Γράμματα Αναγνωστών

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Γραμματα Aναγνωστων

Κατά κάποιον τρόπο είμαστε όλοι ερέτες

Κύριε διευθυντά
Το ρήμα «ερέσσω» (=κωπηλατώ, > ερετμόν = κουπί, ειρεσία = κωπηλασία, φιλήρετμος = φιλοναύτης) δεν είναι εύχρηστο στη νεοελληνική γλώσσα· χρησιμοποιούνται, όμως, ευρέως οι ομόρριζες λέξεις: ερέτης = κωπηλάτης (Σύλλογος Ερετών Πειραιά), Ερέτρια, υπηρέτης, υπηρετώ, υπηρεσία, αλλά και τριήρης, τριήραρχος, τριηραρχώ, τριηραρχία (= θεσμός δημόσιας λειτουργίας στην αρχαία Αθήνα).

Η τριήρης –υπονοείται το ουσιαστικό η ναυς– που ναυπηγήθηκε το 704 π.Χ. από τον Κορίνθιο Αμεινοκλή ήταν ταχύπλοο κωπήλατο πολεμικό πλοίο της ελληνικής αρχαιότητας, με τρεις επάλληλες σειρές κωπών (θαλαμίται, ζυγίται, θρανίται), σε καθεμιά από τις δύο πλευρές και με πληρώματα ελεύθερους πολίτες, υπό τις διαταγές του κελευστή· διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στις ναυμαχίες του Αρτεμισίου και της Σαλαμίνας και συνέβαλε καθοριστικά στην εδραίωση της θαλασσοκρατίας της Αθήνας.

Η λέξη τριήρης-ους, αι τριήρεις-ων, δεινοπάθησε πρόσφατα, από τα ΜΜΕ, στο κλιτικό σύστημα, με αφορμή την επίσκεψη του πριγκιπικού ζεύγους της Αγγλίας στην Ελλάδα και την ξενάγησή του στην εντυπωσιακή τριήρη «Ολυμπιάς»· έτσι, ακούστηκαν διαφορετικές εκδοχές στη γενική του ονόματος: της τριήρης, της τριήρεως, της τριήριδος (sic).

Μια στοιχειώδης, από πριν, γλωσσική ενημέρωση των εκφωνητών και των συντακτών των δελτίων ενημέρωσης κρίνεται, ευλόγως, απαραίτητη για την αποφυγή ανεπίτρεπτων γλωσσικών ολισθημάτων.

Αναστασιος Αγγ. Στεφος, δ. φ., Ειδικός γραμματέας της ΠΕΦ

Οταν ο Ρε Αλέξης πήρε τ’ άρματα

Κύριε διευθυντά
Ο Ρε Αλέξης και το επαναστατικό κίνημα του 1426 στην Κύπρο. «... Κύπρος»! Γη της λεμονιάς, της ελιάς. Γη της αγκαλιάς, της χαράς. Γη του πεύκου, του κυπαρισσιού, του ξεραμένου λιβαδιού, του χαιρετισμού και του ονείρου... Σίγουρα, όλα αυτά –καθώς και πολλά άλλα– συνθέτουν τη γλυκερή εικόνα που έχουμε διαμορφώσει για τη θαλασσοφίλητη Νήσο της Αφροδίτης και του Ευαγόρα... Συνάμα βέβαια, δεν πρέπει να παραγνωρίζουμε ότι η Κύπρος έχει αποτελέσει διαχρονικά μήτρα ηρώων ευκλεώς πεσόντων... Δεν είναι τυχαίο ότι εδώ άνθησε το άγριο (και αμάραντο) ρόδο της ΕΟΚΑ το 1955. Απ’ εδώ κινούσαν κατά εκατοντάδες οι εθελοντές που έσπευδαν να συνδράμουν σε κάθε εθνικόν αγώνα της μητρός πατρίδος. Τούτος ο τόπος αιματοκυλίστηκε τον Ιούλιο του 1821 από τον Οθωμανό δυνάστη... Ομως, κάπου ανάμεσα στα χιλιάδες χρυσοπράσινα φύλλα της κυπριακής ιστορίας, υπάρχει και μια επανάσταση που είναι ακόμα άγνωστη στο ευρύ κοινό! Μια επανάσταση, της οποίας οι πρωτομάστορες παραμένουν «ορφανοί υμνωδιών»...

Πρόκειται για το απελευθερωτικό κίνημα των Κύπριων δουλοπαροίκων που με αρχηγό τον επονομαζόμενο Ρε (Ρήγα) Αλέξη ανέτρεψαν το φεουδαρχικό καθεστώς των Φράγκων και πήραν την εξουσία στα χέρια τους το 1426. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το κοινωνικοϊστορικό πλαίσιο εντός του οποίου εκτυλίσσεται το όλον ανατρεπτικό εγχείρημα. Συγκεκριμένα, βρισκόμαστε στην περίοδο της Φραγκοκρατίας (1192-1489) και οι κατακτητές έχουν επιβάλει ένα αυταρχικό σύστημα «διοίκησης» κατά τα τότε ισχύοντα μεσαιωνικά πρότυπα. Η τοπική Ορθόδοξη Εκκλησία τελεί υπό διωγμόν και οι προσπάθειες εκλατινισμού της κοινωνίας είναι εντονότατες. Οι ντόπιοι κάτοικοι αντιμετωπίζονται σαν «πράγματα» και ανταλλάσσονται με ζώα, ενώ η δυσβάστακτη φορολογία και οι επιδημίες συμπληρώνουν το σκηνικό της εξαθλίωσης.

Παράλληλα, την εποχή εκείνη στον θρόνο βρίσκεται ο βασιλιάς Ιανός (Λουζινιάν) μέσα σε ένα πολιτικό περιβάλλον δολοπλοκιών και ίντριγκας. Οι εξ Αιγύπτου Μαμελούκοι έχουν πραγματοποιήσει επιθετική αποβατική ενέργεια στην Κύπρο, την οποία θεωρούν ορμητήριο πειρατών που εξαπολύουν ληστρικές καταδρομές εναντίον αιγυπτιακών κτήσεων... Στην κρίσιμη μάχη της Χοιροκοιτίας οι Φραγκοκυπριώτες ηττώνται κατά κράτος, ο Ιανός αιχμαλωτίζεται και οδηγείται σιδεροδέσμιος και ταπεινωμένος στο Κάιρο... Εκείνη τη δεδομένη στιγμή οι Κύπριοι χωρικοί βρίσκουν ένα «παράθυρο ευκαιρίας», επαναστατούν και αδράχνουν την εξουσία έχοντας για όπλα την αξίνα, το ραβδί και το δρεπάνι… Με συντονισμένες ενέργειες καταλαμβάνουν περιοχές του νησιού στις οποίες ορίζουν κατά τόπους διοικήσεις.

Δυστυχώς όμως, το όνειρο της αυτοδιάθεσης δεν κράτησε για πολύ. Μέσα σε λίγους μήνες οι κινηματίες εξολοθρεύθηκαν από ισχυρές συνασπισμένες δυνάμεις των αντιπάλων και αποκαταστάθηκε η έννομος τάξις εντός «της γλυκείας χώρας Κύπρου»... Ο ηγέτης της επανάστασης Ρε Αλέξης βασανίστηκε φρικτά και θανατώθηκε στις 12 Μαΐου του 1427.

Βρήκε (... και αυτός) τα μοναχικά ανηφορικά «σκαλοπάτια που πάν’ στη Λευτεριά... »

Τέλος, ο Ρε Αλέξης, βάζοντας ψηλά τον πήχυ για τις επόμενες γενιές, δεν λησμόνησε να μας διαμηνύσει μέσω του «αιώνιου έφηβου» Βάσου Λυσσαρίδη:

«Τον τάφο μου μην αναζητάτε... Εγώ θέλω λεύτερη γη για να ταφώ».

Ιωαννης Μιχαηλ Μιχαλακοπουλος, Κυψέλη

Η γέφυρα Κοράκου με τη βαριά ιστορία

Κύριε διευθυντά
Η καλοδεχούμενη είδηση («Καθημερινή» 27.4.18) για τις ενέργειες αποκατάστασης της γέφυρας Πλάκας στον Αραχθο μας κατευθύνει μερικά χιλιόμετρα νοτιότερα, στη Συκιά της Αργιθέας Αγράφων, στα όρια Καρδίτσας - Αρτας στον Αχελώο, όπου μια άλλη γέφυρα είναι κατεστραμμένη.

Πρόκειται για την ιστορική γέφυρα Κοράκου, κτισμένη το 1500, περίπου, από τον σπουδαίο μητροπολίτη Λάρισας Βησσαρίωνα. Ηταν το μεγαλύτερο πέτρινο, μονότοξο γεφύρι των Βαλκανίων και αποτελούσε το σωτήριο πέρασμα από τον δυσπρόσιτο και απομονωμένο ορεινό όγκο των Αγράφων στον κάμπο της Αρτας και του Βάλτου (και αντίστροφα).

Για την εποχή της αποτελούσε περίτεχνο κατασκευαστικό επίτευγμα, που προκαλούσε δέος και σεβασμό. Ηταν ουσιαστικά ένα σπάνιο αναπτυξιακό έργο, που στήριζε την επιβίωση των κατοίκων αλλά και την πορεία της εθνικής και κοινωνικής ζωής, στη νοτιοκεντρική Πίνδο στη σκλαβιά της τουρκοκρατίας.

Η γέφυρα Κοράκου ανατινάχθηκε τον Μάρτιο 1949 από τους αντάρτες του Δημοκρατικού Στρατού, στην εμφύλια διαμάχη 1946-1949. Από τότε σιωπή περιβάλλει την ιστορία της, αλλά και την ανεκτίμητη αξία της, ως πολιτιστικού και εθνολογικού μνημείου. Νομίζω ότι είναι η ώρα να τη θυμηθούμε.

Η ελληνική Πολιτεία και κοινωνία πρέπει να ενδιαφερθούν για το μνημείο αυτό, ώστε να γίνει η θρυλούμενη αποκατάστασή του.

Η τελευταία είναι πολλαπλώς σκόπιμη, γιατί πέραν των προαναφερθέντων θα επιδράσει αποφασιστικά στην ανάπτυξη των όμορων δήμων (στους νομούς Καρδίτσας - Αρτας - Ευρυτανίας - Τρικάλων), οι οποίοι είναι από τις πτωχότερες περιοχές της Ε.Ε.

Σπυρος Δ. Παπαδοπουλος, Πρ. γενικός γραμματέας υπουργείου Ανάπτυξης, Αργιθέα - Αγραφα Καρδίτσας

Θωμάς Λαζαρόπουλος, δήμαρχος στη Γερμανία

Κύριε διευθυντά
Πρόσφατα εξελέγη σε γερμανική πόλη δήμαρχος ο ηπειρωτικής καταγωγής Δημήτρης Αξουργός. Θα έλεγα ότι είναι ο πρώτος αιρετός δήμαρχος ελληνικής καταγωγής. Γιατί σύμφωνα με το μηνιαίο περιοδικό ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΣ, μετά την ολοκληρωτική ήττα της ναζιστικής Γερμανίας, το δικαίωμα επιλογής δημάρχων σε γερμανικές πόλεις το είχαν οι νικήτριες δυνάμεις.

Ετσι, σύμφωνα με το ως άνω περιοδικό, μηνός Αυγούστου του 1945, αναφέρεται: «Θωμάς Λαζαρόπουλος. Υπολοχαγός (του αμερικανικού στρατού). Απόφοιτος του Πανεπιστημίου του Σικάγου. [...] Προήχθη εις λοχαγόν, τέλος δε μετά την κατάρρευση της Γερμανίας διωρίσθη Δήμαρχος τριών γερμανικών πόλεων. Κατάγεται από το Λεβίδι Αρκαδίας».

Αντωνης Ν. Βενετης, Μοναστηράκι Δωρίδος

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ