, ενώ την ίδια χρονιά ανέστειλε την κυκλοφορία του και το επί μία και πλέον δεκαετία κραταιό περιοδικό μαγειρικής «Jamie». Κι απ’ ό,τι φαίνεται, η κατρακύλα θα συνεχιστεί και το 2018.

Και παρά το γεγονός ότι εκατοντάδες θέσεις εργασίας (περίπου 500) χάθηκαν, τα βρετανικά μέσα δίνουν την εντύπωση ότι ίσως και να χαίρονται. «Τα δάχτυλα του Τζέιμι κάηκαν στην ιταλική κουζίνα. Το 2008, όταν άνοιξε το πρώτο ιταλικό εστιατόριό του, έλεγε ότι πραγματοποιούσε ένα εφηβικό του όνειρο. Τώρα, το όνειρο έγινε εφιάλτης», έγραψαν οι Times. Ενώ ο Independent δεν περιορίστηκε στο να παραθέσει τα γεγονότα, αλλά πήρε και θέση: «Μη λυπάστε τον Τζέιμι Ολιβερ. Ο κόσμος έχει ανάγκη μια “εμπειρία” όταν βγαίνει για φαγητό στις μέρες μας. Πάντως, ο διάσημος σεφ ακόμα εισπράττει εκατομμύρια βάζοντας απλώς το όνομά του πάνω σε τηγάνια, οπότε δεν θα κλάψω γι’ αυτόν», έγραψε ο Independent. Τι πήγε στραβά; Αποδίδονται στην οικονομική κρίση οι κλυδωνισμοί στις επιχειρήσεις εστίασης του διάσημου σεφ ή σε λανθασμένες κινήσεις;

«Ηταν αναμενόμενο»

Η «Κ» επικοινώνησε με τη Χριστίνα Μουράτογλου, συνιδιοκτήτρια του εξαιρετικού ελληνικού εστιατορίου ΜΑΖΙ στο Νότινγκ Χιλ, μια επιχειρηματία με πολυετή εμπειρία στη λονδρέζικη εστιατορική αγορά. «Για να είμαι απολύτως ειλικρινής, το φαγητό ήταν πια χάλια σε όλα του τα εστιατόρια. Και ήταν αναμενόμενο: όταν κάνεις τέτοια επέκταση, όταν επενδύεις στην ποσότητα, δύσκολα διατηρείς τον έλεγχο της ποιότητας», λέει η κ. Μουράτογλου. «Επίσης, τα μαγαζιά του ήταν απρόσωπα και ξεπερασμένα. Εδειχναν εγκαταλελειμμένα: εδώ και χρόνια, ούτε το μενού τους άλλαζε ούτε η διακόσμηση. Βέβαια, για να του δώσω και κάποια ελαφρυντικά, πρέπει να αναφερθώ στις εξωφρενικά υψηλές τιμές των ενοικίων των επαγγελματικών χώρων στο Λονδίνο. Αλλά και στην ψυχολογία του κόσμου, που έχει αλλάξει μετά την απόφαση για Brexit. Οι Βρετανοί δεν βγαίνουν σήμερα έξω όσο παλιότερα και όταν το κάνουν, αναζητούν κάτι ιδιαίτερο, κάτι μοναδικό, που να αξίζει τα χρήματα που θα δώσουν...».

Ο «Γυμνός σεφ» που κινδυνεύει να γίνει... βασιλιάς των λουκέτων

Εμαθε να μαγειρεύει στην παμπ των γονιών του, «The Cricketers», στο Κλάβερινγκ του Εσεξ. Εγκατέλειψε το σχολείο σε ηλικία 16 ετών εξαιτίας της βαριάς δυσλεξίας του. To 1998 εργαζόταν ως βοηθός στην κουζίνα του εστιατορίου River Café, όταν τον ανακάλυψε εταιρεία τηλεοπτικών παραγωγών. Την επόμενη χρονιά άρχισε να προβάλλεται στο BBC η δική του εκπομπή, με τίτλο «Γυμνός σεφ» – δηλαδή συνταγές με λίγα αλλά ποιοτικά υλικά, χωρίς περίπλοκες σάλτσες και φιοριτούρες. Ο ίδιος διαφωνούσε με τον τίτλο. «Φοβόμουν ότι η μητέρα μου θα νόμιζε πως έχω γίνει... πορνοστάρ», έχει πει. Το κοινό λάτρεψε αμέσως τον ξανθομάλλη νεαρό σεφ που μιλούσε παθιασμένα –και τραυλίζοντας ελαφρώς– για το φαγητό και φαινόταν πως είχε το άγγιγμα του Μίδα σε ό,τι έκανε.

Το 2001 ο Τζέιμι σταμάτησε τον «Γυμνό σεφ» και ίδρυσε τη σχολή μαγειρικής-εστιατόριο «Fifteen», όπου εξακολουθούν να εκπαιδεύονται άνεργοι νέοι. Στο μεταξύ, είχε λανσάρει σειρά με σκεύη και αξεσουάρ μαγειρικής, διαφήμιζε δεκάδες προϊόντα και τα βιβλία του πωλούνταν σαν φρέσκα ψωμάκια! Eφτασε να είναι ο εν ζωή Βρετανός συγγραφέας με τις περισσότερες πωλήσεις, μετά την Τζ. Κ. Ρόουλινγκ! Oσο για το application του για «έξυπνα» κινητά; Παραμένει το δημοφιλέστερο στην ιστορία του βρετανικού iTunes. Μόνο το 2016 τα έσοδά του από την πώληση προϊόντων με το όνομά του –από κατσαρόλες και ποδιές κουζίνας μέχρι μαχαίρια και γουδιά– ήταν 7,3 εκατ. στερλίνες. Παρά την αποτυχία των εστιατορίων του, λοιπόν, το brand name «Τζέιμι Ολιβερ» είναι ακόμα ισχυρό. Μέχρι πότε; Ο χρόνος θα δείξει. Ολα θα εξαρτηθούν από τις αποφάσεις του ίδιου. Θα επιχειρήσει διορθωτικές κινήσεις ή όχι;

Το... ανακάτεμα

«Κάθε μέρα ανησυχώ μήπως η επιχείρησή μου δεν είναι υγιής και αναγκαστώ να απολύσω ανθρώπους οι οποίοι δεν θα μπορούν να πληρώσουν το νοίκι τους. Αλλά δεν είμαι ο τύπος που χαραμίζει τον χρόνο του ανησυχώντας. Είμαι ο τύπος που ανακατεύει», είχε δηλώσει το 2014 στον Guardian. Τώρα που οι ανησυχίες του έχουν γίνει πραγματικότητα, μένει να αποδείξει πόσο καλός είναι στο... ανακάτεμα. Εκτός κι αν αποφασίσει να αλλάξει ρότα και να χαρεί την περιουσία που έχει αυτή τη στιγμή στα χέρια του: γύρω στα 150 εκατ. στερλίνες. Πρόσφατα, όταν ρωτήθηκε για τα απανωτά λουκέτα στα εστιατόριά του, έδωσε μια σιβυλλική απάντηση: «Ισως είναι μια ευκαιρία να αποφασίσω πώς θα είναι ο κόσμος μου, το προσωπικό μου σύμπαν, τα επόμενα δέκα χρόνια. Να απαντήσω σε μερικά ερωτήματα που με απασχολούν έντονα. Οπως: Τι πρέπει να κάνω; Γιατί δεν αποσύρομαι; Γιατί δεν πηγαίνω τα παιδιά μου στο σχολείο κάθε μέρα; Γιατί, γιατί, γιατί, γιατί;»...

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ