ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Παραμένουν τα εμπόδια για erga omnes και σύνταγμα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΕΔΟΣ

Ο υπουργός Εξωτερικών της ΠΓΔΜ Νίκολα Ντιμιτρόφ με τον προσωπικό απεσταλμένο του γ.γ. του ΟΗΕ Μάθιου Νίμιτς και τους ΥΠΕΞ της Αυστρίας, Κάριν Κνάισλ, και της Ελλάδας, Νίκο Κοτζιά, στη Βιέννη. Πλέον, τα φώτα πέφτουν στην επόμενη συνάντηση Ντιμιτρόφ - Κοτζιά την εβδομάδα μετά το Πάσχα.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Στην επόμενη συνάντηση του υπουργού Εξωτερικών Νίκου Κοτζιά με τον ομόλογό του της ΠΓΔΜ Νίκολα Ντιμιτρόφ, η οποία θα πραγματοποιηθεί την εβδομάδα μετά το Πάσχα, μεταφέρεται πλέον το ενδιαφέρον για το προσεχές βήμα στις διαπραγματεύσεις που αφορούν την ονοματολογική διαφορά υπό την αιγίδα του προσωπικού απεσταλμένου του γ.γ. του ΟΗΕ Μάθιου Νίμιτς. Σκοπός είναι μια λύση-πακέτο, και αυτή ήταν μια πτυχή των συνομιλιών της Βιέννης. Εφόσον υπάρξει συμφωνία, θα είναι στη λογική ενός συμφώνου φιλίας ή στρατηγικής συνεργασίας.

Ετσι, κατά την τελευταία συνάντηση που έγινε την Πέμπτη και την Παρασκευή στη Βιέννη, οι κ. Κοτζιάς και Ντιμιτρόφ εισήλθαν στον «σκληρό» πυρήνα των διαπραγματεύσεων για το ονοματολογικό, ανοίγοντας ουσιαστική συζήτηση για το ποια είναι τα περιθώρια υποχωρήσεων εκατέρωθεν, ώστε να επιτευχθεί ένας επιθυμητός συμβιβασμός. Ουσιαστικά, η Μεγάλη Εβδομάδα θα χρησιμεύσει και για τις δύο πλευρές ως περίοδος ανάλυσης των θέσεων που έχουν κατατεθεί από Αθήνα και Σκόπια, αλλά και ενημέρωσης για το ποια μπορεί να είναι η εξέλιξη των πραγμάτων εφόσον τελικά υπάρξει συμφωνία.

Στη Βιέννη σημειώθηκε κάποια πρόοδος. Ωστόσο, για την ελληνική πλευρά παραμένει ζητούμενο η αλλαγή των επίμαχων σημείων του συντάγματος της ΠΓΔΜ, αλλά και το «erga omnes». Η όποια νέα ονομασία και τα παράγωγά της θα πρέπει να χρησιμοποιούνται έναντι όλων στο εξωτερικό, αλλά και στο εσωτερικό της γειτονικής χώρας. Αντιθέτως, η Αθήνα δεν φαίνεται να επιμένει ιδιαίτερα στο αμετάφραστο της συμφωνηθείσας ονομασίας, υπό την προϋπόθεση, βεβαίως, ότι αυτή θα έχει γενική χρήση. Ανάμεσα στα άρθρα του συντάγματος της γείτονος που η Ελλάδα θεωρεί εκ των ων ουκ άνευ προϋπόθεση για την προώθηση μιας συμφωνίας, περιλαμβάνεται το άρθρο 49, το οποίο ουσιαστικά περιγράφει τους καταγόμενους από την ΠΓΔΜ περίπου ως μειονότητα. Για την Αθήνα προτιμότερη θα ήταν μια διατύπωση που θα τους περιέγραφε ως απόδημους, κατ’ αναλογία και του ελληνικού Συντάγματος.

Κατά τη διάρκεια των 6,5 ωρών συνάντησης υπό τον κ. Νίμιτς, σε παρακείμενες αίθουσες του υπουργείου Εξωτερικών της Αυστρίας στη Βιέννη, όπου φιλοξενήθηκαν οι συνομιλίες, συνεδρίαζαν παράλληλα διπλωμάτες και εμπειρογνώμονες από τις δύο πλευρές με σκοπό την κατάρτιση της λεγόμενης θετικής ατζέντας. Πρόκειται για το πλαίσιο συνεργασίας όσον αφορά το μέλλον των δύο χωρών, εντός του οποίου περιλαμβάνονται αρκετά διμερή θέματα (διακυβερνητική συνεργασία, ενέργεια, άμυνα, μεταφορές, εκπαίδευση, συνεργασία με τρίτες χώρες). Είναι απολύτως σαφές ότι η συγκεκριμένη θετική ατζέντα διαμορφώνεται κυρίως προκειμένου να υπάρχει μια προοπτική συνέχισης των επαφών ανάμεσα στις δύο χώρες, ακόμη και αν δεν υπάρξει συμφωνία έως τον Ιούλιο και τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ. Βέβαια, έως τότε, απομένουν ακόμη αρκετά βήματα. Κατ’ αρχάς, αν η επόμενη εκ του σύνεγγυς επαφή των κ. Κοτζιά και Ντιμιτρόφ προχωρήσει, τότε δεν θα πρέπει να θεωρείται απίθανη μια νέα συνάντηση ανάμεσα στους πρωθυπουργούς Ελλάδας και ΠΓΔΜ, κ. Τσίπρα και Ζάεφ.

Κοινώς αποδεκτό έγγραφο

Ουσιαστικά, ο κ. Νίμιτς (πέραν του ρόλου του ως εγγυητή για την πραγματοποίηση των συνομιλιών σε ένα πλαίσιο που διασφαλίζει τη μεγαλύτερη δυνατή διεθνή νομιμοποίηση της λύσης) έχει ήδη ετοιμάσει ένα έγγραφο το οποίο έπειτα από πιθανή τελική συμφωνία θα τεθεί υπ’ όψιν των μονίμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας, αλλά και της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Θα είναι ένα κείμενο νομικό, το οποίο, σύμφωνα με πληροφορίες, λίγο πολύ έχει γίνει αποδεκτό επί της αρχής και από τις δύο πλευρές. Ο κ. Νίμιτς εμφανίζεται ικανοποιημένος για το επίπεδο των συνομιλιών της Βιέννης και έθεσε εκ νέου τον εαυτό του στη διάθεση των δύο υπουργών Εξωτερικών, αν και η νέα τριμερής δεν είναι ακόμη σαφές πού θα πραγματοποιηθεί.

Τα προβλήματα για την Αθήνα είναι γνωστά και αφορούν την ουσιαστική έλλειψη πλαισίου συνεννοήσεως ανάμεσα στις βασικές πολιτικές δυνάμεις. Υπό αυτή τη γενικότερη έννοια, δεν είναι παράδοξη η πρωτοβουλία του κ. Κοτζιά να προχωρήσει στην ενημέρωση των πολιτικών αρχηγών. Για την κυβέρνηση του κ. Ζάεφ τα προβλήματα είναι ελαφρώς πιο σύνθετα, καθώς –πέρα από την προφανή έλλειψη πλειοψηφίας– αντιμετωπίζει και έναν ανοιχτά εχθρικό πρόεδρο, τον Γκιόργκι Ιβάνοφ. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να θεωρείται μάλλον δύσκολο, ο τελευταίος να προωθήσει διάταγμα για την έναρξη διαδικασιών προς την αναθεώρηση του συντάγματος της γείτονος.

Προεδρικές εκλογές στην ΠΓΔΜ θα πραγματοποιηθούν το 2019, αλλά –ούτως ή άλλως– η κυβέρνηση Ζάεφ δεν έχει την πολυτέλεια του χρόνου έως τότε.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ