ΚΟΣΜΟΣ

Δίνοντας τη «μητέρα των μαχών» με τους σιδηροδρομικούς

ΕΥΡΥΔΙΚΗ ΜΠΕΡΣΗ

Μαζί με φοιτητές, που διαμαρτύρονται για την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, διαδήλωσαν την περασμένη Πέμπτη σε 130 πόλεις οι σιδηροδρομικοί.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Στα τέλη του 1995, ο Γάλλος πρωθυπουργός Αλέν Ζιπέ επιχείρησε να καταργήσει το ειδικό συνταξιοδοτικό καθεστώς των εργαζομένων στους σιδηροδρόμους και να περικόψει τις δαπάνες του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης, προκειμένου να εξυγιανθούν τα δημόσια οικονομικά και να προετοιμαστεί η Γαλλία για την είσοδο στην Ευρωζώνη. Ακολούθησαν τρεις εβδομάδες παράλυσης της χώρας, με διαδηλώσεις στις οποίες συμμετείχαν δύο εκατομμύρια άνθρωποι, ενώ μεγάλη μερίδα πολιτών τάχθηκε υπέρ των απεργών, παρά τη συστηματικά θετική προβολή της μεταρρύθμισης από τα μέσα ενημέρωσης. Τα Χριστούγεννα της ίδιας χρονιάς, ο Ζιπέ υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει τα μέτρα, πλήγμα από το οποίο ουδέποτε συνήλθε πολιτικά.

Αυτό το ιστορικό προηγούμενο καθιστά σαφές πόσο κομβική σημασία έχει η αναμέτρηση ανάμεσα στον Εμανουέλ Μακρόν και τα συνδικάτα εργαζομένων στους γαλλικούς σιδηροδρόμους. Ενα χρόνο μετά την εκλογή του στην προεδρία της Γαλλίας, ο Μακρόν έχει εμπλακεί στη «μητέρα των μαχών» με αντίπαλο το ισχυρότερο τμήμα του συνδικαλιστικού κινήματος, επιδιώκοντας μια νίκη μεγάλης ψυχολογικής σημασίας, όπως αυτή που πέτυχε ο Ρόναλντ Ρέιγκαν εναντίον των ελεγκτών εναερίου κυκλοφορίας το 1981 και η Μάργκαρετ Θάτσερ εναντίον των ανθρακωρύχων το 1984-1985.

Την εβδομάδα που πέρασε, οι συγκοινωνίες όλης της χώρας δοκιμάστηκαν από την τρίτη κατά σειράν 48ωρη απεργία, ενώ οι επαναλαμβανόμενες διήμερες κινητοποιήσεις θα διαρκέσουν ώς τον Ιούνιο. Παράλληλα, την Πέμπτη έγινε προσπάθεια «σύγκλισης των αγώνων», με τους σιδηροδρομικούς να κατεβαίνουν στους δρόμους 130 πόλεων πλάι σε φοιτητές, που διαμαρτύρονται για την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση. Ο αριθμός τους ήταν σχετικά μικρός (από 15.000 ώς 50.000 στο Παρίσι), δίνοντας στον Μακρόν την αυτοπεποίθηση ότι θα αποφύγει τη μοίρα του Αλέν Ζιπέ, παρά το γεγονός ότι η δημοτικότητά του έχει μειωθεί στο 40%, από 47% στην αρχή της χρονιάς.

Ο Μακρόν προσπάθησε να προλάβει την γενίκευση των αντιδράσεων και την αναβίωση του πνεύματος του Μάη του ’68 (φέτος συμπληρώνονται 50 χρόνια) με έναν πολύ καλά ζυγισμένο επικοινωνιακό χειρισμό. Ο πρόεδρος, που έχει διώξει τους δημοσιογράφους από το Ελιζέ και έχει κατακτήσει την φήμη του απόμακρου, παραχώρησε σε διάστημα λίγων ημερών δύο απανωτές μακροσκελείς τηλεοπτικές συνεντεύξεις, στις οποίες έσφαξε τους εργαζομένους με το βαμβάκι. «Δεν θέλω να βάλω τους επιβάτες σε αντιπαράθεση με τους σιδηροδρομικούς, η χώρα δεν προχωράει με αντιπαραθέσεις», είπε, δείχνοντας κατανόηση για τις δυσκολίες του επαγγέλματος, με τα απάνθρωπα ωράρια και τις ιδιαιτερότητες που το κατατάσσουν στα βαρέα και ανθυγιεινά. Αφού θυμήθηκε τον παππού του, ο οποίος ήταν σιδηροδρομικός και του διηγείτο συχνά ιστορίες από τη δουλειά του, προχώρησε στο παρασύνθημα. «Επειδή όλοι πρέπει να συνεισφέρουμε στην προσπάθεια, αυτό που ζητάω είναι να καταργηθεί το ειδικό καθεστώς για τους νεοπροσλαμβανόμενους. Οσοι ήδη εργάζονται έχουν υπογράψει ένα συμβόλαιο με συγκεκριμένους όρους και αυτό δεν θα αλλάξει».

Μετά τη μέθοδο Ρέιγκαν, που αντιμετώπισε την κρισιμότερη συνδικαλιστική κινητοποίηση της θητείας του με μαζικές απολύσεις απεργών, μετά τη μέθοδο Θάτσερ, που επέμεινε στην πολιτική της μέχρι να εξαντληθούν πλήρως οι οικονομικές και ψυχολογικές αντοχές των απεργών, η μέθοδος Μακρόν καλοπιάνει τους απεργούς, επιχειρώντας να διχάσει τωρινούς και μελλοντικούς εργαζομένους και να πείσει ότι οι φόβοι γύρω από τη μεταρρύθμιση είναι αβάσιμοι.

Εγγυήσεις

Ο Γάλλος πρόεδρος εγγυήθηκε ότι η μετοχοποίηση της εταιρείας σιδηροδρόμων δεν θα επηρεάσει το ιδιοκτησιακό καθεστώς, υποσχόμενος ότι η SNCF θα μείνει δημόσια με «100% κρατικά κεφάλαια» και ότι αυτή η υποχρέωση θα περιληφθεί στον νόμο. Η παταγώδης αποτυχία της ιδιωτικοποίησης των σιδηροδρόμων στην άλλη όχθη της Μάγχης υποχρέωσε τον Μακρόν να προσφέρει μια τέτοια διαβεβαίωση, ανεξάρτητα από το αν η δέσμευση αυτή θα τηρηθεί ή από το αν το κράτος καλύπτει σε πρώτη φάση τα χρέη της SNCF ώστε αργότερα να ιδιωτικοποιηθούν κάποια κομμάτια της χωρίς βάρη.

Ως πρότυπο, ο Μακρόν επικαλείται τη Γερμανία, όπου αντίστοιχη μεταρρύθμιση έχει φέρει στους σιδηροδρόμους, εργαζομένους πολλών ταχυτήτων, παραβιάζοντας την αρχή της ίσης αμοιβής για την ίδια δουλειά ή έστω της αξιοκρατικής διαμόρφωσης των αμοιβών.

Πάντως, η Γερμανία έχει δαπανήσει πάνω από 100 δισ. ευρώ για την ανανέωση του σιδηροδρομικού υλικού τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, στοιχείο που μάλλον έπαιξε σημαντικότερο ρόλο για την άνθηση των σιδηροδρομικών μεταφορών απ’ ό,τι η συντριβή των μισθών μερίδας εργαζομένων.

Στην ερώτηση γιατί εξαπολύει ομοβροντία μεταρρυθμίσεων, ο Μακρόν απαντά ότι δεν τρέχει εκείνος γρήγορα, ο κόσμος κινείται πολύ γρήγορα και η Γαλλία πρέπει να προσαρμοστεί. Αν κατορθώσει να γονατίσει τους σιδηροδρομικούς, ο Μακρόν έχει, εν συνεχεία, στο στόχαστρο τους συνταξιούχους, στους οποίους έχει ήδη επιβάλει μικρής κλίμακας περικοπές. Πιστός στη μέθοδό του, ο Γάλλος πρόεδρος το ανακοίνωσε με χαμόγελο: «Ευχαριστώ τους συνταξιούχους για την προσπάθεια που κάνουν», είπε.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ