GOOD LIFE

«Τα εμβόλια σώζουν ζωές και επιστρέφουν χρήματα»

Έλενα Κιουρκτσή

© Shutterstock

Οι ποικίλες αντιεμβολιαστικές απόψεις έχουν προκαλέσει αμφισβήτηση της σπουδαιότητας των εμβολίων, με συνέπεια οι κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία να είναι καθημερινοί, παρότι τα οφέλη τους είναι αποδεδειγμένα και αναντικατάστατα. Για τη σημασία και την ανταποδοτικότητα των εμβολίων μιλάει στο «Κ» ο  Κωνσταντίνος Καρύδης, Παιδίατρος-Λοιμωξιολόγος.

 

Η ανάπτυξη των εμβολίων ανακηρύχτηκε δικαίως το μεγαλύτερο επίτευγμα στη δημόσια υγεία τον 20ό αιώνα. Τι άλλαξε στις μέρες μας ώστε να χρειάζεται να τονίσουμε τη σημασία τους;

Στις μέρες μας έφτασε σε μεγέθη ρεκόρ η επίθεση που δέχονται τα εμβόλια από τους εχθρούς τους – λόγω θέσης ή για το κέρδος. Το ευρύ κοινό, με μια σύντομη περιήγηση στο διαδίκτυο επηρεάζεται εύκολα από τις ποικίλες αντιεμβολιαστικές απόψεις. Ενδεικτικά, στη χώρα μας το 2016 κατεγράφη αμφισβήτηση της σπουδαιότητας των εμβολίων στο 11,7% του πληθυσμού, του αν είναι ασφαλή στο 24,4% και της αποτελεσματικότητάς τους στο 17%. Συνεπώς η σημασία τους θα πρέπει να τονίζεται 365 μέρες τον χρόνο. 

Γιατί όσο περισσότερα άτομα είναι εμβολιασμένα, τόσο λιγότερες πιθανότητες έχει ένα νόσημα να εξαπλωθεί;

 Κάθε νόσημα έχει διαφορετική μεταδοτικότητα. Έτσι, π.χ., αν ένα άτομο έχει κοκκύτη, μπορεί να μολύνει 5-17 άτομα, αν έχει ιλαρά 12-18 κ.ο.κ. Στη συνέχεια έχει προσδιορισθεί μαθηματικά το λεγόμενο «επί τοις εκατό» ποσοστό εμβολιαστικής κάλυψης (ΕΚ) του πληθυσμού, που απαιτείται να έχει εμβολιασθεί ώστε να μη νοσήσει από τις συγκεκριμένες ασθένειες – 80% με 94% για τον κοκκύτη και 92% με 94% για την ιλαρά.

 Έτσι σε μια κοινωνία, αν είναι εμβολιασμένοι λιγότεροι από το αντίστοιχο «επί τοις εκατό» ποσοστό εμβολιαστικής κάλυψης, αυξάνουν οι πιθανότητες εξαπλώσεως ενός λοιμώδους νοσήματος. 

Η άρνηση του εμβολιασμού, πέρα από την υγεία του ατόμου, έχει και οικονομικές επιπτώσεις;

Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στις ΗΠΑ, ελάττωση της εμβολιαστικής κάλυψης με το εμβόλιο Ιλαράς-Παρωτίτιδας-Ερυθράς (MMR) κατά 5% οδήγησε σε αύξηση των περιπτώσεων ιλαράς 15% ανά έτος σε παιδιά 2-11 ετών και καταγραφή επιπλέον κόστους  2,1 εκατομμυρίων δολαρίων για τον δημόσιο τομέα.

Όσον αφορά το κόστος και την ανταποδοτικότητα των εμβολίων, τι θα σχολιάζατε;      

Τα εμβόλια και οι εμβολιασμοί  είναι η μόνη προληπτική δραστηριότητα στην Ιατρική με τόσο υψηλή ανταποδοτικότητα στην κοινωνία. Μικρό ποσοστό του προϋπολογισμού ξοδεύεται για τα εμβόλια (μόνο 100.000.000 ευρώ στην Ελλάδα, δηλαδή 5,25% της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης).  Όλα τα εμβόλια είναι πρωτότυπα, χορηγούνται δωρεάν σε όλους και τιμολογούνται στον μέσο όρο των τριών χαμηλότερων τιμών της Ε.Ε. Οι τιμές τους –κι αυτό εκπλήσσει– είναι κατά 16%-42% χαμηλότερες από Ευρώπη και ΗΠΑ. Μεγάλη μελέτη έδειξε ότι στην 20ετία 1994-2013 στις ΗΠΑ, λόγω των εμβολιασμών αποφεύχθηκαν 731.700 πρόωροι θάνατοι, η δε κοινωνία ωφελήθηκε με 1,67 τρισ. δολάρια. Έχω υπολογίσει για την Ελλάδα ότι για το ίδιο διάστημα θα αντιστοιχούσε πρόληψη 20.396 θανάτων ένεκα των εμβολιασμών και όφελος για το ελληνικό κράτος 38,7 δισ. ευρώ. Αυτό σημαίνει 1,94 δισ. ευρώ ανά έτος, ποσό που είναι ελάχιστα μεγαλύτερο από την τωρινή απαιτούμενη συνολική ετήσια δημόσια φαρμακευτική δαπάνη της χώρας. ■

Περιοδικό "Κ"

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ