Η ΕΡΩΤΗΣΗ

Εσείς αφήσατε την τσάντα στο σχολείο;

MΑΡΙΑ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ

Το Σαββατοκύριακο που διανύουμε, παράλληλα με τους εορτασμούς της 25ης Μαρτίου, στο σπίτι μας πανηγυρίζουμε μία ακόμα στιγμή εθνικής ανάτασης: τα παιδιά άφησαν την τσάντα στο σχολείο! Για όσους δεν είστε γονείς παιδιών που φοιτούν στο δημοτικό, να εξηγήσω ότι από το περασμένο φθινόπωρο το Υπουργείο Παιδείας θεσμοθέτησε το πρόγραμμα «Η τσάντα στο σχολείο», που πρακτικά προβλέπει ότι για ένα Σαββατοκύριακο τον μήνα η σχολική τσάντα θα παραμένει στο σχολείο. Στόχος αυτού του προγράμματος είναι για το εν λόγω διήμερο οι μαθητές να μην έχουν μελέτη για το σπίτι και να μπορούν να ξεκουραστούν και να περάσουν δημιουργικό χρόνο με την οικογένειά τους. Εξαιρετικό δεν ακούγεται; Είναι όμως έτσι; Και πόσο μπορεί να συμβάλει η πρακτική αυτή, όσο καλή πρόθεση και αν έχει, στη βελτίωση της σχολικής καθημερινότητας των μαθητών και των οικογενειών τους;

Αρχικά να διευκρινίσουμε πως το ότι ένας μαθητής αφήνει τη σάκα στο σχολείο δεν σημαίνει ότι δεν έχει διάβασμα για τη Δευτέρα. Τα παιδιά των μεγαλύτερων τάξεων του δημοτικού δεν έχουν κάθε μέρα τα ίδια μαθήματα· μπορεί, για παράδειγμα, να έχουν την Πέμπτη γλώσσα, ιστορία και μαθηματικά, την Παρασκευή να έχουν γλώσσα αλλά όχι μαθηματικά, ούτε ιστορία, και τη Δευτέρα να έχουν μαθηματικά, ιστορία, αλλά όχι γλώσσα. Συνεπώς, θα έχουν να διαβάσουν τα μαθηματικά και την ιστορία της Πέμπτης για τη Δευτέρα. Επίσης, θα έχουν να μεταφέρουν στο σχολείο τα βιβλία (βιβλίο και τετράδιο εργασιών) και τα τετράδια των μαθηματικών και της ιστορίας είτε σε κάποιο σακίδιο είτε σε σακούλα, μαζί με το κολατσιό και το παγούρι με το νερό τους. Όταν πια σχολάσουν, λοιπόν, θα έχουν να κουβαλήσουν την τσάντα που είχαν αφήσει στο σχολείο την Παρασκευή και το σακίδιο που πήραν μαζί τους το πρωί της Δευτέρας. 

Άλλος στόχος, μακροπρόθεσμος, του υπουργείου, τον οποίο φρόντισε να υπενθυμίσει στην ανακοίνωση που εξέδωσε για την εφαρμογή του προγράμματος «Η τσάντα στο σχολείο», είναι «να προχωρήσουμε σε όλες εκείνες τις ρυθμίσεις ώστε να μετριαστεί το άγχος που έχει συσχετιστεί με τη μελέτη για την επόμενη ημέρα και το μεγαλύτερο μέρος των εργασιών να ολοκληρώνεται εντός του σχολείου». Αυτό μάλιστα! Να φτάσει η ευλογημένη μέρα που οι δάσκαλοι θα μπορούν να κάνουν ομαλά και αποτελεσματικά το μάθημά τους, καλύπτοντας στη διάρκεια των διδακτικών ωρών τη διδακτέα ύλη. Αυτό βέβαια θα είχε ως αποτέλεσμα να μένει η σάκα στο σχολείο. Απ’ ό,τι φαίνεται, λοιπόν, για άλλη μια φορά βάλαμε το κάρο μπροστά από το άλογο.

Η πραγματικότητα του δημόσιου σχολείου -που, για να μην είμαστε συλλήβδην απαξιωτικοί, θα πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι προσφέρει συχνά, στον βαθμό που αυτό είναι εφικτό, σημαντικό έργο- είναι η εξής: το μοντέλο της διδασκαλίας απευθύνεται σε ένα -ανύπαρκτο- μέσο παιδί, από το οποίο απαιτεί να κινείται στο ασφυκτικό πλαίσιο που ορίζουν οι κανόνες του παιχνιδιού «αγαλματάκια ακούνητα, αμίλητα, αγέλαστα», να αποδίδει σε έναν περιορισμένο αριθμό γνωστικών πεδίων, τα οποία διδάσκονται συχνά αποσπασματικά ή πλημμελώς -κατά κύριο λόγο χωρίς ευθύνη των δασκάλων-, χωρίς να ανιχνεύει, να καλλιεργεί ή να επιβραβεύει άλλες δεξιότητες ή ταλέντα. Η διδακτέα ύλη μεγαλώνει διαρκώς σε όγκο, η εκπαίδευση γίνεται εντατική και η γνώση ποσοτικοποιείται. Ήδη στα μισά της Α΄ Δημοτικού τα 6χρονα εισάγονται στον πολλαπλασιασμό, ενώ στη Β΄ υπάρχουν εκπαιδευτικοί που ξεπερνούν τον εαυτό τους -και τις αντοχές των μαθητών- και ολοκληρώνουν τους χρόνους (έως και τον υπερσυντέλικο). Αντί λοιπόν να γίνει μια ορθολογική κατανομή της διδακτέας ύλης στις τάξεις του δημοτικού σχολείου, με σεβασμό στη βιολογική, πνευματική και ψυχολογική ωριμότητα των μαθητών, αντί να επιδιωχθεί η ποιοτική αναβάθμιση της παρεχόμενης εκπαίδευσης, η επέκταση των γνωστικών πεδίων, η εισαγωγή νέων διδακτικών πρακτικών και η πολυδιάστατη αξιολόγηση των μαθητών, για άλλη μια φορά επελέγη ένα πυροτέχνημα με άμεση εφαρμογή και κοντόπνοα αποτελέσματα. ■

Περιοδικό "Κ"

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ