ΘΑΝΟΣ Π. ΝΤΟΚΟΣ*

Αναζητώντας στρατηγική απέναντι στην Τουρκία

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Πρώτο ερώτημα: τι επιδιώκει η Τουρκία στο Αιγαίο, τη Θράκη και την Ανατολική Μεσόγειο; Με βάση την απάντηση, τίθεται δεύτερο ερώτημα: ποια πρέπει να είναι η ελληνική στρατηγική απέναντι στον δύσκολο γείτονα; Ας χρησιμοποιήσουμε την υπόθεση εργασίας ότι η Τουρκία επιδιώκει τη –μερική έστω– «φινλανδοποίηση» των ανωτέρω περιοχών, μέσω μιας «πολιτικής κανονιοφόρων» και «γκριζαρίσματος» συγκεκριμένων θαλασσίων περιοχών, για να προωθήσει τις διεκδικήσεις της όσον αφορά θαλάσσιες ζώνες και περιφερειακή πολιτική ηγεμονία. Θεωρώντας ότι η φινλανδοποίηση δεν είναι αποδεκτή και ότι μια στρατηγική κλιμάκωσης της έντασης αποτελεί επιλογή εξαιρετικά υψηλού ρίσκου, η οποία θα οδηγήσει σε θερμό επεισόδιο και σε διαπραγμάτευση υπό μάλλον δυσμενείς όρους, τότε η Ελλάδα έχει δύο επιλογές:

(α) Παθητική διαχείριση των ελληνοτουρκικών σχέσεων σε αναμονή εξελίξεων που θα μεταμορφώσουν το στρατηγικό πεδίο (αποδυνάμωση της Τουρκίας, κάλυψη της Ελλάδας από την ευρωπαϊκή αμυντική ομπρέλα, κ.ά). Δυστυχώς τίποτα από αυτά δεν φαίνεται ιδιαίτερα πιθανό στο ορατό μέλλον. Το συνολικό ισοζύγιο ισχύος διαμορφώνεται αρνητικά για τη χώρα μας (αν και δεν απουσιάζουν τα προβλήματα για την Τουρκία) και οδηγεί σε σταδιακή διολίσθηση προς όφελος της άλλης πλευράς.

(β) Ενεργητική διαχείριση των ελληνοτουρκικών σχέσεων μέσω «εσωτερικής και εξωτερικής εξισορρόπησης»: αρραγές εσωτερικό μέτωπο σε εθνικά θέματα, διατήρηση της ισορροπίας στρατιωτικών δυνάμεων (μέσω ρηξικέλευθων επιλογών), κάλυψη θεσμικού κενού στους τομείς του στρατηγικού σχεδιασμού και του χειρισμού κρίσεων, ενίσχυση του περιορισμένης δυναμικότητας μηχανισμού για την παρακολούθηση και ανάλυση εσωτερικών και εξωτερικών εξελίξεων στη γειτονική χώρα, κλείσιμο άλλων εξωτερικών μετώπων με λύσεις ανεκτού κόστους, άνοιγμα διαύλων επικοινωνίας σε πολλαπλά επίπεδα και προσπάθεια αύξησης της οικονομικής αλληλεξάρτησης με τη γείτονα, οικοδόμηση και εμβάθυνση συμμαχιών, συνδιαμόρφωση σχέσεων Ε.Ε. και Τουρκίας, συμβολή στην ενίσχυση ευρωπαϊκών ικανοτήτων σε θέματα άμυνας. Αυτή η στρατηγική θα πρέπει να έχει ως μελλοντικό στόχο τη συγκέντρωση διπλωματικού κεφαλαίου και τη βέλτιστη προετοιμασία για μια διπλωματική διευθέτηση –μέσω προσφυγής σε διεθνές δικαιοδοτικό όργανο– με τρόπο που θα κατοχυρώνει τα ζωτικά εθνικά συμφέροντα.

* Ο κ. Θάνος Π. Ντόκος είναι γενικός διευθυντής στο ΕΛΙΑΜΕΠ.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ