ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Μικρές πιστώσεις, μεγάλα αποτελέσματα

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: women in businesses for good

Του MARTINS CHAMBASSUCO
EXPANSAO

Η Verónica José έχει εντυπωσιακό βιογραφικό και μεγάλη εμπειρία στον κοινωνικό ακτιβισμό. Τις δύο τελευταίες δεκαετίες έχει αλλάξει τη ζωή χιλιάδων κατοίκων στην Ανγκόλα μέσω μικρο-πιστώσεων εγχειρημάτων σε μερικές από τις πιο φτωχές και απομακρυσμένες περιοχές της χώρας. Ηδη περίπου 20.000 άτομα, στην πλειονότητά τους γυναίκες, έχουν επωφεληθεί από αυτά τα προγράμματα.

Το 1991, όταν ήταν 19 χρόνων και τα μόνα της εφόδια ήταν ένα πτυχίο λογιστικής και λογιστικού ελέγχου, η José τόλμησε να επισκεφτεί τις περιοχές της Ανγκόλας που μαστίζονταν από τον εμφύλιο πόλεμο. Εκατομμύρια άνθρωποι είχαν τραπεί σε φυγή από τη Λουάντα αναζητώντας ένα ασφαλές μέρος και η José συναντούσε διαρκώς χωριά γεμάτα γυναίκες – οι άντρες και τα αγόρια ήταν στον πόλεμο.

Εκείνη την περίοδο εργαζόταν για την ΜΚΟ Development Workshop (DW) και η αποστολή της ήταν να προσφέρει μικρο-πιστωτικά δάνεια στις εγκαταλελειμμένες κοινότητες. Το σχέδιο ήταν να εφοδιάσουν τις γυναίκες με τα κατάλληλα εργαλεία που θα τους επέτρεπαν να μετατρέψουν τις ερασιτεχνικές δραστηριότητές τους σε επιχειρήσεις, ώστε να μπορούν να έχουν κάποια έσοδα.

Το 1995 ο DW διεξήγαγε μια ανεπίσημη έρευνα η οποία κατέληξε σε ένα πρόγραμμα που θα βοηθούσε τις γυναίκες να δημιουργήσουν εμπορικές επιχειρήσεις. Ηταν το πρώτο μικρο-πιστωτικό πρόγραμμα στη χώρα, με χορηγό τη γαλλική πρεσβεία.

«Ο κόσμος είχε αμφιβολίες», λέει η José. «Θεωρούσαν ότι τα χρήματα θα πήγαιναν χαμένα, επειδή οι γυναίκες δεν θα μπορούσαν να ξεπληρώσουν τα δάνειά τους». Η εμπειρία, ωστόσο, έδειξε το αντίθετο και η ομάδα αυξήθηκε, φτάνοντας να αποτελείται σήμερα από 60 γυναίκες, από τις 15 που ήταν αρχικά. Λόγω αυτών των θετικών αποτελεσμάτων, ο DW κατάφερε να εξασφαλίσει ακόμα μεγαλύτερη χρηματοδότηση, αυτήν τη φορά από τη βρετανική κυβέρνηση. Αυτό οδήγησε στη δημιουργία του Sustainable Subsistence Programme (Βιώσιμο Πρόγραμμα Συντήρησης), το οποίο είχε τη στήριξη τριών ΜΚΟ: της DW, της Care International και της Save the Children.

Το 1999 ένας ειδικός από τη Ζιμπάμπουε ανέλαβε την εκπαίδευση των διαχειριστών του μικρο-πιστωτικού προγράμματος· η José ήταν η πρώτη που ολοκλήρωσε την εκπαίδευση.

«Ηταν δύσκολη εποχή», ομολογεί η ακτιβίστρια και επιχειρηματίας. Δεν γνώριζαν τους ανθρώπους που θα συμμετείχαν στο πρόγραμμα, συνεπώς ήταν ριψοκίνδυνο. «Σε αυτήν τη φάση το εγχείρημα επεκτάθηκε πέρα από την αγορά Roque Santeiro, στο κέντρο της Λουάντα, και αναπτύξαμε κι άλλες αυτοσχέδιες αγορές στις περιοχές των προαστίων», λέει η ίδια.

Στα τέλη του 2000 το Sustainable Subsistence Programme έφτασε μέχρι το Χουάμπο χάρη στην αποφασιστικότητα της Verónica. Το Χουάμπο βρίσκεται 600 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Λουάντα, εντός μιας εμπόλεμης ζώνης. Ο πατέρας της την παρακάλεσε να μην πάει· η πόλη ήταν κατεστραμμένη και δεν είχε καμία υποδομή. Για να την αποτρέψουν, οι συγγενείς και οι φίλοι της την προειδοποίησαν ότι οι νότιες περιοχές της χώρας δεν είχαν καμία επιχειρηματική κουλτούρα και ότι θα σπαταλούσε άδικα τον χρόνο της.

«Ηξερα ότι θα ήταν μια δύσκολη κατάσταση, ιδιαίτερα επειδή είμαι γυναίκα», λέει η José. Ηξερε, όμως, επίσης ότι οι άνθρωποι στο Χουάμπο χρειάζονταν τη βοήθειά της. Ετσι, αποφάσισε να αγνοήσει τις συμβουλές, άφησε τα δύο νεαρά παιδιά της με τους γονείς της και ξεκίνησε για να κάνει τη δουλειά της.

Ομαδικές εγγυήσεις

Ο Kixi Crédito είναι ένας οργανισμός που παραχωρεί μικρο-πιστώσεις –με τη μέγιστη να φτάνει το ένα εκατομμύριο κουάνζα, δηλαδή 3,9 ευρώ– σε ανθρώπους που θέλουν να ξεκινήσουν ή να επεκτείνουν μια επιχείρηση, ακόμα και ερασιτεχνική. Τα κονδύλια διατίθενται και η περίοδος αποπληρωμής τους ορίζεται σύμφωνα με την ικανότητα του πελάτη να διαχειριστεί την επιχείρησή του.

«Εχουμε δύο ειδών πελάτες, φυσικά πρόσωπα και ομάδες», λέει η José. Ο πελάτης πρέπει να δεσμευτεί ότι θα αποπληρώσει το δάνειο και ότι έχει τη δυνατότητα να αναπτύξει την επιχείρησή του και να βελτιώσει τη ζωή της κοινότητάς του. «Στην περίπτωση μιας ομάδας που αποτελείται, παραδείγματος χάριν, από τρία άτομα, πρέπει όλοι να εγγυηθούν για το δάνειο. Αυτό σημαίνει ότι αν ο ένας από αυτούς δεν μπορεί να αποπληρώσει το μερίδιό του, τότε οι άλλοι πρέπει να το αποπληρώσουν γι’ αυτόν. Αυτό δημιουργεί μια αίσθηση ενότητας στην κοινότητα».

Κάνοντας έναν απολογισμό, η José θεωρεί ότι το Χουάμπο ήταν «η μεγαλύτερη περιπέτεια της ζωής μου». Υπήρχε πολλή ένταση, όμως το σημαντικότερο είναι ότι αυτές οι κοινότητες αποδείχτηκαν ικανές να διαχειριστούν τις επιχειρήσεις τους και να χρησιμοποιήσουν τα κονδύλια με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Το ποσοστό αποπληρωμής έφτασε το 90%.

Επειτα από τρία χρόνια στο Χουάμπο, η José επέστρεψε στη Λουάντα με ένα χαρτοφυλάκιο που είχε πάνω από 15.000 πελάτες. Υστερα από αυτό προβιβάστηκε σε βοηθό διαχείρισης πιστώσεων και πριν από δέκα χρόνια έγινε διαχειρίστρια ανθρώπινου δυναμικού. Η ομάδα έχει μεγαλώσει, το ίδιο και ο αριθμός των κλάδων.

Παρά τη σημαντική θέση της στη διοίκηση, της λείπουν η άμεση επαφή με τους πελάτες και οι προκλήσεις εκείνων των πρώτων ημερών. «Αυτό είμαι, αυτό είναι το DNA μου», λέει. «Στην Ανγκόλα δεν υπήρχε κανένας θεσμός ικανός να παρέχει μικρο-πιστώσεις. Ημασταν οι πρώτοι που πιστέψαμε στους ανθρώπους και διεκδικήσαμε μία θέση σε μια όλο και πιο ανταγωνιστική αγορά».

kixicredito.com

Online

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ