ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Αφιέρωμα: Αεροπορικά ταξίδια

Τη «χρυσή εποχή» των αεροπορικών ταξιδιών, μεταξύ των δεκαετιών του 1950 και του 1970, η πτήση ήταν συνώνυμη με μια μαγική εμπειρία.

Κομψοί κύριοι με αψεγάδιαστα tailor made κοστούμια, καθωσπρέπει κυρίες με σικάτα ταγέρ και φορέματα από επώνυμες μπουτίκ, λαμπερά μονόπετρα και σειρές μαργαριταριών στο μπούστο συζητούν για τα ταξιδιωτικά τους σχέδια ή τις επιχειρηματικές τους ιδέες πίνοντας δροσερά ποτά, ενώ τα πούρα τους αναπαύονται σε κρυστάλλινα σταχτοδοχεία. Δεν είναι εικόνα από κάποια κλειστή λέσχη του Λονδίνου, της Νέας Υόρκης ή του Παρισιού ούτε από τη βεράντα μιας έπαυλης στην εξοχή σε μία από τις δύο πλευρές του Ατλαντικού, αλλά από το σαλόνι της καμπίνας ενός Boeing 737 τη δεκαετία του 1970. Ήδη από τη δεκαετία του 1950 οι εμπορικές αερομεταφορές κυριολεκτικά είχαν απογειωθεί τόσο τεχνολογικά –καθώς οι δύο παγκόσμιοι πόλεμοι επιτάχυναν την εξέλιξη των αεροσκαφών– όσο και στον τομέα της παροχής υπηρεσιών για τους λίγους και τυχερούς που είχαν τη δυνατότητα να ταξιδεύουν από αέρος. Τότε η αερομεταφορά δεν ήταν απλώς ο τρόπος για τη μετάβαση σε ταξιδιωτικούς προορισμούς, ήταν η ίδια μια μορφή διακοπών, σχεδόν τόσο εξωτική όσο οποιοσδήποτε τροπικός παράδεισος και τόσο exclusive όσο τα κοσμικά στέκια της οικονομικής ελίτ στις αμερικανικές και τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Επρόκειτο για προνόμιο ενός ολιγομελούς κλαμπ που αποζητούσε νέες συγκινήσεις χωρίς να στερηθεί την άνεση, την πολυτέλεια και τη διασκέδαση.


Τις δεκαετίες του ’50 και του ’60 συνηθιζόταν οι επιβάτες να συνομιλούν με τον πιλότο στο σαλόνι μετά το δείπνο. (Φωτογραφία: ©AIRLINE RATINGS ARCHIVE/BOEING HISTORICAL ARCHIVES)

Ένα αεροπορικό εισιτήριο –το κόστος του οποίου μπορούσε να φτάνει το 5% του ετήσιου εισοδήματος κάθε «τυχερού» επιβάτη– ήταν ταυτόχρονα μια κάρτα εισόδου σε αυτή τη λέσχη των αιθέρων, μια απόδειξη οικονομικής ευρωστίας. Εξ ου και πριν από κάθε ταξίδι οι επιβάτες συνωστίζονταν για αναμνηστικές φωτογραφίες στη σκάλα του αεροπλάνου, ντυμένοι με τα «καλά» τους και εν πτήσει ήταν σύνηθες να γράφουν καρτ ποστάλ –που απεικόνιζαν την καμπίνα του αεροπλάνου ή το γεύμα και τις οποίες παραλάμβαναν κατά την επιβίβαση– όπου περιέγραφαν την εμπειρία του ταξιδιού στον αέρα. Και οι αερομεταφορείς της εποχής, Pan Am, TWA, KLM, Delta, Air France, έκαναν ό,τι μπορούσαν για να «κακομάθουν» τους ταξιδιώτες.


Καθίσματα που μετατρέπονταν σε κρεβάτια είχε το Comet 4, που το 1958 συνέδεσε τη Νέα Υόρκη με το Λονδίνο σε λιγότερο από 6 ώρες. (Φωτογραφία: Getty Images/Ideal Image)

Ο χώρος της πρώτης θέσης των Boeing ή των Concorde που κυριαρχούσαν στους αιθέρες θα μπορούσε άνετα να συγκριθεί με δωμάτιο πεντάστερου ξενοδοχείου της εποχής, καθώς διέθετε τραπέζια, καναπέδες και πολυθρόνες για όσους από τους εκλεκτούς φιλοξενουμένους επιθυμούσαν να περάσουν τον χρόνο τους παίζοντας χαρτιά ή μια παρτίδα σκάκι ή απλώς να χαλαρώσουν με φιλική συζήτηση σαν να βρίσκονταν στο καθιστικό τους. Κουρτίνες από ακριβά υφάσματα κάλυπταν τα παράθυρα, ενώ μέρος της διακόσμησης ήταν συχνά κάδρα ή πίνακες. Η οικονομική –μάλλον ευφημισμός για εκείνη την εποχή– θέση προσέφερε άνεση αντίστοιχη της σημερινής business, με πλατείς διαδρόμους, μεγάλη απόσταση ανάμεσα στα αναπαυτικά καθίσματα, τραπέζια για τα γεύματα.


Το απογευματινό τσάι δεν έλειπε από το πρόγραμμα των πτήσεων. (Φωτογραφία: © AIRLINE RATINGS ARCHIVE/BOEING HISTORICAL ARCHIVES)

Το φαγητό δεν θα μπορούσε φυσικά να υπολείπεται σε ποιότητα. Κάθε επιβάτης απολάμβανε ένα πλήρες γεύμα τεσσάρων πιάτων με εκλεκτό κρέας ή θαλασσινά (ο αστακός κυριαρχούσε στο μενού), φουά γκρα και καπνιστό σολομό σε πορσελάνινα σερβίτσια και εκλεκτό κρασί σε κρυστάλλινα ποτήρια. Πριν ή μετά το φαγητό μπορούσε να περάσει λίγη ώρα στο μπαρ πίνοντας φίνο ουίσκι, σαμπάνια, μπράντι ή κάποιο άλλο ποτό της αρεσκείας του – συχνά μέχρι τελικής πτώσεως (ή... προσγειώσεως). Η ατμόσφαιρα γιορτής πλανιόταν σε όλους τους χώρους του αεροπλάνου. Μαζί της κυκλοφορούσε και ο καπνός, καθώς στο μπαρ αλλά και σε όλους τους υπόλοιπους χώρους επιτρεπόταν το κάπνισμα και συχνά ο αέρας γέμιζε με τον καπνό εκλεκτών πούρων. Δεν ήταν λίγες οι φορές που οι αεροσυνοδοί και οι φροντιστές της πτήσης επιφορτίζονταν με την υποχρέωση να ανάβουν τα πούρα των επιβατών μετά την επιβίβαση ή και κατά τη διάρκεια της πτήσης.


Το Boeing 377 Stratocruiser διέθετε κουκέτες για τa μικρά παιδιά (1949). (Φωτογραφίες: Getty Images/Ideal Image)

Όσο για τις αεροσυνοδούς, ο ρόλος τους σχεδόν ταυτιζόταν με αυτόν της οικοδέσποινας που κάνει κάθε καλεσμένο να νιώθει μοναδικός με την περιποίηση που του επιφυλάσσει. Ήταν άψογα ντυμένες, με κομψές στολές, ψηλοτάκουνα, κάποιες φορές και κορσέ, όμορφες όπως τα μοντέλα στα εξώφυλλα των περιοδικών, αδέσμευτες (!) και δεν έπρεπε να ξεπερνούν συγκεκριμένο σωματικό βάρος. Δεν ήταν δε σπάνιο φαινόμενο ο ίδιος ο πιλότος να σπεύσει προσωπικά να βεβαιωθεί ότι όλοι ταξιδεύουν με άνεση, ασφάλεια και πολυτέλεια, επισκεπτόμενος την καμπίνα των επιβατών και συνομιλώντας μαζί τους. Λόγω της μεγάλης διάρκειας των ταξιδιών, στη διάθεση των φιλοξενουμένων ήταν μικρότερα ή μεγαλύτερα αναδιπλούμενα «κρεβάτια» για ολιγόωρη ξεκούραση ή βραδινό ύπνο. Για τις οικογένειες με παιδιά οι ατέλειωτες ώρες στον αέρα –χωρίς τάμπλετ και τηλεόραση– ήταν μάλλον λίγο δυσκολότερες, αλλά εκεί επιστρατεύονταν επιτραπέζια παιχνίδια, χαρτιά και μπογιές, βιβλία και πολλά σνακ.

Σχεδόν επτά δεκαετίες μετά, μπορεί κανείς να βρει ομοιότητες και διαφορές με εκείνη την εποχή, πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα στον τρόπο με τον οποίο λειτουργούσαν οι αερομεταφορές τότε και τώρα. Η έννοια του αεροπορικού ταξιδιού ωστόσο έχει αλλάξει ανεπιστρεπτί – από μαγική εμπειρία σε διαδικασία ρουτίνας, που πρακτικά εξυπηρετεί τη μετάβαση σε έναν προορισμό.

Online

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΑΡΧΕΙΟ