Θάνος Π. Ντόκος* ΘΑΝΟΣ Π. ΝΤΟΚΟΣ*

Οχι κατευνασμός, αλλά αξιόπιστη αποτροπή

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

​Η Τουρκία έχει μια μακροπρόθεσμη στρατηγική αύξησης του τμήματος του Αιγαίου που ελέγχει, άμεσα ή έμμεσα. Για να επιτύχει τον στόχο της χρησιμοποιεί διάφορα «εργαλεία»: παραβάσεις-παραβιάσεις στον εναέριο χώρο, νομικά επιχειρήματα περί αποστρατιωτικοποίησης νήσων, αμφισβήτηση δικαιοδοσίας έρευνας και διάσωσης, απειλές casus belli για τα χωρικά ύδατα και την ιδιαίτερα επικίνδυνη θεωρία περί «γκρίζων ζωνών» και αδιευκρίνιστης κυριαρχίας αριθμού νησίδων και βραχονησίδων (συμπεριλαμβανομένων και κατοικημένων). Το επίπεδο έντασης καθορίζεται από την εκάστοτε τουρκική κυβέρνηση με βάση τα εσωτερικά και εξωτερικά δεδομένα της εποχής.

Η Ελλάδα έχει, ορθώς, υιοθετήσει μια αμυντική στάση. Ωστόσο, υπάρχει διαφορά μεταξύ αμυντικής στάσης (για αποτροπή τετελεσμένων) και παθητικής στάσης (κατευνασμό για αποφυγή σύγκρουσης πάση θυσία). Υπερβολικές αντιδράσεις προς τη μια κατεύθυνση μπορούν να οδηγήσουν σε (αχρείαστη) σύγκρουση, ενώ προς την άλλη σε σταδιακή απώλεια κυριαρχικών δικαιωμάτων (ή και εδαφών). Πώς επιτυγχάνεται η –εξαιρετικά δύσκολη– ισορροπία; Τα άμεσα βήματα είναι η εκπομπή αξιόπιστων μηνυμάτων προς την άλλη πλευρά: σε δημόσιο επίπεδο δηλώσεις ψύχραιμες, λακωνικές και με απόλυτη συνοχή, ανεξαρτήτως πηγής. Οι δε κινήσεις μας προσεκτικές, μετρημένες, με βάση επιλογές σε ανώτατο επίπεδο, και όχι ως αποτέλεσμα πρωτοβουλιών από δημάρχους, δημοσιογράφους, καλοπροαίρετους νεαρούς ή πολιτικούς σε απεγνωσμένη άγρα ψήφων. Επί του πεδίου δε, επαγρύπνηση με έργα και όχι με λόγια (και έχουμε σοβαρούς επαγγελματίες για να το πράξουν).

Παράλληλα, το εμπιστευτικό μήνυμα πρέπει να είναι το ειπωθέν από τον Γεώργιο Παπανδρέου: «Αν ανοίξετε την πόρτα του φρενοκομείου, είμαστε υποχρεωμένοι να εισέλθουμε» και τότε –συμπληρώνουμε– ουδείς θα εξέλθει ατσαλάκωτος. Το μήνυμα αυτό παραμένει –άγνωστο για πόσο– αξιόπιστο, παρά τις συνέπειες της οικονομικής κρίσης για τις ελληνικές Ενοπλες Δυνάμεις. Μεσο-μακροπρόθεσμα, χρειάζονται αμυντική αναδιάρθρωση, ενίσχυση του μηχανισμού στρατηγικού σχεδιασμού και διαχείρισης κρίσεων, εμβάθυνση συμμαχιών, αξιοποίηση ευκαιριών στο πλαίσιο της Ε.Ε., κλείσιμο άλλων εξωτερικών μετώπων με λύσεις ανεκτού κόστους. Ολα αυτά με στόχο τη βέλτιστη προετοιμασία για μια διπλωματική διευθέτηση με όρους που θα κατοχυρώνουν τα εθνικά συμφέροντα.

* Ο κ. Θάνος Π. Ντόκος είναι γενικός διευθυντής στο ΕΛΙΑΜΕΠ.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ