ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

Ο Μπέργκμαν στους... Δελφούς

ΑΙΜΙΛΙΟΣ ΧΑΡΜΠΗΣ

Ο Ινγκμαρ Μπέργκμαν μυεί τον γιο του, Ντάνιελ, στα μυστικά της κάμερας, το 1960. Στο φόντο παρακολουθεί η μητέρα του παιδιού, Κίμπι Λαρετάι.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Ηταν το 1918 όταν ένας από τους μεγαλύτερους κινηματογραφικούς δημιουργούς όλων των εποχών γεννιόταν στην Ουψάλα της Σουηδίας. Εκατό χρόνια μετά, ολόκληρος ο κόσμος του σινεμά –και ειδικά οι Ευρωπαίοι– αποτίει φόρο τιμής στον Ινγκμαρ Μπέργκμαν, αναγνωρίζοντάς τον ως δάσκαλο αλλά και ιδιοφυΐα που συνεχίζει να εμπνέει. Στην Ελλάδα το πρώτο μεγάλο αφιέρωμα ξεκίνησε χθες και θα συνεχιστεί μέχρι και την Κυριακή στους κινηματογράφους Αστορ και Ανδόρα, οι οποίοι θα φιλοξενήσουν συζητήσεις και βέβαια προβολές, σχετικές με το έργο του Μπέργκμαν. Η αρχή όμως έγινε με ένα ντοκιμαντέρ. Στο «Bergman Island» (2006) η σκηνοθέτις και δημοσιογράφος Marie Nyrerod πηγαίνει στο νησί Φάρο της Βαλτικής, τον θρυλικό τόπο της απομόνωσης του σκηνοθέτη, όπου σκηνοθέτησε και πέντε από τις ταινίες του, συνομιλώντας μαζί του για όλα.

Η κ. Nyrerod όπως και ο βιογράφος του Μπέργκμαν Mikael Timm μάς μίλησαν προηγουμένως σε μια αναλυτική συνέντευξη Τύπου, με ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες και βέβαια μπόλικες ιστορίες γύρω από το... τιμώμενο πρόσωπο. «Κάποτε είχε πάει στο Χόλιγουντ και τον είχαν καλέσει σε ένα γεύμα με διάσημους Αμερικανούς σκηνοθέτες. Και συζητούσαν για το είδος του γουέστερν, πώς ξεκινά, πώς συστήνει τους χαρακτήρες. Κι εκείνος τους είπε ότι το έβρισκε πολύ καλό. Τότε τους ρώτησε τη γνώμη τους και για το δικό του έργο και διαπίστωσε πως κανείς δεν είχε δει τίποτα...» μας είπε ο κ. Τimm.

Φυσικά είναι γνωστή η δύσκολη σχέση –για να το θέσουμε κομψά– που είχε ο Μπέργκμαν με συναδέλφους του, τους ηθοποιούς και γενικότερα τους υπόλοιπους ανθρώπους επί γης. Παρ’ όλα αυτά επέτρεψε στη Marie Nyrerod την είσοδο στον ιδιαίτερο κόσμο του Φάρο: «Στην αρχή ήμουν πολύ φοβισμένη και νευρική λόγω του διαβόητου απότομου χαρακτήρα του. Τελικά αποδείχθηκε πολύ προσηνής και ευγενικός. Πιστεύω πως ένας άνθρωπος που ουσιαστικά φοβάται τα πάντα και μάχεται καθημερινά τους δαίμονές του, μπορεί να διοχετεύσει αυτά τα συναισθήματα σε θυμό. Οσο μεγάλωνε πάντως σε ηλικία αυτό άλλαζε, ο χαρακτήρας του έγινε πιο μαλακός με τα χρόνια».

Μια προσωπικότητα σαν αυτή του Σουηδού auteur μπορεί προφανώς να προκαλέσει ατελείωτες συζητήσεις. Κάπως έτσι η κουβέντα μεταφέρθηκε από τις προσωπικές του σχέσεις (έκανε πέντε γάμους και εννέα παιδιά), το υποτιθέμενο σκάνδαλο φοροδιαφυγής του (αθωώθηκε) μέχρι τους ανθρώπους που θαύμαζε (θεωρούσε τον Ταρκόφσκι μέγιστο σκηνοθέτη, αν και αρνήθηκε να τον συναντήσει για να μην γκρεμιστεί ο... μύθος). Οσο για τη σχέση του με την Ελλάδα, είναι χαρακτηριστικό πως η χώρα μας είναι ανάμεσα στις μόνες πέντε-έξι που επισκέφθηκε στη ζωή του, μια και απεχθανόταν τα ταξίδια. «Μια φορά βρέθηκε στην Ελλάδα και πήγε να επισκεφθεί τους Δελφούς για να ζητήσει τον “χρησμό” του μαντείου. Αργότερα μου είπε πως φώναξε την ερώτησή του, αλλά δεν πήρε απάντηση, μάλλον γιατί την έκανε στα σουηδικά... Συμπλήρωσε πάντως πως ήταν συνηθισμένος να απευθύνεται στον Θεό δίχως ανταπόκριση», παρατήρησε σχετικά ο Mikael Timm.

Φελίνι και Κουροσάβα

Και οι ιστορίες δεν τελειώνουν εδώ: Κάποια άλλη φορά ο Μπέργκμαν είχε συμφωνήσει να κάνει μια ταινία από κοινού με τον Φελίνι και τον Κουροσάβα – καθένας θα έγραφε και θα σκηνοθετούσε υλικό περίπου 40 λεπτών. Ο τελειομανής Σουηδός έφτασε φυσικά στην ώρα του και με το κομμάτι του δουλεμένο μέχρι την τελευταία λεπτομέρεια. Ο Φελίνι, από την άλλη, ως γνωστόν, δεν ετοίμαζε ποτέ τίποτα και απλώς πήγαινε με τις ιδέες του στο γύρισμα. Κι ο Κουροσάβα, που ήταν υπερβολικά ντροπαλός, δεν εμφανίστηκε καθόλου. Ετσι, έμεινε ο Φελίνι με τον Μπέργκμαν να κάνουν βόλτες με το αυτοκίνητο στη Ρώμη μέχρι που ο δεύτερος κουράστηκε να βλέπει αρχαία ερείπια και γύρισε σπίτι του...

​​Οι εκδηλώσεις του αφιερώματος συνεχίζονται απόψε στις 6 μ.μ., στην Ανδόρα, όπου πέντε έμπειροι Ελληνες κριτικοί κινηματογράφου θα συζητήσουν για το έργο του Ινγκμαρ Μπέργκμαν. Είσοδος ελεύθερη.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ