ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Σκοπιανό: Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα του «Ιλιντεν»

ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΕΔΟΣ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Στα ελληνικά η λέξη «Ιλιντεν» σημαίνει ημέρα του Προφήτη Ηλία. Παραπέμπει σε δύο γεγονότα, την εξέγερση του 1903 εναντίον των Οθωμανών και την ίδρυση μιας σλαβομακεδονικής οργάνωσης του 1944 που είχε αντιναζιστικό χαρακτήρα. Για την Αθήνα εκείνο που διασφαλίζεται με τη συγκεκριμένη λύση είναι το erga omnes και, συνεπακόλουθα, η αναθεώρηση του συντάγματος της ΠΓΔΜ.

Στο Μέγαρο Μαξίμου αλλά και στο υπουργείο Εξωτερικών θεωρούν, επίσης, θετικό ότι ιστορικά γίνεται παραπομπή σε γεγονότα (τις εξεγέρσεις του Ιλιντεν, το 1903 και το 1945) του 20ού αιώνα, αποκόπτοντας τελείως την ΠΓΔΜ από την αρχαία Μακεδονία και, φυσικά, την αντίστοιχη πολιτική που είχε ακολουθήσει ο Νίκολα Γκρούεφσκι.

Πολιτικά, η «Δημοκρατία της Μακεδονίας του Ιλιντεν» συσπειρώνει και τους Σλαβομακεδόνες της ΠΓΔΜ, δίχως να αποξενώνει τους Αλβανούς. Σημειώνεται, επίσης, ότι η συγκεκριμένη πρόταση από τον Ζόραν Ζάεφ έρχεται λίγους μήνες αφότου τα Σκόπια και η Σόφια υπέγραψαν ένα σύμφωνο φιλίας, το οποίο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, μια παράγραφο η οποία προσδιορίζει τη Βουλγαρία και την ΠΓΔΜ ως κοινούς κληρονόμους της εξέγερσης του Ιλιντεν (το 1903).

Στο συγκεκριμένο θέμα το πρόβλημα εντοπίζεται, για ακόμα μία φορά, στην ιστορική ερμηνεία των εξεγέρσεων του Ιλιντεν. Ειδικά ως προς τη σοσιαλιστική εκδοχή της αντιναζιστικής οργάνωσης του 1944 εναντίον των ναζί, με φορέα την «Αντιφασιστική Συνέλευση της Λαϊκής Απελευθέρωσης της Μακεδονίας», η οποία είναι γνωστή με το ακρωνύμιο ASNOM.

Η εξέγερση τότε ήταν μεν αντιναζιστική, είχε όμως ως στόχο της την «ενοποίηση» της γεωγραφικής Μακεδονίας, περιλαμβανομένης της ελληνικής, αλβανικής, βουλγαρικής και ενός μέρους της Σερβίας. Η ASNOM περιλαμβάνεται στο σύνταγμα της ΠΓΔΜ ήδη, όπου, ωστόσο, επισημαίνεται πως η χώρα «δεν έχει εδαφικές αξιώσεις έναντι οποιουδήποτε γειτονικού κράτους».

Ωστόσο, είναι σαφές ότι η κυβέρνηση θα αντιμετωπίσει επικρίσεις γι’ αυτή την επιλογή, με αιχμή τη δράση των κομιτατζήδων, δηλαδή των ενόπλων σωμάτων που έδρασαν στις αρχές του αιώνα στην οθωμανική –ακόμα– Μακεδονία (ελληνική και μη) εναντίον των μη σλαβικών (ή μη βουλγαρικών, ανάλογα με τη θεώρηση) πληθυσμών.

Ξεκάθαρες εγγυήσεις

Προκειμένου να ξεπεραστούν αυτοί οι σκόπελοι, η Αθήνα θα ζητήσει ξεκάθαρες εγγυήσεις ότι η παραπομπή στο Iλιντεν θα συνοδεύεται από μια πολύ διακριτή αναφορά πως η ΠΓΔΜ δεν έχει εδαφικές διεκδικήσεις από την Ελλάδα.

Ορισμένες άλλες πηγές εκτιμούν ότι σε αυτές τις διατυπώσεις μπορεί να προστεθούν και άλλες, οι οποίες θα περιγράφουν την εξέγερση του Ιλιντεν το 1903 ως γεγονός ευρύτερης σημασίας, διότι σε αυτό δεν συμμετείχαν μόνο Σλάβοι και Βούλγαροι, αλλά και Βλάχοι καθώς και Ελληνες. Να «αποχρωματιστεί», εν ολίγοις, η αυστηρά σλαβομακεδονική πλευρά του.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ