Οι «sisters» το ανακοίνωσαν την 1η Ιανουαρίου του 2018: «Time’s Up», ο χρόνος τελείωσε. Στην ολοσέλιδη ανοιχτή επιστολή τους στους New York Times, ονόματα της λεγόμενης A-list της χολιγουντιανής σόουμπιζ, όπως η Ρις Γουίδερσπουν, η Εύα Λονγκόρια και η Έμα Στόουν, καλούσαν τις «αδερφές» τους, εντός και εκτός βιομηχανίας, να αγωνιστούν ενάντια στη σεξουαλική παρενόχληση, αλλά και υπέρ της ισότιμης μεταχείρισής τους απέναντι στο άλλο φύλο. «Όπλα» τους, μεταξύ άλλων, ένα ταμείο για τη νομική κάλυψη γυναικών με χαμηλά εισοδήματα (έχουν συγκεντρωθεί μέχρι σήμερα 20 εκατ. δολάρια) αλλά και το «μαύρο» στο κόκκινο χαλί των Χρυσών Σφαιρών στις 7 Ιανουαρίου.

Στο καινούργιο κεφάλαιο του γυναικείου κινήματος, το μαύρο είναι το νέο μαύρο, και κάτι πολύ παραπάνω. Στην πραγματικότητα πρόκειται για ένα επικοινωνιακό εργαλείο που συνδέει αναγνωρίσιμα πρόσωπα της μικρής και μεγάλης οθόνης και του τάμπλετ με εκλεγμένες γυναίκες-μέλη του Δημοκρατικού Κόμματος που το υιοθέτησαν την ημέρα της πρώτης ομιλίας του Ντόναλντ Τραμπ για την κατάσταση του έθνους στο Καπιτώλιο στις 30 Ιανουαρίου, αλλά και με φοιτήτριες του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ, που συγκέντρωσαν χρήματα για την εκστρατεία Time’s Up έξω από τη βιβλιοθήκη του ιστορικού ιδρύματος στις 20 Ιανουαρίου.

Από την Κριστίν ντε Πιζάν, τη Βενετσιάνα συγγραφέα της «Πόλης των Κυριών» τον 14ο αιώνα, μέχρι την εποχή της εικόνας, που σήμερα αντιστοιχεί σε 280 (πλέον) χαρακτήρες στο Twitter, η συνεχιζόμενη φεμινιστική διαδρομή καθρεφτίζεται στις εμφανίσεις και στις απόψεις γυναικών που αγαπάμε. Και η αμερικανική βιομηχανία του θεάματος συχνά παίρνει τον λόγο. Την ακτιβιστική πορεία της Σούζαν Σαράντον, μεταξύ άλλων, συνεχίζουν σήμερα δυναμικές συνάδελφοί της, όπως η Αγγλίδα Έμα Γουότσον - αλλά και «Ερμιόνη Γκρέιντζερ» της κινηματογραφικής συλλογής «Χάρι Πότερ». Εκ των ιδρυτών του κινήματος «HeForShe», που υποστηρίζει τις κοινές προσπάθειες γυναικών και αντρών για ισότητα, η Γουότσον τόνισε σε συνάντηση στα Ηνωμένα Έθνη το 2016: «Όσο περισσότερο μιλάω για φεμινισμό, τόσο περισσότερο συνειδητοποιώ ότι το να αγωνίζεσαι για τα γυναικεία δικαιώματα έχει γίνει σε πολλές περιπτώσεις συνώνυμο με τη μισανδρία. Γνωρίζω ότι αυτό είναι κάτι που πρέπει να σταματήσει».

«Ας είμαστε όλοι φεμινιστές» το σλόγκαν σε Τ-shirt του Dior και της πρώτης γυναίκας σχεδιάστριας του οίκου, Μαρία Γκράτσια Κιούρι.

 

 

Το Χόλιγουντ στο βήμα

Στη μετά Χάρβεϊ Γουάινσταϊν εποχή, οι επαγγελματίες του Χόλιγουντ ανεβαίνουν συχνότατα στο βήμα. Για το πρώτο γράμμα που έλαβε από θαυμαστή της, μια φανταστική ιστορία βιασμού, αλλά και την «αντίστροφη μέτρηση» ενός τοπικού ραδιοφωνικού σταθμού μέχρι να κλείσει τα 18 της, «την ημερομηνία που θα ήμουν “νόμιμη” για να κοιμηθεί κάποιος μαζί μου», μίλησε η Νάταλι Πόρτμαν στο φετινό Women’s March στο Λος Άντζελες. Έναν χρόνο νωρίτερα η Σκάρλετ Γιόχανσον μοιράστηκε στην Ουάσιγκτον τις θετικές εμπειρίες της με τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό Planned Parenthood, που παρέχει υπηρεσίες και πληροφορίες για υγιή σεξουαλική ζωή.

Η νέα φεμινιστική εποχή αναδεικνύει, όμως, και νέα πρότυπα. Το βράδυ των «μαύρων» Χρυσών Σφαιρών, η Ταράνα Μπερκ βρέθηκε να ποζάρει ανάμεσα στη Μέριλ Στριπ και την Τζέσικα Τσάστεϊν. Η Αφροαμερικανίδα ακτιβίστρια είχε λανσάρει το 2006 το μότο «Me Too», με στόχο να βοηθήσει θύματα σεξουαλικής παρενόχλησης και βίας, κυρίως νεαρές Αφροαμερικανές που ζούσαν σε υποβαθμισμένες περιοχές. Δέκα ημέρες μετά το ξέσπασμα της υπόθεσης Γουάινσταϊν και ύστερα από ψηφιακή προτροπή της ηθοποιού Αλίσα Μιλάνο, το «Me Too» μετατράπηκε σε παγκόσμιο κίνημα, υπό τη μορφή «hashtag» και με ταχύτητα «viral», ένα διαδικτυακό όχημα για εκατομμύρια γυναίκες (και άντρες) να μοιραστούν τις δικές τους ιστορίες σεξουαλικής παρενόχλησης και βίας.

H Nάταλι Πόρτμαν στο Women’s March του Λος Άντζελες τον Ιανουάριο. 

 

Λευκό τριαντάφυλλο

Τον Φεβρουάριο το μαύρο πέρασε τον Ατλαντικό και «περπάτησε» στο επίσημο χαλί των βρετανικών βραβείων Bafta. Παράλληλα, η μουσική βιομηχανία επέλεξε άλλο ένα σύμβολο, το λευκό τριαντάφυλλο, ως ένδειξη αλληλεγγύης. Τη «γραμμή» ακολούθησαν καλλιτέχνες όπως η Lady Gaga και η Μάιλι Σάιρους στα βραβεία Γκράμι.

Στο μεταξύ, δύο μέρες μετά τις πρώτες αποκαλύψεις για την πολυετή «δραστηριότητα» του Γουάινσταϊν πέρυσι τον Οκτώβριο, η Μαρία Γκράτσια Κιούρι, η πρώτη γυναίκα σχεδιάστρια του οίκου Dior, έστελνε το δικό της μήνυμα μέσω της πασαρέλας. «Ας είμαστε όλοι φεμινιστές», ο τίτλος-σύνθημα του βιβλίου της Νιγηριανής συγγραφέως Τσιμαμάντα Νγκόζι Αντίτσι, ήταν το σλόγκαν σε ένα Τ-shirt για το καλοκαίρι του ’17. Με τη βιομηχανία της μόδας εν βρασμώ, μετά από ντόμινο αποκαλύψεων για σεξουαλική παρενόχληση γυναικών και ανδρών, η Κιούρι επανέρχεται φέτος, ρωτώντας «Why Have There Been No Great Women Artists», μια αναφορά σε δοκίμιο της Λίντα Λόκλιν για την πατριαρχία και την τέχνη του 1971. 

Η ενδυματολογική ελευθερία βέβαια δεν είναι πάντα δεδομένη. Στο Ιράν, το πρόσφατο γυναικείο κίνημα «The Girls of Revolution Street», το οποίο εναντιώνεται στον αυστηρότατο κώδικα που «καθοδηγεί» της καθημερινές σεμνές εμφανίσεις, οδήγησε σε δεκάδες συλλήψεις γυναικών που αφαίρεσαν τη μαντίλα τους δημοσίως.

Την ίδια στιγμή στο Πακιστάν κάποιες γυναίκες μιλούν σήμερα δημόσια για τις δικές τους εμπειρίες. Αφορμή ο πρόσφατος βιασμός και δολοφονία ενός επτάχρονου κοριτσιού, αλλά και το γενικότερο παγκόσμιο κλίμα. «Ήμουν τεσσάρων την πρώτη φορά που κακοποιήθηκα σεξουαλικά», γράφει στους 100.000 ακολούθους της στο Twitter η ηθοποιός Νάντια Τζαμίλ. «Μου λένε να μη μιλάω και να σεβαστώ την τιμή των δικών μου. Όμως, η τιμή της οικογένειάς μου βρίσκεται κλεισμένη στο σώμα μου; Είμαι μια περήφανη, δυνατή, τρυφερή, επιζήσασα. Καμία ντροπή για μένα και τα παιδιά μου».

Πόσες αποχρώσεις του μαύρου μπορούν να αγκαλιάσουν τις ατομικές και τις συλλογικές μάχες των γυναικών; Το βράδυ των Χρυσών Σφαιρών, η Όπρα Γουίνφρεϊ βραβεύτηκε για τη συνολική της προσφορά. «Μια νέα μέρα βρίσκεται στον ορίζοντα», είπε η πολυπράγμων, στα μαύρα ντυμένη, Γουίνφρεϊ, η οποία χρηματοδοτεί ένα γυναικείο οικοτροφείο στη Νότια Αφρική. «Μια μέρα που κανείς δεν θα χρειαστεί να πει ξανά “me too”». ■

Περιοδικό "Κ"

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΑΡΧΕΙΟ