ΕΛΛΑΔΑ

Το Κυπριακό, ο πρίγκιπας και η... παράλειψη

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΙΑ ΠΕΛΩΝΗ, ΝΙΚΟΣ ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ

Κάρολος και Καμίλα, στη Φλωρεντία, αρχές Απριλίου 2018.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Η επίσκεψη άργησε μερικές δεκαετίες... H έλευση του πρίγκιπα Καρόλου και της δούκισσας Καμίλα Πάρκερ Μπόουλς στην Αθήνα, στις 9 Μαΐου, είναι η πρώτη επίσημη επίσκεψη μελών της βρετανικής βασιλικής οικογένειας στην Ελλάδα. Και αυτό, διότι η Ελισάβετ, αν και παντρεμένη με τον ελληνικής καταγωγής Φίλιππο, δεν έχει ποτέ επισκεφθεί επίσημα την Ελλάδα. Το ίδιο ισχύει και για τον Κάρολο, παρότι έχει έρθει πολλές φορές στη χώρα για διακοπές. Η «παράλειψη» αυτή είναι αρκετά σημαντική, καθώς, έχοντας επισκεφθεί συνολικά 116 χώρες, η Ελισάβετ είναι από τις πιο πολυταξιδεμένες φιγούρες στην ιστορία της μοναρχίας.

Οταν η Ελισάβετ ανέλαβε τα σκήπτρα της μοναρχίας το 1952, το κυριότερο εμπόδιο ήταν το Κυπριακό. Ο πληθυσμός της Κύπρου ζητούσε αυτοδιάθεση και ένωση με την Ελλάδα, την οποία στήριζε θερμά ο Αλέξανδρος Παπάγος. Σχεδόν σε καθημερινή βάση στο κέντρο της Αθήνας γίνονταν μαζικές διαδηλώσεις υπέρ της Κύπρου· έως και ο Ελληνας βασιλιάς Παύλος κρατούσε τότε αποστάσεις από τον βρετανικό θρόνο. Επομένως, το τεταμένο κλίμα της εποχής δεν έκανε την Ελλάδα ιδιαίτερα ελκυστικό προορισμό για την Ελισάβετ.

Η απόφαση της βασίλισσας να... παραλείψει την Ελλάδα δεν φαίνεται να είναι ανεξάρτητη από την ιστορία της οικογένειας στον απόηχο της Μικρασιατικής Καταστροφής. Ο πατέρας του Φιλίππου, πρίγκιπας Ανδρέας, πολέμησε τον Ιούλιο του 1921 στο μικρασιατικό μέτωπο, όπου προήχθη σε αντιστράτηγο της 12ης μεραρχίας. Ωστόσο, η εκστρατεία Σαγγαρίου - Αγκύρας στην οποία συμμετείχε είχε την εθνικά τραγική κατάληξη και μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή ο πρίγκιπας οδηγήθηκε στο στρατοδικείο. Επειτα από μια επεισοδιακή δίκη, ο πατέρας του Φιλίππου καταδικάστηκε σε θάνατο με την κατηγορία της αρνήσεως εκτελέσεως διαταγής του αρχηγού της Στρατιάς. Την τελευταία στιγμή μεσολάβησε η βρετανική κυβέρνηση και η απόφαση δεν εκτελέστηκε. Παρ’ όλα αυτά, ο πρίγκιπας Ανδρέας αναγκάστηκε να εγκαταλείψει άμεσα την Ελλάδα για τη Γαλλία, όπου εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του. «Είναι λογικό ο Φίλιππος να μην τρέφει ιδιαίτερη συμπάθεια προς την Ελλάδα, καθώς η χώρα καταδίκασε τον πατέρα του και σχεδόν τον οδήγησε στο εκτελεστικό απόσπασμα, όταν εκείνος ήταν ακόμη παιδί», έχει δηλώσει ο Χούγκο Βίκερς, Βρετανός ιστορικός ειδικός στην ιστορία της μοναρχίας.

Η σχέση με τον τέως

Κατά μία άλλη εκδοχή Βρετανών ιστορικών, η «παράλειψη» της Ελισάβετ οφείλεται και στην «κακή κατάληξη» που είχε ο θεσμός της μοναρχίας στην Ελλάδα, ενώ η ίδια διατηρεί στενές σχέσεις με τον τέως βασιλιά Κωνσταντίνο. Κατά κάποιο τρόπο, ο χάρτης των κρατικών επισκέψεων της βασίλισσας αντανακλά την κατάσταση των βρετανικών διπλωματικών σχέσεων με τον υπόλοιπο κόσμο, υιοθετώντας στρατηγική ώστε «να ανοίξει ο δρόμος για το πετρέλαιο, τα χρήματα και τις επενδύσεις», όπως λένε οι ειδικοί. Αλλες φορές, η επίσημη επίσκεψη της βασιλικής οικογένειας αποτυπώνεται ως «δείγμα γραφής» ότι εντάσεις του παρελθόντος έχουν πλέον φτάσει στο τέλος τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, το περυσινό ιστορικό ταξίδι της βασίλισσας στην Ιρλανδία.

Για όλους τους παραπάνω, και όχι μόνον, λόγους η επίσκεψη του Καρόλου έχει ιστορική σημασία. Αναζητείται, για παράδειγμα, υβριδικό πρωτόκολλο, καθώς ο διάδοχος του βρετανικού θρόνου δεν είναι αρχηγός κράτους και, άρα, δεν του αποδίδονται οι ανάλογες τιμές (όπως τιμητικό άγημα). Το πρόγραμμα ωστόσο μιας τριήμερης επίσκεψης (9-11 Μαΐου) υπονοεί πολλά για τους δεσμούς φιλίας και συνεργασίας των δύο χωρών όπως επισημαίνεται και στην ανακοίνωση του Μπάκιγχαμ, που αναφέρεται στον εορτασμό της «μακροχρόνιας ναυτικής και στρατιωτικής σχέσης μεταξύ Βρετανίας και Ελλάδας, αλλά και της συνεργασίας των δύο κρατών στους τομείς της φιλανθρωπίας, της εκπαίδευσης και της παροχής ευκαιριών σε νέους».

Δεσμοί που θα σηματοδοτηθούν και από το γεγονός ότι ο Κάρολος αφιερώνει τη δεύτερη ημέρα της επίσκεψής του στη θάλασσα, αφού θα επισκεφθεί στον Πειραιά το βρετανικό σκάφος «Valiant», που δραστηριοποιείται στο Αιγαίο σε συνεργασία με την Ελληνική Ακτοφυλακή, ενώ θα ξεναγηθεί στο θωρηκτό «Αβέρωφ». Η επίσκεψη θα ολοκληρωθεί με ταξίδι στην Κρήτη, όπου στις 11 Μαΐου ο πρίγκιπας και η δούκισσα θα επισκεφθούν τον αρχαιολογικό χώρο της Κνωσού, αλλά και έναν τοπικό φιλανθρωπικό οργανισμό, ενώ δεν θα παραλείψουν να απολαύσουν τοπικά προϊόντα.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ