ΒΙΒΛΙΟ

Η ιστορία ενός αγέννητου Αμλετ

ΣΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ

H ιδέα να στηρίξει την πλοκή του βιβλίου στην οπτική ενός ήρωα που ακόμη δεν είχε γεννηθεί ήρθε σε μια μέρα ονειροπόλησης, έχει πει για το «Καρυδότσουφλο» ο Ιαν Μακ Γιούαν.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

ΙΑΝ ΜΑΚ ΓΙΟΥΑΝ
Καρυδότσουφλο
μτφρ.: Κατερίνα Σχινά
εκδ. Πατάκη, σελ. 256

Μια ιστορία που διηγείται ένα αγέννητο βρέφος μέσα από την κοιλιά της μητέρας του. Πόσο ενδιαφέρον μπορεί να έχει; Κι όμως, παρά την ασυνήθιστη οπτική της αφήγησης, ο Ιαν Μακ Γιούαν συνθέτει ένα απολαυστικό μυθιστόρημα με αναφορές στον Αμλετ και στον Μάκβεθ του Σαίξπηρ, το οποίο, παρά τα συναισθήματα «αθωότητας» που εκπέμπει, εκτυλίσσεται σε ένα αγωνιώδες θρίλερ.

«Να με, λοιπόν, με το κεφάλι πάνω και τα πόδια κάτω, μέσα σε μια γυναίκα», λέει ο λιλιπούτειος αφηγητής μας στο άνοιγμα του βιβλίου. Η γυναίκα είναι η Τρούντι (Ger-Trudy), η όμορφη μητέρα του, σε προχωρημένη εγκυμοσύνη, η οποία μηχανορραφεί με τον εραστή της Κλοντ (Claude-ius), έναν αδιάφορο πνευματικά αλλά ακαταμάχητο ερωτικά άνθρωπο, για τον τέλειο φόνο. Οι δυο τους σχεδιάζουν να σκοτώσουν τον σύζυγό της Τζον, ο οποίος, εκτός από ρομαντικός ποιητής και εκδότης, είναι ο πατέρας του αγέννητου αφηγητή και αδελφός του Κλοντ. Το κίνητρό τους είναι να πουλήσουν το πατρικό σπίτι των δύο αδελφών που θα τους εξασφαλίσει οικονομικά.

«Δεν έχω επιλογή, το αυτί μου είναι πιεσμένο ολημερίς και ολονυχτίς στα καταραμένα τοιχώματα», παραδέχεται το έμβρυο που κρυφακούει άθελά του, μέσα από το λεπτό δερματικό τοίχωμα που το χωρίζει από τον έξω κόσμο. Η συνήθεια της Τρούντι να ακούει ενημερωτικές εκπομπές στο ραδιόφωνο και podcast όταν δεν μπορεί να κοιμηθεί έχει κάνει τον αγέννητο πρωταγωνιστή μας ευρυμαθή, ενώ μέσα από τον ομφάλιο λώρο αντιλαμβάνεται τις λεπτές αποχρώσεις στον ψυχισμό της Τρούντι, τους παλμούς της να ανεβαίνουν όταν κάνει έρωτα αλλά και όταν η αστυνομία χτυπάει την πόρτα του σπιτιού τους. Την αγαπάει και τη μισεί την ίδια στιγμή.

Μέσα από την ιστορία ενός εγκλήματος, ο Ιαν Μακ Γιούαν μας προσφέρει ένα ταξίδι στα ανθρώπινα συναισθήματα, στον έρωτα και στο τυφλό πάθος, στο μίσος, στις αποφάσεις και στις συνέπειες των πράξεών μας. Μέσα από το «Καρυδότσουφλο» ο συγγραφέας καταδύεται στην ανθρώπινη ψυχολογία και στα όσα συμβαίνουν πριν και μετά το φονικό, ενώ στο περιθώριο βρίσκει τον χώρο και τον τρόπο να μιλήσει για τις διεθνείς σχέσεις και τον κόσμο, να σχολιάσει παράλληλα την ακραία φτώχεια αλλά και την ανθρώπινη πρόοδο, την τεχνολογία και τον φυλετικό προσδιορισμό, για την ποίηση και τις ενοχές που νιώθει ο μικρός ήρωας πριν καν γεννηθεί και οδηγείται μάλιστα σε απόπειρα αυτοκτονίας με τον ομφάλιο λώρο του. «Πάντα θα ανησυχούμε για το πώς πάνε τα πράγματα – έτσι συμβαίνει πάντα, χάρη στο δύστροπο δώρο που μας χαρίστηκε: τη συνείδηση».

Η χρήση της γλώσσας από τον συγγραφέα είναι απολαυστική και εδώ αξίζει να σημειωθεί η εξαιρετική μετάφραση της Κατερίνας Σχινά και η απόδοση του ιδιαίτερου βρετανικού χιούμορ και των σαιξπηρικών αναφορών. Το έργο όμως παραμένει ένα θρίλερ και ο Μακ Γιούαν, εκτός από τους διαλόγους του παράνομου ζευγαριού και τις σκέψεις του εμβρύου, μας το υπενθυμίζει και με έναν άλλο τρόπο: σε όλο το βιβλίο το σπίτι στο οποίο διαδραματίζεται η σαιξπηρική τραγωδία είναι γεμάτο σκουπίδια, ένα αρρωστημένο, τοξικό περιβάλλον σήψης και παρακμής. Σε εκείνο το περιβάλλον «επιλέγει» να γεννηθεί ο μικρός Αμλετ.

​​Διάλεξη του Ιαν Μακ Γιούαν, «Η λογοτεχνική επινόηση του εαυτού», 25 Απριλίου, Μέγαρο Μουσικής, 7 μ.μ.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ