ΕΛΛΑΔΑ

Ταμπού και άγνοια για το σεξ απειλούν τις Ελληνίδες έφηβες

ΛΙΝΑ ΓΙΑΝΝΑΡΟΥ

«Οι κοπέλες έχουν πολλές επιφυλάξεις για την έκτρωση, όλες το φέρουν βαρέως, αλλά θεωρούν ότι είναι μονόδρομος για οικονομικούς και άλλους λόγους», λέει ο μαιευτήρας-γυναικολόγος Παναγιώτης Χριστόπουλος.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

«Οι νεαρές γυναίκες δεν ξεχωρίζουν ανάμεσα στον κύκλο και στην περίοδο, δεν χρησιμοποιούν αντισύλληψη ακόμα και με άγνωστους παρτενέρ, κάνουν λάθος χρήση στο χάπι της επόμενης μέρας, δεν ξέρουν καν ποιες είναι οι γόνιμες μέρες. Υπάρχει πλήρης άγνοια σε θέματα σεξουαλικής υγείας, αντισύλληψης και προστασίας από σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα».

Λαμβάνοντας ως αφορμή την τραγική υπόθεση της 22χρονης φοιτήτριας από τη Νέα Σμύρνη, ιστορία που σόκαρε το πανελλήνιο, ζητήσαμε από τον Παναγιώτη Χριστόπουλο, μαιευτήρα-γυναικολόγο με εξειδίκευση στην εφηβική γυναικολογία, να μας σκιαγραφήσει την πραγματική εικόνα, όπως τη ζει στο ιατρείο του, σε σχέση με την ενημέρωση των κοριτσιών γύρω από το σεξ και τους κινδύνους του. Δεν είχε λόγους να την εξωραΐσει. Οι ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες από έφηβες και νεαρές κοπέλες που έχει αντιμετωπίσει είναι πάρα πολλές, το ίδιο και τα κρούσματα των σεξουαλικά μεταδιδόμενων νοσημάτων (ΣΜΝ) – διαπιστώνει μεγάλη αύξηση στα κονδυλώματα λόγω της μείωσης στη χρήση προφυλακτικού. «Οταν έρχονται εδώ για ενημέρωση και τους ρωτάω ποια είναι τα ΣΜΝ, όλοι λένε για τα κονδυλώματα, κανένας δεν αναφέρει τον HIV. Κι όμως, σχεδόν το 50% των ατόμων νεαρής ηλικίας δεν χρησιμοποιεί κανενός είδους προφύλαξη στο σεξ, ακόμα και στην επαφή με έναν νέο σύντροφο, για τον οποίο δεν γνωρίζουν τίποτα».

Ελλιπής ενημέρωση

Είναι ακόμα μια ελληνική παραδοξότητα. Τη στιγμή που οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου σε σχέση με την αύξηση του αριθμού των αμβλώσεων από έφηβες γυναίκες (συντηρητικές εκτιμήσεις –δεν υπάρχει σύστημα καταγραφής– ανεβάζουν τον συνολικό αριθμό των αμβλώσεων στην Ελλάδα στις 60.000 ετησίως με περίπου το 25% αυτών να αφορά κορίτσια κάτω των 16 ετών) και την έξαρση των σεξουαλικά μεταδιδόμενων νοσημάτων στον πληθυσμό, η ενημέρωση γύρω από τη σεξουαλική υγεία δείχνει να υποχωρεί συνεχώς. Στα σχολεία, η αναφορά σε θέματα σχετικά με τη σεξουαλική αγωγή γίνεται στα μαθήματα της Βιολογίας στο γυμνάσιο και στο πλαίσιο προγραμμάτων Αγωγής Υγείας, που όμως είναι εθελοντικά, πραγματοποιούνται με πρωτοβουλία συνήθως κάποιου ευαισθητοποιημένου εκπαιδευτικού, το πολύ μία φορά τον χρόνο.

Η ομάδα του κ. Χριστόπουλου έχει επιχειρήσει εθελοντικά να απευθυνθεί σε σχολεία για να πραγματοποιήσουν ενημέρωση γύρω από τη σεξουαλική υγεία, πέφτοντας συνήθως σε... τοίχο. «Κατ’ αρχάς το τσουνάμι γραφειοκρατίας για να εξασφαλίσουμε κάποια ώρα από το διδακτικό πρόγραμμα είναι απαγορευτικό. Το θλιβερό, όμως, είναι ότι τη μεγαλύτερη αντίδραση σε τέτοιες πρωτοβουλίες φέρνει ο σύλλογος γονέων και κηδεμόνων. Τους λες ότι θες να έρθεις να θωρακίσεις με πληροφόρηση το παιδί τους και εκείνοι λένε ότι θα τους διεγείρεις τη σεξουαλικότητα».

Στην πραγματικότητα, η σεξουαλικότητα των εφήβων είναι ούτως ή άλλως σε έξαρση λόγω της ηλικίας. Οι τελευταίες αξιόπιστες έρευνες κάνουν λόγο για μ.ό. ηλικίας έναρξης της σεξουαλικής δραστηριότητας τα 15 έτη, με πτωτικές τάσεις, όπως εμπειρικά διαβεβαιώνουν οι γιατροί. Και κανένας δεν είναι εκεί για να τους ενημερώσει. «Οι γονείς στερούνται πληροφόρηση ή είναι αμήχανοι και απέχουν, πόσω μάλλον σήμερα που δουλεύουν από το πρωί μέχρι το βράδυ. Μας φέρνουν τα παιδιά και μας λένε “εγώ δεν ξέρω να του μιλήσω, πάρε τον και ενημέρωσέ τον”. Τα πιο τυχερά είναι τα παιδιά που θα βρεθούν σε ένα γιατρό με μεράκι που θα κάτσει να τους εξηγήσει. Ειδάλλως, ο κύριος φορέας ενημέρωσης είναι οι φίλες».

Κάπως, έτσι, διαγιγνώσκεται συχνά στα γυναικολογικά ιατρεία μια απρόσμενη εγκυμοσύνη, που όταν αφορά κοπέλες στην εφηβεία ή νεαρές γυναίκες που «δεν έχουν βάλει σε ένα δρόμο ακόμα τη ζωή τους» ή σπουδάζουν, στη συντριπτική τους πλειονότητα διακόπτεται. «Οι κοπέλες έχουν πολλές επιφυλάξεις για την έκτρωση, όλες το φέρουν βαρέως αλλά θεωρούν ότι είναι μονόδρομος για οικονομικούς και άλλους λόγους», εξηγεί ο γιατρός. «Βάζουν τα κλάματα, ξεσπούν. Καθυστερούν μέχρι οριακού σημείου να πάρουν την απόφαση». Ο νόμος ορίζει ότι κάθε ενήλικη και ανήλικη έχει το δικαίωμα κατ’ επιθυμίαν να διακόψει μια εγκυμοσύνη μέχρι τη 12η εβδομάδα κύησης, εκτός εξαιρέσεων (σοβαρό πρόβλημα υγείας της εγκύου ή του εμβρύου, βιασμός κ.λπ.). Οπως οφείλει, ο κ. Χριστόπουλος τις ενημερώνει για τις εναλλακτικές τους, αλλά είναι απειροελάχιστο το ποσοστό των γυναικών που αποφασίζει να γεννήσει το παιδί και να το δώσει για υιοθεσία.

Η παρερμηνεία

Η διαδικασία μιας άμβλωσης δεν είναι χωρίς επιπτώσεις, υποστηρίζει η συμβουλευτική ψυχολόγος Ερμίνα Γάκη. «Οπως μια εγκυμοσύνη προκαλεί αναστάτωση στις ορμόνες, στο σώμα και στο μυαλό, το ίδιο συμβαίνει και με την απότομη διακοπή της. Και ενώ ο χρόνος του χειρουργείου είναι σύντομος, οι ψυχολογικές επιπτώσεις μπορεί να έχουν διάρκεια». Οπως τονίζει, η άμβλωση παρερμηνεύεται ως μια «γυναικεία υπόθεση». «Υπάρχει έλλειψη ενημέρωσης και των αγοριών για την ισότιμη συμμετοχή τους σε μια σύλληψη αλλά και για τις επιπτώσεις που έχει αυτή η ιατρική πράξη στη γυναίκα. Είναι υποχρέωση του κράτους να αναλάβει την ενημέρωση των παιδιών. Είναι άκρως αντιφατικό και νοσηρό ως κοινωνία να εκτιθέμεθα καθημερινά σε εικόνες σεξουαλικού περιεχομένου αλλά να έχουμε δυσκολία, απώθηση και ενόχληση να μιλήσουμε στα παιδιά μας και στους νεαρούς ενήλικες για σεξουαλική διαπαιδαγώγηση», καταλήγει.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ