ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Αποτιμώντας τις επιπτώσεις των δασμών Τραμπ

HOLGER SCHMIEDING*

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: ΑΝΑΛΥΣΗ

Το διεθνές εμπόριο δεν είναι παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος, αυξάνει το μέγεθος της παγκόσμιας οικονομικής πίτας, επιτρέποντας σε εταιρείες και σε χώρες να εξειδικεύονται στους τομείς όπου είναι καλύτερες. Αλλωστε υπάρχει στενή συνάφεια μεταξύ του ρυθμού μεταβολής του παγκόσμιου ΑΕΠ και του όγκου του διεθνούς εμπορίου. Επειτα από επτά έτη επιφυλακτικότητας, το 2017 σηματοδότησε τη μερική επιστροφή στη συνηθισμένη κυκλική δυναμική για την οικονομία των ανεπτυγμένων οικονομικά χωρών. Ο ετήσιος ρυθμός ανάπτυξης του πραγματικού ΑΕΠ των χωρών του G7 αυξήθηκε από το χαμηλό επίπεδο του 1,3% το πρώτο τρίμηνο του 2016 στο 2,3% το τέταρτο τρίμηνο του 2017.

Ο όγκος του παγκόσμιου εμπορίου αυξήθηκε την ίδια χρονική περίοδο από το 0,7% στο 4,6%. Δεν πρόκειται περί σύμπτωσης. Φυσικά, η αλλαγή προκαλεί τριβές. Αν και η πολύ μεγάλη πλειονότητα των εργατών στον ανεπτυγμένο οικονομικά κόσμο καταγράφει κέρδη από την παγκοσμιοποίηση, αποκτώντας πρόσβαση σε καλύτερα προϊόντα σε χαμηλότερες τιμές, το υψηλό κόστος που πλήρωσαν οι εργάτες που έχασαν τη δουλειά τους κατά τη διαδικασία αυτή έχει προβληθεί ευρέως. Οι κυβερνήσεις πρέπει να ανταποκριθούν στα προβλήματα αυτών των εργατών. Ωστόσο, η απόφαση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει νέους δασμούς στις εξαγωγές προϊόντων χάλυβα και αλουμινίου από όλες τις χώρες, πλην Καναδά και Μεξικού, προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, φανερώνει άγνοια περί της οικονομίας, και μάλιστα του χειρίστου είδους. Τη δεκαετία του 1930, οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν πυροδοτήσει έναν παγκόσμιο εμπορικό πόλεμο όταν είχαν αυξήσει τους δασμούς στις εισαγωγές κατά 900%. Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας εκείνης, ο όγκος του παγκόσμιου εμπορίου είχε υποχωρήσει στο μισό. Μια λανθασμένη πολιτική απόφαση που είχε στόχο να υποστηρίξει τις αμερικανικές βιομηχανίες είχε, τελικά, ως αποτέλεσμα να επιδεινώσει τη Μεγάλη Υφεση. Ομως, περισσότερο εμπόριο σημαίνει υψηλότερη παραγωγικότητα. Οι χώρες βγαίνουν κερδισμένες όταν αυξάνεται το εμπόριο ακόμη και αν δεν βελτιώνεται το εμπορικό τους ισοζύγιο.

Οι καταναλωτές είναι και πάλι κερδισμένοι όταν αποφασίζουν να δαπανήσουν μέρος του υψηλότερου εισοδήματός τους, υψηλότερου χάρη στην αύξηση των εξαγωγών, σε εισαγόμενα από το εξωτερικό προϊόντα. Το εμπόριο ενισχύει τόσο τη ζήτηση όσο και την προσφορά. Κατά κανόνα, η ενισχυμένη επιχειρηματική εμπιστοσύνη που είναι αποτέλεσμα του αυξημένου εμπορίου και της παραγωγής ενθαρρύνει την πραγματοποίηση περισσότερων επενδύσεων, που οδηγούν σε ενίσχυση της παραγωγικότητας. Οι νέοι δασμοί που επιβάλλουν οι ΗΠΑ είναι πολύ χαμηλοί ώστε να επηρεάσουν τις προοπτικές της οικονομίας. Το κρίσιμο ζήτημα είναι πόσο έντονα θα είναι τα οικονομικά αντίποινα που θα επιβάλουν άλλες χώρες. Είναι πιθανόν να υπάρξουν αντίποινα από κάποιες χώρες, ωστόσο θεωρούμε πως οι περισσότερες θα επιδείξουν αυτοσυγκράτηση. Αν, μάλιστα, εμποδίσει το αμερικανικό Κογκρέσο τον Τραμπ να ρίξει περισσότερο λάδι στη φωτιά, τότε η συνολική οικονομική επίπτωση θα είναι περιορισμένη και η όποια επιδείνωση της οικονομικής εμπιστοσύνης θα είναι παροδική.

Πλέον, θεωρούμε πως δεν υπάρχει περίπτωση ο ρυθμός ανάπτυξης στις ΗΠΑ να αποδειχθεί υψηλότερος από το 2,9% που προβλέπουμε για το 2018, και ο ρυθμός ανάπτυξης για την Ευρωζώνη να αποδειχθεί υψηλότερος από το 2,5%. Η πολιτική συζήτηση αυτήν την εβδομάδα, ιδιαίτερα η αντίδραση του Κογκρέσου στην επιβολή των δασμών από τον Τραμπ, μας καθιστά περισσότερο αισιόδοξους πως η εμπορική διαμάχη δεν θα κλιμακωθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε να επηρεάσει την παγκόσμια οικονομία. Δυστυχώς, η όλη υπόθεση εξακολουθεί να αποτελεί απειλή, που θα πρέπει να παρακολουθούμε πιο στενά απ’ ό,τι πριν.

* Ο αρθρογράφος είναι επικεφαλής οικονομολόγος της Berenberg Bank.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ