ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Αποψη: Σκιές στη σχέση Μακρόν και Μέρκελ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΤΟΦΩΛΟΣ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Α​​πό τον κεντρικό πυρήνα της Ευρώπης τα νέα δεν είναι και πολύ ευχάριστα. Στην ισχυρή πολιτική βούληση που διατυπώνει για τις ευρωπαϊκές μεταρρυθμίσεις ο Εμανουέλ Μακρόν αντιπαρατίθεται τώρα η διστακτικότητα την οποία εκφράζει η Αγκελα Μέρκελ, υπό την πίεση που δέχεται από τη δεξιά πτέρυγα του κόμματός της και την απήχηση του κόμματος των εθνικιστών που βρίσκεται πλέον στη γερμανική Βουλή. Η αίσθηση που δημιουργείται, λοιπόν, είναι ότι θα υπολειτουργεί για αρκετό ακόμη διάστημα ο περίφημος γαλλογερμανικός άξονας, η ατμομηχανή των ευρωπαϊκών εξελίξεων. Οι προσδοκίες ήταν αναμφίβολα πολλές και μεγάλες, αλλά δεν φαίνεται να επιβεβαιώνονται σε ικανοποιητικό βαθμό. Η διαφορετική στάση που κράτησαν η Γερμανία και η Γαλλία απέναντι στο πρόβλημα της Συρίας είναι ενδεικτική. Οπως και η επιφύλαξη που διατύπωσε ο Γάλλος πρόεδρος για την ένταξη των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων στην Ευρωπαϊκή Ενωση.

Είναι φανερό ότι, εκτός από τη δυστοκία ή την αποτυχία προόδου συνεργασίας με ορισμένους εταίρους, όπως είναι η Ιταλία μετά τις εκλογές και ακόμη περισσότερο η Ουγγαρία (επισημάνσεις τις προηγούμενης Κυριακής), η υπόθεση της ενοποίησης περιπλέκεται και στον κεντρικό πυρήνα, τη Γερμανία και τη Γαλλία, όπου το ένα πολιτικό γεγονός τροφοδοτεί το άλλο και δημιουργείται ένας κύκλος αδράνειας. Οι εξελίξεις στην Ιταλία και την Ουγγαρία φοβίζουν, για παράδειγμα, τη γερμανική κοινή γνώμη. Δεν ακούει εύκολα για άλλα ρίσκα και άλλα λεφτά υπέρ της αλληλεγγύης και της ενοποίησης, όταν το κύμα του ευρωσκεπτικισμού παίρνει κεφάλι σε χώρες οι οποίες απολαμβάνουν μακροχρόνια στήριξη και τεράστιες οικονομικές επιδοτήσεις. Συνεπώς, η Μέρκελ δεν μπορεί να είναι απολύτως συνεπής στο ραντεβού που έδινε με τον Μακρόν για το μέλλον μιας περισσότερο ενωμένης και άρα περισσότερο ισχυρής Ευρώπης. Διαφοροποιείται έτσι και ο Μακρόν, με τη σειρά του, στα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, όπου η Γαλλία αισθάνεται ισχυρότερη ως σημαντική στρατιωτική και πυρηνική δύναμη. Αλλά γίνεται έτσι ενωμένη Ευρώπη;

Ο Μακρόν, τις προηγούμενες ημέρες, έκανε μια εντυπωσιακή ομιλία στην Ευρωβουλή για την προοπτική της Ευρώπης μέσα στον κυκεώνα των γεωπολιτικών ανακατατάξεων και την επείγουσα ανάγκη να προχωρήσουν οι μεταρρυθμίσεις για την ενοποίηση. Να ενισχυθούν και να διευρυνθούν τα υπερεθνικά όργανα λήψης αποφάσεων, τα οποία θα λειτουργούν με βάση τα ενιαία ευρωπαϊκά συμφέροντα, όπως συμβαίνει με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Θεσμοί υπερεθνικοί που κράτησαν ενωμένη στα δύσκολα την οικονομική κοινότητα και την πήγαν μπροστά. Τώρα όμως χρειάζονται τα επόμενα μεγάλα βήματα, τα οποία πρέπει να αναδείξουν την Ευρώπη σε μία, κατά κάποιον τρόπο, υπερδύναμη. Αυτό είναι και το πολύ δύσκολο του όλου εγχειρήματος, γιατί απαιτεί την εκχώρηση και άλλων σημαντικών εθνικών εξουσιών από τις εγχώριες κυβερνήσεις. Πώς να μετρήσει το μήνυμα του Μακρόν, όταν ο συσχετισμός των δυνάμεων δεν ευνοεί στη Γερμανία τα άλματα;

Η εικόνα λοιπόν δεν είναι ευχάριστη. Πέρασαν δώδεκα μήνες από την ελπιδοφόρα εκλογή του Μακρόν και άλλοι επτά από την επανεκλογή της Μέρκελ, αλλά τίποτε ουσιαστικό δεν έγινε στην πράξη. Τίποτε που να αλλάζει το κλίμα και να κινητοποιεί τους Ευρωπαίους πολίτες… Ούτε στο μέτωπο της οικονομίας και των επενδύσεων, ούτε στο μέτωπο του προϋπολογισμού της Ευρωζώνης, ούτε φυσικά στο φλέγον ζήτημα του μεταναστευτικού, το οποίο ανατροφοδοτεί τα ακροδεξιά κινήματα παραμένοντας άλυτο. Οι πολιτικές ηγεσίες των δύο μεγαλύτερων κρατών-μελών θα πρέπει να ξαναμιλήσουν για την ατζέντα της Ευρώπης και, με αφορμή τις ευρωεκλογές τον Μάιο του 2019, να δώσουν τουλάχιστον άμεση προτεραιότητα στη αναμέτρηση των δυνάμεων με γνώμονα τις ευρωπαϊκές πολιτικές ομάδες –όπως αποτυπώνονται στο Ευρωκοινοβούλιο– και όχι με βάση τα εθνικά κόμματα που υποκύπτουν στη λογική του πολιτικού κόστους, τις λαϊκιστικές υποσχέσεις και τη μετάθεση των ευθυνών στα ευρωπαϊκά κέντρα αποφάσεων.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ