Γράμματα Αναγνωστών

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Γραμματα Aναγνωστων

Μονότερμα οι «απέναντι»;

Κύριε διευθυντά
Αναρωτιέμαι πόσο δίκιο είχε ο για πολλούς Ελληνες γραφικός κ. Βασίλης Λεβέντης όταν ισχυριζόταν ότι τους δύο στρατιωτικούς που κρατούν τώρα οι Τούρκοι τους άρπαξαν από ελληνικό έδαφος για να εκμεταλλευτούν αργότερα την ομηρία τους. Η τωρινή εξέλιξη του ζητήματος δικαιώνει τον κ. Λεβέντη, η υπόθεση ήταν στημένη από την αρχή, ίσως το σενάριο να ήταν γνωστό και στους δικούς μας, αλλά στον δρόμο οι Τούρκοι το άλλαξαν. Η κυβέρνηση όμως πήρε μια ανάσα από την κριτική στα καθημερινά και τη λαίλαπα των μέτρων που έρχονται. Την υπόθεση αυτή μαζί και με το Σκοπιανό θα τις τραβήξουν όσο πιο πολύ μπορούν οι κυβερνώντες.Το δυσάρεστο για μας είναι ότι στα ελληνοτουρκικά η Τουρκία μάς παίζει μονότερμα, έχει την πρωτοβουλία των κινήσεων και πώς να μην την έχει με αυτή την ανίκανη κυβέρνηση. Ο θεός (Μπαρμπα-Σαμ) να βάλει το χέρι του, γιατί αλλιώς χανόμαστε.

Μαριος Χριστοφοριδης, Εμποροπλοίαρχος, Χίος

Ας μιλήσουμε για την τιμή του ζύθου

Κύριε διευθυντά
Διάβασα με μεγάλο ενδιαφέρον το άρθρο του κ. Πάσχου Μανδραβέλη με τίτλο «Ακριβό μου ολιγοπώλιο» στην έγκριτη «Καθημερινή της Κυριακής» και νομίζω ότι θέτει ένα πολύ καίριο ερώτημα σε σχέση με τις στρεβλώσεις και τα «μυστήρια» που υπάρχουν στην ελληνική αγορά. Σ’ αυτόν τον διάλογο θα θέλαμε ως «Αθηναϊκή Ζυθοποιία» να συμβάλουμε κι εμείς μέσα από την παράθεση κάποιων στοιχείων που αναδεικνύουν, θεωρούμε, την πραγματική διάσταση του προβλήματος. Οπως συνάγεται από τα στοιχεία, η μέση τιμή μπίρας όσον αφορά τους τιμοκαταλόγους της βιομηχανίας μειώθηκε το διάστημα 2008-2017 κατά 19%. Δυστυχώς, οι καταναλωτές στο αντίστοιχο διάστημα δεν μπόρεσαν να επωφεληθούν της πτώσης των τιμών, διότι η υπέρμετρη αύξηση των Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης και ΦΠΑ –προσθετικά κατά 145%– οδήγησε σε συνολική αύξηση λιανικής τιμής κατά 21%.

Παράλληλα, συγκρίνοντας τις τιμές λιανικής στη φιάλη ½ λίτρου που αποτελεί μία από τις πιο δημοφιλείς συσκευασίες σε όλα τα κανάλια αγοράς, όπως είχα αναφέρει και σε συνέντευξή μου στην κυρία Μανιφάβα στην εφημερίδα σας στις 18 Μαρτίου, η τιμή στην ελληνική αγορά είναι η 6η υψηλότερη στην Ευρώπη, αλλά, αφαιρώντας την επίδραση των φόρων, πέφτει στη 17η θέση αντίστοιχα. Αρα οι ζυθοποιίες τιμολογούν αρκετά χαμηλά έστω κι αν η αγορά της Ελλάδας, λόγω μικρού μεγέθους –2η χαμηλότερη κατά κεφαλήν κατανάλωση στην Ευρώπη– και υψηλής εποχικότητας, έχει πολλά μειονεκτήματα ανταγωνιστικότητας. Θα ήθελα επίσης να αναφέρω ότι στο αντίστοιχο διάστημα η συνολική κερδοφορία του κλάδου μειώθηκε κατά 75%, ενώ η αντίστοιχη της εταιρείας μας πολύ περισσότερο, που σημαίνει ότι ο κλάδος ζημιώθηκε σε πολύ μεγάλο βαθμό από την κρίση. Αν, λοιπόν, ένας κλάδος και ειδικά μία εταιρεία δεν συμβολίζουν ένα πεδίο μεγάλων και εύκολων κερδών είναι αυτός της Ζυθοποιίας. Κατά την ίδια περίοδο, από τους δημοσιευμένους ισολογισμούς μπορείτε να δείτε ότι οι μικρότερες εταιρείες αύξησαν τους τζίρους και την κερδοφορία τους, άρα οι αριθμοί τουλάχιστον δεν αποτυπώνουν πουθενά ένα δυσμενές πλαίσιο λειτουργίας της αγοράς. Οσον αφορά, δε, τη διάρθρωση της αγοράς στην Ελλάδα, οποιαδήποτε συγκριτική ανάλυση θα έδειχνε ότι, με εξαίρεση ελάχιστες περιπτώσεις, όπως η Γερμανία, η δομή της αγοράς της Ελλάδας είναι αντίστοιχη με των άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Είναι πολύ ανταγωνιστική όσον αφορά τις τιμές – αφαιρώντας την επίδραση της υπερφορολόγησης–, ενώ τα ράφια των σούπερ μάρκετ είναι γεμάτα από μία τεράστια ποικιλία προϊόντων που συνεχώς εμπλουτίζεται, όπως και ο αριθμός των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στον κλάδο. Να είστε, δε, σίγουρος πως μια περαιτέρω ανάλυση των δεδομένων του κλάδου μπορεί να αναδείξει κάποιες «στρεβλώσεις ή μυστήρια» που δεν έχουν ακόμα συζητηθεί και που γίνεται προσπάθεια να καλυφθούν, με πολύ εύσχημο τρόπο.

Σεβόμενος απόλυτα την οικονομία του χώρου σας, δεν θα ήθελα να επεκταθώ παραπάνω αλλά σας βεβαιώνω πως η «Αθηναϊκή Ζυθοποιία» θα είναι πάντα έτοιμη να συμμετάσχει σε ένα διάλογο και πρωτοβουλίες που θα έχουν θετικό αποτύπωμα στην ελληνική οικονομία και κατ’ επέκτασιν στους Ελληνες καταναλωτές.

Αλεξανδρος Δανιηλιδης, Διευθύνων σύμβουλος

Από τα μαθηματικά έως την οικολογία

Κύριε διευθυντά
Αναφέρομαι στο άρθρο της 21/3/2018 του εκλεκτού αρθρογράφου κ. Ηλία Μαγκλίνη με τίτλο «Ενας ταπεινός ιερέας» και τον ευχαριστώ για την παρουσίαση του ιησουίτη ιερέα Ζορζ Λεμέτρ, την ιστορία του οποίου αγνοούσα. Βέβαια, οι ιησουίτες μοναχοί ήσαν γνωστοί παλαιόθεν για τις μεγάλες τους γνώσεις στα μαθηματικά, αλλά η τόσο ταπεινή αντιμετώπιση από πλευράς Ζορζ Λεμέτρ είναι πράγματι αξιομνημόνευτη. Με τη σειρά μου θέλω να πληροφορήσω τον εκλεκτό κ. Μαγκλίνη ότι και στην Ορθοδοξία έχουμε πρωτοπόρους και σεμνυνόμεθα για τον «Πράσινο» Οικουμενικό Πατριάρχη μας κ.κ. Βαρθολομαίο και τα διεθνούς πρωτοπορίας και φήμης εν Πλω Συμπόσιά του με τίτλο «Θρησκεία, Επιστήμη και Οικολογία», τα οποία συγκέντρωσαν κορυφαίες προσωπικότητες όλων των θρησκειών (περιλαμβανομένων και αγνωστικιστών) και την αφρόκρεμα των ειδικών επιστημόνων. Δυστυχώς αυτά τα συμπόσια παρέμειναν σχεδόν άγνωστα στην ένδοξη χώρα μας, αν και προσείλκυσαν το ενδιαφέρον μεγάλων διεθνών οργανισμών αλλά και των πλέον γνωστών ΜΜΕ όπως το CNN, το BBC κ.λπ.

Είναι αδύνατον να παρουσιασθούν τα αποτελέσματα στον περιορισμένο χώρο μιας επιστολής, αλλά θα σταθώ ενδεικτικά στη γνωστή «1η Πρόταση της Πάτμου», η οποία έκανε δεκτό με ομόφωνη απόφαση κληρικών και επιστημόνων ότι «η ρύπανση του περιβάλλοντος ή η μη φροντίδα του θα πρέπει να θεωρείται αμαρτία» (sin). Η επιστήμη παρέχει τη γνώση και η θρησκεία τα μέσα ευρείας διάδοσης αυτής της γνώσης αλλά και την ηθική της καταξίωση και την κύρωση για την παράβασή της.

Γιαννης Νικ. Νικολαϊδης

Το κοριτσάκι με τον μπορντό μπερέ

Κύριε διευθυντά
Σε μια πρόσφατη κομματική εκδήλωση ο Τούρκος πρόεδρος Ερντογάν ανέβασε στο βήμα ένα εξάχρονο κοριτσάκι, που φορούσε τη στολή των τουρκικών ειδικών δυνάμεων με τον μπορντό μπερέ και χαιρετούσε στρατιωτικά. Εκείνο βούρκωσε από αμηχανία και ο πρόεδρος το παρηγόρησε λέγοντας «οι μπορντοσκούφηδες δεν κλαίνε ποτέ», ενώ, απευθυνόμενος στο ακροατήριο, σχολίασε: «Εχει μια τουρκική σημαία στην τσέπη της επίσης... Εάν γίνει μάρτυρας, θα απλώσουν τη σημαία επάνω της, Θεού θέλοντος». Στην ισλαμική παράδοση όσοι σκοτώνονται στο πεδίο της μάχης γίνονται «μάρτυρες» και, σύμφωνα με το Κοράνι, τους αναμένουν πλούσιες μεταθανάτιες αμοιβές. Η κοσμική Τουρκία που ξέραμε αποτελεί παρελθόν και έτσι σε έναν απευκταίο πόλεμο δεν αποκλείεται η Ελλάδα να έχει ως αντιπάλους φανατικούς ισλαμιστές αυτού του είδους.

Αν αυτό συμβεί, θα πρόκειται για σημαντική ποιοτική αναβάθμιση της εξ Ανατολών απειλής. Θα έπρεπε λοιπόν, ενόψει και της γενικότερης κρισιμότητας των ελληνοτουρκικών σχέσεων, το υπουργείο Αμυνας να είχε στελεχωθεί με τους άριστους. Δυστυχώς όμως, ο ισχυρισμός ότι ο επικεφαλής αυτού του νευραλγικού υπουργείου πληροί τις προϋποθέσεις της αριστείας μόνον ως αστεϊσμός θα μπορούσε να προβληθεί. Οσο για τον νέο αναπληρωτή υπουργό Φώτη Κουβέλη, ο άλλοτε στενός συνεργάτης του, τέως βουλευτής Νίκος Τσούκαλης, δήλωσε το εξής: «Η τέλεια ανυποληψία του είναι και προσωπική μου ταπείνωση». Ο Ρωμαίος ιστορικός Τάκιτος, εκφράζοντας την ανησυχία του για τη γερμανική απειλή κατά της αυτοκρατορίας, έγραφε από καρδιάς: «Εύχομαι τα γερμανικά φύλα να συνεχίσουν να εκδηλώνουν, αν όχι αγάπη για μας, τουλάχιστον μίσος αναμεταξύ τους». Φέρνω στον νου μου με φρίκη τους μικρούς με τα αυτόματα να εκτελούν στη Συρία αιχμαλώτους των τζιχαντι-στών –σημειωτέον ότι είχαν την υποστήριξη της Τουρκίας– και εύχομαι με τη σειρά μου να μην έλθει η μέρα που τα παιδάκια με τον μπερέ θα σταματήσουν να βουρκώνουν και το βλέμμα τους θα σκληρύνει σαν το ατσάλι.

Μιχαηλ Πασχαλης, Ομότιμος καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης


Ο ξωμάχος και το αλέτρι, εικόνα όχι από το απώτερο παρελθόν. Με χέρια σαν τανάλιες, ο αγρότης οργώνει βοηθούμενος από το πιο χρήσιμο έμψυχο περιουσιακό του στοιχείο, τα άλογά του. Πάμε 2.500 χρόνια πίσω. Ποιος από εμάς θα ήταν πολυβούτης και ποιος αβούτης; Μέτρο αναφοράς –ένδειξη πλούτου ή πενίας– η κατοχή βοοειδών, πόσα «κεφάλια» από τα υπερπολύτιμα ζωντανά είχε ο καθείς. Ο επιστολογράφος της «Κ» καταθέτει μια λιτή ξενάγηση στο «χρηματιστήριο αξιών» των εποχών, τις συναλλαγές, τον ήχο του χρήματος, τις επιταγές· από τον θρυλικό Γύγη και το Ηλεκτρο έως το bitcoin. Τι άλλο θα δουν τα μάτια μας; Το μέλλον μας είναι (και) άυλο.

Aπό τον πολυβούτη στον Γύγη και στο Hλεκτρο έως το bitcoin και έπεται συνέχεια

Κύριε διευθυντά
H εμφάνιση στη ζωή μας του νέου ανταλλακτικού μέσου (bitcoin), –σχετικό άρθρο του κ. Ι. Μανωλόπουλου 17/2– μου δίνει την αφορμή για μια σύντομη ιστορική αναδρομή των ανταλλακτικών μέσων. Στην αρχή χρησιμοποιήθηκαν τα βοσκήματα όπως πρόβατα και κυρίως βοοειδή. Ο πλούτος υπολογιζόταν με τον αριθμό κεφαλών βοοειδών, λατινικά capita, νεολατινικά capital, από όπου και ο όρος «καπιταλισμός». Ο πλούσιος ονομαζόταν «πολυβούτης», ο φτωχός «αβούτης», η πλούσια νύφη «αλφεσίβοια». Τα χάλκινα όπλα του Διομήδη άξιζαν εννέα βόδια, τα χρυσά του Γλαύκου εκατό. (Ιλιάδα Ζ 236). Κατάλοιπα αυτής της πρωτόγονης κατάστασης υπάρχουν και σήμερα, όπως το λατινικό Pecunia, το αγγλικό Fee το οποίο έχει την ίδια ρίζα με το γερμανικό Vieh, αλλά και του ινδικού Rupee, εκ του σανσκριτικού Rupa, το οποίο σημαίνει βόσκημα. Στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν τα μέταλλα (σίδηρος, άργυρος, χρυσός) υπό μορφή πλακών, ραβδίων ή οβελίσκων σταθμωμένων (ζυγισμένων), χωρίς όμως επισήμου εμβλήματος. Ο Δαυίδ έδωσε στον Ορνάν για την αγορά ενός αλωνιού 600 σίκλους (6,72 kgr) χρυσού έπειτα από ζύγισμα.

Περί τα μέσα του 7ου π.Χ. αιώνα ο βασιλιάς της Λυδίας Γύγης κόβει το πρώτο στην Ιστορία νόμισμα (κέρμα καθιερωθέν διά νόμου), το οποίο ονομάστηκε «Ηλεκτρο». (Σοφοκλέους Αντιγόνη 1037), ή λευκός χρυσός (Ηρόδοτος Ι, 50), αποτελούμενο από 73% χρυσό και 27% άργυρο. Το φυσικό αυτό κράμα συνελέγετο εκ του Πακτωλού ποταμού, το όνομα του οποίου έγινε συνώνυμο της αφθονίας. Δυστυχώς, όμως, η εφεύρεση αυτή του Γύγη (νόμισμα) θα αλλάξει στη συνέχεια τη μοίρα ολόκληρης της ανθρωπότητας, μάλλον προς το χειρότερο.

Το 1662 η Τράπεζα της Στοκχόλμης και το 1664 η Τράπεζα της Αγγλίας θα εκδώσουν τα πρώτα φύλλα χαρτιού, των οποίων η αξία είναι κυμαινόμενη, ανάλογα, με αυτή που έχουν αναγράψει και στα οποία έχει επικρατήσει η αδόκιμη ονομασία «χαρτονόμισμα» (ψήφισμα της Ελληνικής Κυβερνήσεως 3851/ΚΖ΄’ 1831), ενώ σωστότερο η λέξη «τραπεζογραμμάτια» (Ιωάννης Σκαλτσούνης 1865). Συναφείς μορφές είναι οι επιταγές και οι συναλλαγματικές Ακολουθούν η εξάπλωση με την πλαστική μορφή, η οποία παραπέμπει σε έναν τραπεζικό λογαριασμό, καθώς και η συναλλαγή μέσω της αναφοράς ονόματος (Pay with Square).

Και τώρα 27 αιώνες μετά τον Γύγη, ήρθε ο «Σατόσι Νακαμότο» να δημιουργήσει το ψηφιακό κρυπτονόμισμα (bitcoin). Πιστεύω ότι το μέλλον μας επιφυλάσσει και άλλες εκπλήξεις. Ιδωμεν.

Ι. Κ. Γεωργίου, Καρδιολόγος

Προαιρετικός ο στοχασμός...

Κύριε διευθυντά
Οπου και αν ανήκουμε, παρακαλώ να σκεφτούμε όλοι, με όση αυτοκριτική ειλικρίνεια, ανιδιοτέλεια και νηφαλιότητα είμαστε ικανοί να αντλήσουμε από το βάθος του εαυτού μας, τα δύο αποσπάσματα που ακολουθούν – ποιος ξέρει; ίσως μας βοηθήσουν «να σηκωθούμε λίγο ψηλότερα».

Το πρώτο, του Παπαδιαμάντη:
«Μικρόν χωρίον, μεγάλη κακία. Το μίσος εμαίνετο, και μαινόμενον εβασίλευεν, εν μέσω οικογενειών και ατόμων. Εκυκλοφόρει εις όλας τας αρτηρίας, εις όλας τας φλέβας της μικρής κοινωνίας [...] Ανυπέρβλητος φραγμός εχώριζε τα δύο κόμματα, τας δύο φατρίας. Ελεγες ότι συνέζων διά να μισώνται, ότι η τύχη τούς έβαλε συγκατοίκους της αυτής πόλεως διά να τρώγωνται. [...] Κατόπιν της κυρίας ταύτης διαιρέσεως, ήρχοντο άλλαι μυρίαι υποδιαιρέσεις. Η μία συνοικία εκήρυττε πόλεμον κατά της άλλης συνοικίας. Πάσα οικογένεια πόλεμον κατά της άλλης οικογενείας. Παν άτομον κατά του άλλου ατόμου».
(«Οι Ελαφροΐσκιωτοι»)

Το δεύτερο, του Σεφέρη:
«Μιλώντας όπως μιλώ, έχω στο νου μου όλα τα κομματικά συμπτώματά μας, από άκρα σε άκρα, δεξιά ή αριστερά, όπου κι αν εκδηλώνουνται. Δε μου φταίνε οι θεσμοί και τα πολιτικά συστήματα, μου φταίει το δαιμόνιο που έχουμε να εξευτελίζουμε τον κάθε θεσμό και το κάθε σύστημα, και να σκεπάζουμε τα καμώματά μας με ρητορείες».
(«Η συνομιλία με τον Φαβρίκιο», Νοέμβρης 1966)

Για την αντιγραφή Γιαννης Κιουρτσακης

Ενδοξος κλέφτης και φίλος ληστής

Κύριε διευθυντά
Στο πέρασμα του χρόνου τα διάφορα κράτη γράφουν την ιστορία στα μέτρα τους. Στην πολεμική ιστορία τονίζουν πάντα τον ηρωισμό και τις νίκες τους, ενώ αποκρύπτουν τα αρνητικά ή τα αποδίδουν σε αντίξοες συγκυρίες ή τα θεωρούν ανυπόστατα.

Δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα αναφορικά με την Επανάσταση του 1821:

– Ο Γερμανός πολιτικός F. Lieber, που ήλθε στην Ελλάδα (Ιαν. 1822) με πλοίο για να προσφέρει στην απελευθέρωσή της, γράφει: «Τι ενθουσιασμός μάς είχε συνεπάρει! Με τραγούδια και πυροβολισμούς ταξιδεύαμε προς την πόλη (σημ. Από την παραλία, που βγήκαν, προς τη Μεθώνη). Φτάνοντας σ’ αυτήν συναντήσαμε τους συντρόφους που μας περίμεναν και έναν από αυτούς είχαν ήδη προλάβει οι Ελληνες “να τον χαιρετήσουν ελληνικά”, που σημαίνει να τον ληστέψουν... Η υπόσχεση για εκείνη τη βάρκα και για τα τρόφιμα ήταν δύο ψέματα την πρώτη κιόλας μέρα. Τέτοια ψέματα και άλλα λιγότερο σοβαρά, δεν πρόκειται ξανά να τα αναφέρω, επειδή, σ’ όλη τη διάρκεια της παραμονής μου στην Ελλάδα, ήταν αναρίθμητα»!

– Ο Σπυρίδων Τρικούπης, ιστορικός και πρωθυπουργός μετά την Επανάσταση, γράφει για την πειρατεία: «Μοναδικόν και αίσχιστον φαινόμενον εν τη ιστορία των εθνών ανεδεικνύετο. Καθ’ ον καιρόν οι στόλοι των Ευρωπαϊκών Δυνάμεων, καταβάντες εις την Ελλάδα προς σωτηρίαν των Ελλήνων κατέστρεφαν τας δυνάμεις των εχθρών και κατεπόντιζαν χιλιάδας αυτών, τινές των Ελλήνων περιτρέχοντες την θάλασσαν ελήστευον τα υπό ευρωπαϊκήν σημαίαν πλοία και εκακοποίουν ενίοτε και αυτά τα πληρώματά των. Το δε τοιούτον αίσχιστον, ότι έπρατταν τα τοιαύτα πολλάκις υπό την σκέπην καταγωγικών εγγράφων της κυβερνήσεών των, και μετακομιζόμενα τα πλοία όπου έδρευεν αυτή, κατεδικάζοντο ενώπιον αυτής δι’ ασεβούς και αναιδούς δικαστηρίου. Ηγανάκτησεν η Ευρώπη όλη, εφρύαξαν οι ναύαρχοι της Συμμαχίας επί τη τοιαύτη διαγωγή, εστηλίτευσαν την κυβέρνησην ως ανίσχυρον και κακοήθη... »!

Ο ίδιος αναφέρει: «Αλλά το όνομα και το έργον του κλέπτου παρά τοις νεωτέροις, καθώς το όνομα και το έργον του ληστού παρά τοις αρχαίοις, όχι μόνον δεν εθεωρείτο αισχρόν, αλλ’ ενομίζετο και ένδοξον».

Γρηγόρης Γ. Βαρελας, Οικονομολόγος, απόφοιτος Ινστιτούτου ΕDI της World Bank, Θρακομακεδόνες Αττικής

«Ο Μαύρος Καβαλάρης και ο πατέρας μου»

Κύριε διευθυντά
Επί επιστολής του κ. Ιωάννη Κουφάκη, στην «Καθημερινή» της 17-3-2018, για τον Νικόλαο Πλαστήρα, σημειώνω τα εξής:

Γύρω από τα ιστορικά πρόσωπα πλάθονται διάφοροι μύθοι, που απέχουν από την πραγματικότητα. Ο ένας μύθος θέλει περίπου τον Πλαστήρα να εγκατέλειψε τελευταίος (στις 3-12-1922 με το Παλ. Ημερολ.) την Ιωνία. Ο άλλος μύθος είναι ότι με την αποβίβαση του Πλαστήρα από Τσεσμέ στη Χίο, άρχισε και η «Επανάσταση» (στην πραγματικότητα Κίνημα), με αντικατάσταση της υπάρχουσας στη Χίο, επίσημης στρατιωτικής διοίκησης (των Αθηνών). Εκείνες τις τραγικές ημέρες του Αυγούστου 1922, ο πατέρας μου Εμμανουήλ Χριστοδούλου Θεοδωρόπουλος (εφεξής ΕΧΘ) ευρίσκετο έξω από την Πόλη, με τον βαθμό του υπολοχαγού ως διοικητής του 1ου Λόχου Πολυβόλων του Δ΄ Τάγματος του 56ου Συν/τος Πεζικού.

Ο Λόχος Πολυβόλων του ΕΧΘ έλαβε εντολή (μαζί με μικρά άλλα τμήματα) να κατευθυνθεί στη Ραιδεστό και εκεί με επιβατηγά πλοία να κατευθυνθεί στη Σμύρνη, για να βοηθήσει στην απομάκρυνση του στρατού από την Ιωνία. Ο ΕΧΘ ήτο αξιωματικός υπηρεσίας, ότε ο ασυρματιστής του πλοίου τού είπε: Κύριε λοχαγέ, μόλις έπιασα στον ασύρματο μήνυμα του ιδίου του Κεμάλ προς την κ. Τρικούπη, ότι «ο σύζυγός της Νικόλαος Τρικούπης (που ήτο ο Αρχηγός της Στρατιάς) είναι αιχμάλωτός του, έχει καλά στην υγεία του και να μην ανησυχεί». Ο ΕΧΘ αντελήφθη τη σοβαρότητα της κατάστασης και είπε στον ασυρματιστή: «Σε εξορκίζω στο όνομα του Θεού και της Πατρίδος, να μη βγάλεις λέξη από το στόμα σου, μέχρι να ξημερώσει, να δούμε τι συμβαίνει». Ο ασυρματιστής έκαμε το ακριβώς αντίθετον και ο στρατός που ήτο σε όλα τα πλοία, κυριολεκτικά εστασίασε και αρνείτο να αποβιβασθεί στο λιμάνι της Σμύρνης, αξιώνοντας τα πλοία να σαλπάρουν για την Ελλάδα. Η κ. Τρικούπη ενημέρωσε το ΓΕΣ στην Αθήνα, που προέβη αμέσως στον διορισμό του στρατηγού Γ. Πολυμενάκου ως αρχιστρατήγου, ο οποίος από το πλοίο όπου εγκατέστησε το στρατηγείο του, απείλησε ότι έδωσε εντολή στο Πολεμικό Ναυτικό να βυθίσει τα πλοία με τους στασιαστές, εάν δεν συμμορφώνονταν με τη διαταγή του να αποβιβασθούν στη Σμύρνη. Αυτά έγιναν περί την 25η Αυγούστου 1922. Από τη Σμύρνη, ο ΕΧΘ, μαζί με άλλα τμήματα, έλαβε εντολή να κατευθυνθεί στα Βουρλά της Ερυθραίας, την 27-8-1922, όπου ο Λόχος του ΕΧΘ μαζί με την Ταξιαρχία Ιππικού του Καλίνσκι, απετέλεσαν την οπισθοφυλακή του υποχωρούντος στρατού. Ο πατέρας μου εκαυχάτο ότι μέσα από τις δικές μας γραμμές, πέρασε συντεταγμένα ο Πλαστήρας, με το 5/42 Σύνταγμα Ευζώνων, προς τον Τσεσμέ και από εκεί με πλοία στη Χίο. Τελικά, μαχόμενος ο Λόχος Πολυβόλων του ΕΧΘ με την Ταξιαρχία Ιππικού του Καλίνσκι, έφθασεν στον Τσεσμέ συντεταγμένα και με πλοία εν συνεχεία στη Χίο. Από το διασωθέν Αρχείο του ΕΧΘ προκύπτει ότι την 3-9-1922 προέβη στην εκεί υπάρχουσα Αρχή (των Αθηνών και όχι σε κάποια επαναστατική) στην παράδοση 8 πολυβόλων Σεντετιέν και 128 τυφεκίων Μάνλιχερ, και οι παραδώσαντες τον οπλισμό υπαξιωματικοί του Λόχου έλαβαν τη σχετική απόδειξη.

Στη Χίο, ο ΕΧΘ έλαβε τη σχετική αλληλογραφία του ΓΕΣ (Αθηνών) από την οποία προέκυπτε ότι από 26-8-1922 είχε προαχθεί στον βαθμό του λοχαγού και παρέμεινε με τον Λόχο του στη Χίο αναμένοντας διαταγές. Το Κίνημα του Πλαστήρα έγινε στη Χίο, την 15-9-1922, με τη σύμπραξη του συνταγματάρχη Στυλ. Γονατά, που προσεχώρησε στο Κίνημα και μαζί με τον πλωτάρχη Δημ. Φωκά, κυβερνήτη του αντιτορπιλικού «Λόγχη», απετέλεσαν τη βασική Επαναστατική Επιτροπή. Ο Γ. Πολυμενάκος αντελήφθη την κίνηση του Πλαστήρα και τον διέταξε να κατευθυνθεί στη Σάμο, αλλά ο Πλαστήρας δεν υπήκουσε και εστασίασε. Ετσι, οι δύο συν/ρχες απεβιβάσθησαν στο Φάληρο, όπου με βασικό κορμό το 5/42 Σύνταγμα Ευζώνων κατευθύνθηκαν στην Αθήνα, καταλαβόντες την εξουσίαν.

Χριστοδουλος Εμμ. Θεοδωροπουλος, Συν/χος δικηγόρος - ιστορικός, Αγρίνιο

Πλαστήρας, Μεταξάς και επιστολογράφοι

Κύριε διευθυντά
Κατ’ αρχάς θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τους επιστολογράφους της «Καθημερινής» (27-3-2018), τόσο τον κ. Βενέτη Αντώνη, όσο και τον κ. Γεωργαντά Δημήτρη, καθώς επίσης και τον κ. Τάκη Σουβαλιώτη (28-3-2018), που έκαναν τον κόπο να διαβάσουν την επιστολή μου (17-3-2018) και να τη σχολιάσουν.
Τους ευχαριστώ επίσης και χαίρομαι, διότι επί της ουσίας και στα τέσσερα σημεία της δεν υπήρξε εκ μέρους τους συγκεκριμένη αμφισβήτηση ή ανασκευή των γεγονότων που εγώ παρέθεσα.

Ως προς τον κ. Γεωργαντά θα ήθελα να προσθέσω ότι τα περί δικτατορίας στα οποία αναφέρεται, είναι εκτός θέματος και εκτός του πνεύματος του δικού μου κειμένου. Δεν έχω δε καμία δυσκολία να συμφωνήσω απόλυτα μαζί του, κάνοντας όμως τρεις παρατηρήσεις.

α) Ο Πλαστήρας ανέτρεψε δύο από τον λαό εκλεγμένες κυβερνήσεις, και δεν αμφιβάλλω ότι μπορεί να είχε τους λόγους του. Ομολογώ επίσης ότι εκείνη την εποχή οι παραβιάσεις του Συντάγματος και τα πραξικοπήματα ήταν συχνό φαινόμενο και συνέβη αυτό από πολλούς, ακόμη και από τον Βενιζέλο. Δεν είχαν δε τη σημασία που τους αποδίδουμε σήμερα. Η ένστασή μου είναι ότι το ίδιο πρέπει να ισχύει για όλους.

β) Είναι αλήθεια ότι ο Μεταξάς διορίσθηκε πρωθυπουργός από τον Γεώργιο, του το επέτρεπε το Σύνταγμα τότε, και επειδή δεν μπορούσαν να συνεννοηθούν και να σχηματίσουν κυβέρνηση τα δύο μεγάλα κόμματα, Λαϊκό και Φιλελευθέρων. Πήρε όμως ψήφο εμπιστοσύνης και από τους δύο αυτούς σχηματισμούς με σύνολο περίπου 250 βουλευτών, μια λεπτομέρεια που διέφυγε την προσοχή του κ. Γεωργαντά!

γ) Φυσικά και δεν είναι καλό πράγμα οι δικτατορίες. Δεν είπε κανείς το αντίθετο. Δεν πρέπει όμως να μας διαφεύγει ότι κάθε δικτατορία είναι συνέπεια και αποτέλεσμα κάποιας προηγηθείσης κακής κοινοβουλευτικής περιόδου. Αρα η ευθύνη τουλάχιστον πρέπει να επιμερίζεται.
Νομίζω ότι στην πρώτη μου επιστολή ήμουν απόλυτα σαφής.

Σκοπός μου ήταν να σημειώσω ότι εμείς οι Ελληνες πολλές φορές για το ίδιο γεγονός εφαρμόζουμε διαφορετικά μέτρα και σταθμά. Δεν κάνω ιστορική αποτίμηση και δεν θέλησα να μειώσω την υστεροφημία του Πλαστήρα για τον οποίο, επαναλαμβάνω, η γνώμη μου είναι θετική. Ευτυχώς που έζησε και πέθανε αξιοπρεπώς, διότι διαφορετικά θα ήταν όνειδος για τη χώρα και πρόβλημα για τον ίδιο.

Ιωαννης Δ. Κουφακης, Λάρισα

Μοιρολογώντας τον νεκρό τους ήρωα

Κύριε διευθυντά
Στο φύλλο της 6/7 Ιανουαρίου ενεστώτος έτους της προσφιλούς μας εφημερίδας, σε συγκινητικό δημοσίευμα του Τάσου Τέλλογλου, γίνεται εκτενής αναφορά στους πεσόντες ήρωες του έπους του 1940. Το θέμα αυτό, που επανειλημμένα η εφημερίδα σας έχει «σηκώσει ψηλά», μου έκρουσε δυνατά τις χορδές της καρδιάς.
Μου έφερε στη μνήμη πραγματικές ιστορίες, που άκουγα συχνά από συγγενείς και συγχωριανούς μου, που επιβίωσαν του πολέμου και εγύρισαν από το μέτωπο ζωντανοί, στο μικρό μου χωριό, το Σταυροδρόμι Γορτυνίας!

Περισσότερο από όλες τις ιστορίες με είχε συγκλονίσει η θυσία του Τριαντάφυλλου Γεωργακόπουλου, πρώτου ξάδερφου της μάνας μου. Υπερετούσε στο ένδοξο 39ο Σύνταγμα Ευζώνων. Ηταν 11 του Μάρτη του 1941. Η εαρινή επίθεση των Ιταλών είχε ξεσπάσει με λυσσώδη μανία, καθώς ήταν η τελευταία απελπισμένη προσπάθεια του εχθρού να αποφύγει την πλήρη κατάρρευση και την ολοκληρωτική ήττα. Τα υψώματα γύρω από το Τεπελένι τα όργωναν οι οβίδες και τα καταιγιστικά πυρά των Ιταλών. Οι ηρωικοί Εύζωνοι κρατούσαν με τα δόντια τις θέσεις τους, με πείσμα και ηρωισμό, που θύμιζαν τις μεγαλύτερες ώρες της ελληνικής ιστορίας. Ο Τριαντάφυλλος ήταν ανάμεσα στους πολλούς πεσόντες ηρωικούς Ευζώνους.

Καθώς έπεφτε αργά αργά το ανάλαφρο μαρτιάτικο σκοτάδι, τα τιμημένα κορμιά, ξαπλωμένα στο χιονισμένο πεδίο της μάχης, έμεναν ασάλευτα και καρτερούσαν τη «Δόξα μονάχη» να περπατήσει δίπλα τους μέσα στη νύχτα και να τους χαϊδέψει το μέτωπο... Την άλλη μέρα πουρνό πουρνό, δύο σκιές πλησιάζουν και ψάχνουν να βρούνε τον άνθρωπό τους, τον Τριαντάφυλλο. Είναι ο αδερφός του Γιώργης και ο πρώτος του ξάδερφος Ηλίας Πλιώτας, στρατιώτες και οι δύο, που υπηρετούσαν σε γειτονική μονάδα.

Τον βρίσκουνε, τον αγκαλιάζουνε, τον κλαίνε, τον μοιρολογάνε. Ακούγονται πάλι οι πρώτες εκρήξεις, οι πρώτοι βόμβοι των εχθρικών αεροπλάνων. Αρπάζουν από τα χέρια του Τριαντάφυλλου την ξιφολόγχη. Ανοίγουν μεριάζοντας το χιόνι ένα μνήμα. Τοποθετούν με ευλάβεια το σεπτό σώμα. Με δυο κλαριά φτιάνουν έναν σταυρό και τον μπήγουν στο ματοβαμμένο χώμα. Γονατίζουν και φιλάνε τον τάφο και τρέχουν με όσο κουράγιο τους απόμενε επιστρέφοντας στη μονάδα τους. Καλό ταξίδι, αδερφούλη μου, ο ένας. Καλό ταξίδι, ξάδερφε, ο άλλος!

Μάταια περίμενε η εκ Σπάρτης ορμωμένη γυναίκα του τον γυρισμό του Τριαντάφυλλου. Ο Φώτης του ήταν έντεκα χρονών. Ο Γιώργος έξι!

Δεν τους λύγισε ο πόνος και η απουσία του ήρωα. Τους δυνάμωσε και έκαναν μεγάλη προκοπή. Η «Τριανταφυλλού», έτσι την έλεγαν στο χωριό, πάλεψε σαν γνήσια Σπαρτιάτισσα και ανάθρεψε τα παιδιά τους. Από πολλά χρόνια βρίσκεται κοντά στον Τριαντάφυλλο. Ο Φώτης βιάστηκε και πήγε αρκετά πρόωρα κοντά του. Ο Γιώργος, στα 83 του τώρα, περιμένει από την πατρίδα να επιταχύνει τις διαδικασίες, ώστε να υλοποιηθεί η αναμενόμενη ανακομιδή των οστών των ηρωικών παιδιών της.

Μιχαλης Ι. Μιχαλακοπουλος

Ο πάντα επίκαιρος Μαξ Βέμπερ

Κύριε διευθυντά
Το έτος 2018 συμπληρώνονται ακριβώς εκατό χρόνια από την πασίγνωστη διάλεξη που έδωσε ο Max Weber στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου, με τίτλο «Η πολιτική ως επάγγελμα». Τον Ιανουάριο του 1919 ακολουθεί δεύτερη διάλεξή του με τίτλο «Η επιστήμη ως επάγγελμα». Οι δύο αυτές διαλέξεις, κατά τους μελετητές του M.W., έχουν βαθύτερη σύνδεση και αλληλουχία. Τα από καιρού εξελισσόμενα εσωτερικά της χώρας μας γεγονότα –σκάνδαλα και σκανδαλολογία τραμπαλιζόμενα– φέρουν στην επικαιρότητα το περιεχόμενο και των δύο αυτών διαλέξεων. Καθιστούν δε αναγκαία –επί τη ευκαιρία των 100 χρόνων από της παρουσίασής τους– μια σειρά ομιλιών και δημοσιευμάτων, όχι μόνον για τους νέους πολιτικούς και επιστήμονες, αλλά και για τους πολίτες που σκέφτονται, στοχάζονται, σε θέματα πολιτικής και δημοκρατίας.

Ο γράφων απλώς υπόμνηση της συμπλήρωσης των 100 χρόνων κάνει. Οι δυνάμεις του δεν του επιτρέπουν παρά μόνον κάποια στοιχεία –από τις ιδέες του M.W.– να παρουσιάσει και που η επικαιρότητα επιβάλλει. «Ο πολιτικός ή ζει “για” την πολιτική ή “από” την πολιτική. Το ένα δεν αποκλείει το άλλο.Αυτός που επιζητεί να κάνει την πολιτική μόνιμη πηγή εισοδήματος ζει από την πολιτική ως επάγγελμα». Φιλοδωρήματα και δωροδοκίες αποτελούν παράνομο εισόδημα, και ως ποινικό αδίκημα δεν πρέπει να παραγράφεται. «Αυτός που ζει “για” την πολιτική κάνει “ζωή” του σε βαθύτερη έννοια την πολιτική. Με αυτή τη βαθύτερη έννοια κάθε ειλικρινής άνθρωπος που ζει για μια υπόθεση ζει και από αυτή την υπόθεση».

Πολιτικός που μεταπηδά από στρατόπεδο σε άλλο στρατόπεδο, διαφορετικών ιδεολογικών θέσεων, δηλαδή δεν υπηρετεί σταθερά μίαν υπόθεση, δεν είναι ειλικρινής έναντι των ψηφοφόρων του. Παρατείνει την παραμονή του σε ένα χώρο απ’ όπου αντλεί καθαρό εισόδημα και ό,τι άλλα ευεργετήματα ο χώρος αυτός προσφέρει.

Τέλος, ο M.W. στη διάλεξή του «Η πολιτική ως επάγγελμα» επισημαίνει –και εξετάζει–, εκτός των άλλων, και το μεγάλο πρόβλημα της σχέσης ηθικής και πολιτικής, σχέσης διαταραγμένης στις μέρες μας.

Χαρ. Π. Παναγιωταρεας, Τξχος (μχ) ε.α.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ