ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Ευρωπαϊκοί σχεδιασμοί και ανησυχίες ενόψει εξόδου

ΕΙΡΗΝΗ ΧΡΥΣΟΛΩΡΑ

Με στόχο την ενίσχυση των ταμειακών διαθεσίμων της χώρας, η κυβέρνηση σχεδιάζει να φέρει διάταξη με την οποία θα υποχρεώνει όλους τους φορείς να καταθέτουν τα διαθέσιμά τους στην Τράπεζα της Ελλάδος.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Με το βλέμμα στις αγορές, που κινούνται σε αβέβαια νερά, αλλά και στο ελληνικό πολιτικό σκηνικό, που αποκτά προεκλογικά χαρακτηριστικά, διαμορφώνουν οι ευρωπαϊκοί θεσμοί το πλαίσιο για τη μετάβαση της Ελλάδας εκτός μνημονίου.

Οπως προκύπτει από ευρωπαϊκές πηγές, οι απόψεις που επικρατούν αυτή τη στιγμή, στη λογική της αποτροπής πιθανών κινδύνων, είναι οι εξής:

1. Να μείνει ανοικτό το ενδεχόμενο προσφυγής ή μη σε προληπτική πιστωτική γραμμή. Οπως λένε αρμόδιες πηγές, είναι νωρίς ακόμη να κριθεί οριστικά αυτό το θέμα.

2. Να μην εξαρτάται ο σχηματισμός του «μαξιλαριού» ρευστότητας μόνο από τις επόμενες εξόδους της χώρας στις αγορές, αλλά να ενισχυθεί και από ρέπος, δηλαδή τον βραχυπρόθεσμο δανεισμό του Δημοσίου από φορείς της γενικής κυβέρνησης. Στους υπολογισμούς της Κομισιόν έχει ήδη ενταχθεί ένα ποσό 3 δισ. ευρώ από ρέπος, αλλά δεν αποκλείεται αυτό να ενισχυθεί περαιτέρω.

Ο σχεδιασμός του υπουργείου Οικονομικών για μια έκδοση τριετούς ομολόγου και στη συνέχεια ενός 10ετούς, πριν από την έξοδο από το μνημόνιο, έχει προς το παρόν «παγώσει». Οπως αναφέρει αρμόδια πηγή του υπουργείου, «δεν μπορείς να ξαναβγείς στις αγορές, αν οι αποδόσεις δεν επιστρέψουν στα επίπεδα που ήταν όταν βγάλαμε το 7ετές ομόλογο». Υπενθυμίζεται ότι στις 9 Φεβρουαρίου που βγήκε το 7ετές ομόλογο, η απόδοσή του ήταν 3,5% και στη συνέχεια έφτασε σε ύψος ρεκόρ 4,14%, ενώ στο τέλος της προηγούμενης εβδομάδας διαμορφώθηκε στο 3,85%. Αντίστοιχα, το 10ετές ομόλογο είχε απόδοση 3,96% κατά την ημέρα έκδοσης του 7ετούς και στη συνέχεια ανέβηκε στο 4,44%, ενώ την περασμένη Παρασκευή είχε υποχωρήσει στο 4,18%. Με τα δεδομένα αυτά, είναι αβέβαιο πότε και υπό ποιες συνθήκες θα επιχειρηθεί μια νέα έκδοση ομολόγου.

Προς το παρόν, ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους δοκιμάζει τα νερά, προχωρώντας συντηρητικά στην έκδοση 12μηνου εντόκου γραμματίου την ερχόμενη Τετάρτη, για πρώτη φορά ύστερα από οκτώ χρόνια, με στόχο να αντλήσει ένα δισ. ευρώ, εκτιμώντας μια απόδοση γύρω στο 1,5%.

Τα ταμειακά διαθέσιμα

Πηγές της αγοράς ομολόγων διαβεβαιώνουν, πάντως, ότι τα ταμειακά διαθέσιμα της χώρας είναι ήδη 15 δισ. ευρώ και μαζί με τα 8 δισ. ευρώ, που θα δοθούν ως «μαξιλάρι» από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας, φτάνουν τα 23 δισ. ευρώ, υπερκαλύπτοντας τις χρηματοδοτικές ανάγκες του Δημοσίου έως το 2021-2022, τις οποίες υπολογίζουν στα 22 δισ. ευρώ μετά τα αναμενόμενα μέτρα ελάφρυνσης του χρέους (εξαγορά δανείων ΔΝΤ, επιστροφή κερδών ευρωπαϊκών κεντρικών τραπεζών από ελληνικά ομόλογα). Στα ταμειακά διαθέσιμα, πάντως, συνυπολογίζουν και τις καταθέσεις σε τράπεζες των φορέων γενικής κυβέρνησης. Ειδικότερα, από τα 15 δισ. ευρώ, περίπου τα 3 δισ. ευρώ είναι ρέπος, άλλα 3 δισ. ευρώ είναι τα έσοδα από την έκδοση του 7ετούς ομολόγου και τα υπόλοιπα 9 δισ. ευρώ είναι καταθέσεις των φορέων γενικής κυβέρνησης σε τράπεζες (4 δισ. ευρώ) και στην Τράπεζα της Ελλάδος (5 δισ. ευρώ). Σημειώνεται ότι η κυβέρνηση σχεδιάζει να φέρει διάταξη με την οποία θα υποχρεώνει όλους τους φορείς να καταθέτουν τα διαθέσιμά τους στην Τράπεζα της Ελλάδος.

Σε κάθε περίπτωση, λαμβάνοντας προφανώς υπ’ όψιν και την πηγή των ρέπος, οι θεσμοί δεν ενθαρρύνουν έναν μεγάλης έκτασης δανεισμό από τις αγορές εκ μέρους της Ελληνικής Δημοκρατίας.

Οπως διεμήνυε πρόσφατα σε συνομιλητές του υψηλόβαθμος Ευρωπαίος αξιωματούχος, δεν υπάρχει λόγος να αντληθούν πολλά κεφάλαια από τις αγορές, γιατί ο δανεισμός αυτός είναι ακριβός.

Στην πραγματικότητα, σύμφωνα με τραπεζική πηγή που έχει γνώση των διαπραγματεύσεων, τους δανειστές ανησυχεί επιπλέον ο πολιτικός κίνδυνος. Φοβούνται ότι αν το Δημόσιο αποκτήσει ρευστότητα που ξεπερνά κατά πολύ τις άμεσες χρηματοδοτικές ανάγκες, αυτή θα χρησιμοποιηθεί για παροχές κάθε είδους, που θα τινάξουν στον αέρα το πρόγραμμα προσαρμογής. Ενας κίνδυνος που ενισχύεται ενόψει εκλογών.

Σε ό,τι αφορά την προληπτική γραμμή, οι δανειστές συνιστούν αναμονή και προτρέπουν την κυβέρνηση: «Ποτέ μη λες ποτέ». Οπως εξηγούν, τώρα τα πράγματα δείχνουν μάλλον καλά, αλλά δεν μπορεί να αποκλεισθεί μια αρνητική τροπή στις αγορές, η οποία θα επέβαλλε τη χρήση της.

Χαμηλή ανάκαμψη

Για το συγκεκριμένο θέμα, καθώς και για το πλαίσιο παρακολούθησης της Ελλάδας μετά το μνημόνιο, ευρωπαϊκές πηγές σημειώνουν ότι οι αποφάσεις θα ληφθούν ένα μήνα πριν από τη λήξη του, όπως έγινε και με την περίπτωση της Πορτογαλίας και των άλλων χωρών που βγήκαν από μνημόνια. Σε κάθε περίπτωση, η προληπτική γραμμή θα δοθεί μόνο αν το ζητήσει η ίδια η Ελλάδα.

Επιπλέον, πηγή ανησυχιών αποτελεί –και για την κυβέρνηση– η χαμηλή πτήση της ανάκαμψης. Ο ρυθμός μεταβολής ΑΕΠ ήταν 1,4% το 2017, έναντι 2,7% που είχε προβλεφθεί ένα χρόνο πριν και 1,6% που προβλεπόταν στον προϋπολογισμό του 2018, αλλά και στην τελευταία έκθεση συμμόρφωσης της Κομισιόν για την 3η αξιολόγηση. Ηδη, αυτή η υποβάθμιση οδήγησε σε μείωση του στόχου της κυβέρνησης για το 2018 από 2,5% σε 2,3%, ενώ άλλες πηγές, όπως η Εθνική Τράπεζα, δεν περιμένουν ρυθμό πάνω από 2%.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ