Γράμματα Αναγνωστών

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Γραμματα Aναγνωστων

Για τον στρατηγό Μπουτσικάρη

Kύριε διευθυντά
Σε πρόσφατη επιστολή με τίτλο «Πανίσχυρη η μνήμη του συμμαθητή μου», γίνεται αναφορά στον στρατηγό Μπουτσικάρη, κατά την υποχώρηση του στρατού από το μέτωπο –περίπου Μάρτιο-Απρίλιο 1941– όταν μέρος του υποχωρούντος στρατού περνούσε από τα Ζμπάνια, Πεντάλοφο Βοΐου (Κοζάνης). Στη Λόντζια, πλατεία του χωριού, ο γράφων παρών, παρουσιάστηκε καβάλα ο στρατηγός Μπουτσικάρης προσπαθώντας να πείσει τους στρατιώτας να σταματήσουν την υποχώρηση και  να γίνει αμυντική γραμμή παρακάτω, γύρω στη γέφυρα Μοιρασάνης/ Μόρφης· μέχρι εκεί ερχόταν αυτοκίνητο τότε και ήταν πρώτη γραμμή των ανταρτών, για ένα διάστημα αργότερα, στα Ζμπάνια, στρατηγείο Δυτικής Μακεδονίας. Ο Μπουτσικάρης, καβάλα στ’ άλογο, προσπαθούσε να γυρίσει πίσω τους στρατιώτας και να σχηματίσουν αμυντική γραμμή, αλλά ο νους των ήταν  πώς να φθάσουν σπίτι τους. Μάλιστα δύο Κρητικοί πέρασαν από το σπίτι μας, αλλά η φασολάδα είχε τελειώσει, άλλοι πέρασαν πρωτύτερα. Φθάνουν αυτά.

Ηλιας Καπετανοπουλος, Ομότιμος καθηγητής

Η χορήγηση ασύλου, οι «οκτώ», η γείτων

Κύριε διευθυντά
Η πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) να επιβεβαιώσει τη χορήγηση ασύλου σε έναν από τους οκτώ Τούρκους στρατιωτικούς που έχουν καταφύγει στην Ελλάδα, μετά το πραξικόπημα στην Τουρκία το καλοκαίρι του 2016, προκάλεσε και πάλι αρνητικές αντιδράσεις από τη γείτονα χώρα.

Το κύριο σκεπτικό των επικρίσεων είναι ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να προστατεύει ανθρώπους που μετείχαν σε ένα πραξικόπημα απέναντι στη νόμιμη κυβέρνηση μιας χώρας αντί να τους παραδίδει στη χώρα αυτή, όπου θα πρέπει να λογοδοτήσουν για τις πράξεις τους. Μπορεί να υποστηριχθεί ότι το συγκεκριμένο επιχείρημα είναι κατανοητό και δεν στερείται καθόλου λογικής, ακόμα και αν υπάρχουν μεγάλες αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα του δικαστικού συστήματος στην Τουρκία (μήπως το δικό μας σύστημα είναι πρότυπο αποτελεσματικότητας;) και τις εγγυήσεις για μία δίκαιη δίκη. Τα συγκεκριμένα ζητήματα είναι αρμοδιότητα της κάθε χώρας ξεχωριστά και συστάσεις προς αυτή την κατεύθυνση μπορούν να γίνουν και γίνονται, χωρίς όμως δυστυχώς ή ευτυχώς να υπάρχει δυνατότητα παρέμβασης στα εσωτερικά ζητήματα ενός άλλου κράτους. Από την άλλη μεριά, η απόφαση αυτή του ΣτΕ έχει συγκεκριμένες συνέπειες:

– Καμία αλλαγή στο δικαστικό σύστημα της Τουρκίας και κανένας θετικός αντίκτυπος αυτής της απόφασης είτε στην Τουρκία είτε σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

– Περαιτέρω όξυνση των ήδη τεταμένων σχέσεων με τη γείτονα, χωρίς κανένα όφελος για τη χώρα μας.

– Συνέχιση της κράτησης των δύο Ελλήνων στρατιωτικών στην Τουρκία, χωρίς μέχρι τώρα να υπάρχει καμία θετική εξέλιξη ως προς την αποφυλάκισή τους, παρ’ όλες τις προσπάθειες που έχουν γίνει σε κάθε επίπεδο, για αυτόν τον σκοπό.

Με βάση τα παραπάνω λοιπόν, εύλογα μπορεί κάποιος να αναρωτηθεί αν είναι περισσότερο δίκαιο και επιθυμητό για την ελληνική πλευρά να συνεχίζεται αυτή η γραμμή αντιμετώπισης τους ζητήματος των οκτώ Τούρκων στρατιωτικών, όταν οι δικοί μας στρατιώτες κρατούνται φυλακισμένοι, χωρίς καν να τους έχουν αποδοθεί κατηγορίες και χωρίς καμία ένδειξη για τη χρονική διάρκεια που μπορεί να κρατήσει αυτή η περιπέτεια.

Ν. Φακινος, Βρυξέλλες

Η ανοχή στην Τουρκία από ΗΠΑ και Ε.Ε.

Κύριε διευθυντά
Είναι επιτέλους καιρός η Δύση, ΗΠΑ και Ε.Ε., να σταθεί απέναντι στην αφερέγγυα και επικίνδυνη Τουρκία που εγκαθιστά ρωσικά πυραυλικά συστήματα, ρωσικούς ηλεκτροπαραγωγικούς σταθμούς πυρηνικής ενέργειας, που παίζει με το ΝΑΤΟ και που δεν πιστεύει στις θεμελιώδεις αρχές του δυτικού πολιτισμού. Τα μέλη της Ε.Ε. έχουν προφανώς υποχρεώσεις, έχουν όμως και δικαιώματα. Σχέση που αντιστοίχως όφειλε να ισχύει και μεταξύ συμμαχικών κρατών.  Και όμως, έχουν περάσει πολλά χρόνια που ολόκληρη η Δύση ανέχεται την εισβολή και κατοχή τμήματος της Κύπρου, με τρόπο που προσβάλλει τις πανανθρώπινες αξίες. Αξίες για τις οποίες κοπτόμαστε όταν αλλού αυτές καταπατούνται.

Ιστορικά, η Τουρκία εκμεταλλεύτηκε τις διαφορές ομόρων γειτόνων της για να επεκταθεί, αδιαφορώντας για διεθνείς συνθήκες. Γεγονός που και σήμερα έντεχνα προσπαθεί. Κατ’ ανάλογο τρόπο ο Ερντογάν κατόρθωσε με το κατασκευασμένο πραξικόπημα να εξοντώσει τους πολιτικούς του αντιπάλους.
Οι καθημερινά πολλαπλές εναέριες και θαλάσσιες παραβιάσεις των ελληνικών συνόρων αποτελούν κατάφωρες παραβιάσεις συνόρων της Ε.Ε., την προστασία των οποίων επωμίζεται αποκλειστικά μόνη της η Ελλάδα επιβαρύνοντας αβάσταχτα τον κρατικό προϋπολογισμό.

Η κυριαρχία μιας χώρας έναντι μιας όμορης γείτονος λήγει στα κοινά τους σύνορα, χερσαία είτε θαλάσσια. Η άλλη πλευρά των συνόρων ανήκει στον γείτονα. Είναι ακριβώς αυτό που δεν θέλει να σεβαστεί ο Ερντογάν παραβιάζοντας τις διεθνείς συνθήκες, «παίζοντας στην κόψη του ξυραφιού». Και όμως, με την αρωγή και την ευθύνη των ΗΠΑ και της Γερμανίας, δημιουργήθηκε ένας στρατιωτικός κολοσσός, η Τουρκία, με αντίστοιχη βιομηχανία που εκτρέφει την αλαζονεία του σουλτανίζοντος Ερντογάν για επεκτατισμό στο Αιγαίο, με αποτέλεσμα μια σύρραξη να είναι δυνατή. Οταν η Δύση αδιαφορεί για την τουρκική παρεμπόδιση εκμετάλλευσης κυπριακών θαλασσίων κοιτασμάτων, η ανοχή γίνεται ενοχή.

Προκειμένου η Ε.Ε. να χαίρει εκτιμήσεως και σεβασμού, επιβάλλεται να μεριμνήσει για συνοχή και ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική με δικές της ένοπλες δυνάμεις. Είναι βέβαιο ότι μόνο η σθεναρή φύλαξη των συνόρων της Ε.Ε. θα αποτρέψει ενδεχόμενη εμπλοκή στο Αιγαίο αποφεύγοντας, εκτός των άλλων, τεράστια οικονομικά βάρη. Επιτέλους, δεν είναι δυνατόν να εξομοιώνεται ο θύτης με το θύμα.

Στελιος Ιδομ. Κογχυλακης, Παλαιό Φάληρο

Το ανύπαρκτο «μακεδονικό» έθνος

Κύριε διευθυντά
Με έκπληξη διάβασα δύο άρθρα των δημοσιογράφων Κ. Ιορδανίδη και Στ. Κασιμάτη που αναφέρονται σε μακεδονικό έθνος και δημοσιεύθηκαν στην «Κ» στις 5/4 και 22/5.

Για τον όρο «έθνος» έχουν δοθεί διάφοροι ορισμοί. Περιορίζομαι σε αυτόν που υπάρχει στο λεξικό του Μπαμπινιώτη: (Εθνος είναι) σύνολο ανθρώπων που γίνονται αντιληπτοί και από τους ίδιους και από τους άλλους ως ομοιογενές σύνολο, καθώς συνδέονται μεταξύ τους με δεσμούς κοινής καταγωγής και ιστορικό παρελθόν, κοινά στοιχεία πολιτισμού, κοινά ιδανικά και πολλές φορές κοινή γλώσσα και θρησκεία, ενώ παράλληλα έχουν συνείδηση της διαφοράς τους από άλλα ανάλογα σύνολα ανθρώπων.

Πόσοι από τους κατοίκους της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας έχουν «καταγωγή και ιστορικό παρελθόν» που φανερώνουν ότι απαρτίζουν τη μακεδονική εθνότητα; Οι περισσότεροι από αυτούς είναι Σλάβοι. Στις μειονότητες περιλαμβάνονται Αλβανοί, Βούλγαροι, Αθίγγανοι και Ελληνες. Κάτοικος με μακεδονική εθνότητα δεν υπάρχει ούτε ένας, διότι απλούστατα τέτοια εθνότητα δεν υφίσταται. Τόσο κατά την αρχαιότητα όσο και κατά τους χρόνους του Βυζαντίου και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας δεν υπήρχε ούτε αναφερόταν μακεδονική εθνότητα. Στην απογραφή του 1911, την τελευταία που διενήργησε η Οθωμανική Αυτοκρατορία στη γεωγραφική περιοχή της Μακεδονίας και Θράκης, αναφέρονται οι εθνότητες τουρκική, εβραϊκή, ελληνική, βουλγαρική, σερβική, αλβανική, αλλά δεν αναφέρεται ούτε ένας κάτοικος μακεδονικής εθνότητας, διότι τέτοια εθνότητα δεν υπήρχε. Είναι γνωστό ότι «μακεδονική» εθνότητα «κατασκευάστηκε» θεωρητικώς το 1933 από τον Δημητρώφ, γενικό γραμματέα του Κ.Κ. Βουλγαρίας, για προφανείς πολιτικές επιδιώξεις.

Εχω τη γνώμη ότι αποτελεί σφάλμα να διατυπώνεται η άποψη ότι υπάρχει μακεδονική εθνότητα, άποψη που δεν μπορεί να υποστηριχθεί ούτε από τα ιστορικά ούτε και από τα πολιτικά δεδομένα.

Θεοδοσιος Δοσιος, Συνταξιούχος ιατρός


Το όραμα εξοβελισμού του γήρατος από τον ανθρώπινο βίο είναι ακοίμητο. Τη δική του σταγόνα, με ένα ελιξήριο αιώνιας νιότης, έσταξε ο Κρητικός αλχημιστής Ιερώνυμος Μακρόπουλος τον 16ο αιώνα υπηρετώντας τον αυτοκράτορα Ροδόλφο Β΄. Ηταν τόσο σίγουρος για τη συνταγή, που τη δοκίμασε πρώτα η κόρη του Ελίνα. Η συναρπαστική συνέχεια έχει εκτυλιχθεί και επί σκηνής. Ωστόσο, τα χρονικά περιθώρια για τη «βιβλική» ανακάλυψη στενεύουν, καθώς, όπως προαγγέλλουν οι ειδικοί, ο Ηλιος σε περίπου πέντε δισεκατομμύρια χρόνια, ακολουθώντας την ειμαρμένη του, αφού εξαφανίσει τον Ερμή και την Αφροδίτη από τον χάρτη της γειτονιάς μας θα στοιβάξει και κάθε ίχνος γήινης ζωής στο χρονοντούλαπο του σύμπαντος.

Ο Μεφιστοφελής, το (αιώνιο) κυνήγι της αιώνιας νεότητας και η μοίρα του ήλιου μας

Κύριε διευθυντά
Στην έγκριτη εφημερίδα σας δημοσιεύθηκε (5/5) η εξαίρετη επιστολή του κ. Νίκου Δυoβουνιώτη, η οποία θίγει ένα διαχρονικό πρόβλημα που απασχολεί μεγάλο μέρος της κοινωνίας, αυτό των γηρατειών με τα προβλήματά του. Στις 20/5 στη Λυρική Σκηνή ανέβηκε η όπερα του Τσέχου συνθέτη Λέος Γιάνατσεκ «Υπόθεση Μακρόπουλος – Vec makropoulos» σχετικά με την αιώνια νεότητα. Επειδή τα δύο θέματα έχουν άμεση σχέση μεταξύ τους, θα ήθελα να τα σχολιάσω.

Αποτελεί πραγματικά αναπάντητο ερώτημα και μυστήριο γιατί ό,τι γεννιέται προχωρά προς την εξέλιξη, το γήρας και τέλος τον θάνατο. Η πορεία αυτή δεν αφορά μόνο τα έμψυχα. Γερνούν τα έθνη, οι κοινωνίες, οι αυτοκρατορίες, οι πολιτισμοί. Γερνούν οι ιδέες, και οι αντιλήψεις, γερνούν επίσης και τα μέταλλα. Γερνά το σύμπαν και τέλος οι επιστήμονες μιλούν περί του προσεχούς γήρατος και θανάτου του Ηλιου. Από αρχαιοτάτων χρόνων το γήρας σαν πρόδρομος του θανάτου, φόβιζε τους ανθρώπους, θεωρώντας το σαν μια κατάρα των θεών προς τον άνθρωπο, προερχόμενο από την περιοχή του σκοτεινού και του απόκρυφου, του έδωσαν δε μυθολογική οντότητα (παιδί του ερέβους και της νύχτας) και ότι πρωτοεμφανίσθηκε στη γη όταν ξεχύθηκε μαζί με τις άλλες συμφορές από το κουτί της Πανδώρας.

Η Εκκλησία προσεύχεται για ανώδυνα, ειρηνικά και ανεπαίσχυντα να είναι τα τέλη της ζωής, ο δε θυμόσοφος λαός για εκείνους που εγκαταλείπουν τα εγκόσμια νέοι έχει επιλέξει μια παρηγορητική φράση «όποιον αγαπά ο Θεός τον παίρνει νέο», θέλοντας να τονίσει ότι αυτός δεν θα δοκιμάσει τις δυσκολίες του γήρατος. Ετσι λοιπόν ο άνθρωπος αναζήτησε και συνεχίζει να αναζητά την «αιώνια νεότητα», και η προσπάθειά του χρονολογείται εδώ και αιώνες.

Αυτοί όμως που ασχολήθηκαν εντατικά, μεθοδικά και επιστημονικά, δημιουργώντας ιστορικό προηγούμενο, ήσαν οι αλχημιστές. Σκοπός τους ήταν η περίφημη «μεταστοιχείωση» η οποία εκτός της αλλαγής των ευτελών μετάλλων σε ευγενή, προσδοκούσαν και τη μεταμόρφωση του γήρατος σε νεότητα, και ακόμη στη μεταβολή από μια γήινη ύπαρξη σε μια μεταφυσική, επιτυγχάνοντας τους τρεις, θεωρητικά, βασικότερους στόχους. Τον πλούτο, τη νεότητα και την αιωνιότητα. Δημιούργησαν έτσι μια ουσία, η οποία θα μπορούσε να επιφέρει αυτές τις μεταβολές. Η ουσία αυτή πήρε διάφορα ονόματα, «βαφή», «φάρμακο», «σκόνη», Αραβικά «al - iksir», Λατινικά «elixir» και τελικά «Φιλοσοφική λίθος». Αλχημιστής του 16ου αιώνα και ο Ελληνας Μακρόπουλος στην υπηρεσία του Βασιλιά Ροδόλφου, προσπάθησε να δώσει την αιώνια νεότητα.

Ο άνθρωπος όμως παραμένει ο ίδιος και η προσπάθειά του συνεχίζεται ακόμη και σήμερα με διαφορετικά όμως μέσα (κρέμες, νυστέρια, βελόνες, επεμβάσεις και άλλα), φθάνοντας και σε υπερβολές, οι οποίες μερικές φορές καταντούν επικίνδυνες. Δυστυχώς όμως το όνειρο του ανθρώπου για αιώνια νεότητα φαίνεται ότι θα παραμείνει όνειρο, που μόνο η φαντασία του Γκαίτε με τον «Μεφιστοφελή» θα μπορούσε να το μετατρέψει σε πραγματικότητα.

Ι. Κ. Γεωργιου, Καρδιολόγος

Εύζωνοι το σωστό για τους τσολιάδες

Κύριε διευθυντά
Είναι απελπιστικά στραμπουληγμένο αυτό το «οι Εύζωνες» που διακινείται ευρύτατα στο Διαδίκτυο, αλλά και στις εφημερίδες, πολύ περισσότερο τώρα, που ένα μεγάλο αμερικανικό ειδησεογραφικό πρακτορείο ασχολήθηκε με την Προεδρική Φρουρά. Δεν είναι ο Εύζων του Εύζωνος, ώστε να κάνει στον πληθυντικό «οι Εύζωνες». Είναι ο Εύζωνος του Ευζώνου, που κάνει οι Εύζωνοι. Εκτός αν η χαριτόβρυτη δημοτική των κατασκευαστών της δημοτικής (και όχι της γνήσιας γλώσσας του λαού) παρήγαγε το «ο Εύζωνας», οπότε καταλήγουμε στο κακότεχνο υβρίδιο «ο Εύζωνας» και έτσι δικαιώνονται όλα τα κορακίστικα της βίαιης επιβολής της ξύλινης γλώσσας εμπαθών ιδεολόγων της δημοτικής του εργαστηρίου. Ακόμη κι αν δεχτούμε ότι ο λαός είπε στον ενικό «ο Εύζωνας», ποτέ δεν είπε στον πληθυντικό «οι Εύζωνες». Είπε «οι Εύζωνοι». Αλλά η ημιμάθεια και, προπάντων, η εμπάθεια ήταν εκείνη που παρήγαγε τους «Εύζωνες».

Γερασιμος Δωσσας, Θεσσαλονίκη

Οταν αναστήθηκε ο Μπαρμπαγγελής

Κύριε διευθυντά
Ο Αγγελής δεν ήταν μεγάλος. Δεν ήταν βέβαια και μικρός. Ε, γύρω στα 70. Δεν ήταν αρρωστιάρης. Δεν ήταν βερεμιάρης.

Απρόσμενα έπεσε στο κρεββάτι. Δεν έτρωγε. Δεν έπινε. Δεν κουνιόταν. Δεν άνοιγε τα μάτια. Δεν μίλαγε.

Επεσε του «θανατά», όπως έλεγαν, σε ανάλογες περιπτώσεις, στο μικρό μου χωριό, το Σταυροδρόμι Γορτυνίας. Ρε Αγγελή, του έλεγαν οι συγγενείς, οι γειτόνοι. Ρε πατέρα, τα παιδιά του. Σε πονάει τίποτα; Μίλα μας, μας ακούς; Ο Αγγελής έμενε ασάλευτος. Με αριές αδύναμες αναπνοές. Με πρόσωπο κατακίτρινο, που έπαιρνε με τις ώρες το γνωστό θανατερό χρώμα.

Ο γιατρός που τον εξέτασε δεν άφησε ελπίδες για καλυτέρεψη. Ο παππούλης, δεν μπόρεσε να του δώσει τη Θεία Μετάληψη. Ειδοποιήθηκαν οι μακράν της… Βηθανίας βιούντες. Η Μάρθα, η παντοπώλισσα, προσέφερε τα σανίδια. Ο Χατζηπάνος, ερασιτέχνης φερετροποιός, ανέλαβε δωρεάν να μοντάρει το κουτί. Ο Μιχαλιός εδήλωσε ότι είναι πανέτοιμος για τα… χωματουργικά. Η θεια Φανιώ, η νεωκόρισσα, ξαδέρφη του Μπαρμπαγγελή, καταστενοχωρημένη, πήγε να ετοιμάσει την εκκλησία. Οι γυναίκες του χωριού έβγαλαν τα σκούρα για να είναι έτοιμα την ώρα της πένθιμης καμπανοκρουσίας. Ο δάσκαλος ζητούσε συνεχή ενημέρωση για να ρυθμίσει ανάλογα το ωρολόγιο πρόγραμμα. Δυο γειτόνοι μπήκαν στο κατώι για να ελέγξουν το πάτωμα μη γίνει κανά κακό από τον πολύ κόσμο. Ολα ήταν έτοιμα, κατά τα ήθη και τα έθιμα. Κατά τις περιστάσεις…

Η Λούλα, η Φουσκαρογιώργαινα, η περιβολάρισσα, ήταν γειτόνισσα. Εστιψε κάτι πορτοκάλια και μπήκε στην… «εντατική». Οι «Μάρθες» και οι «Μαρίες» προσπάθησαν να την αποτρέψουν, κάτι σαν το Ευαγγελικό «Τεταρταίος γαρ εστί», αλλά η Λούλα τις αγνόησε και κάθισε δίπλα στον «βαριά άρρωστο». Με το κουταλάκι έρριχνε λίγο λίγο το χυμό, στο στόμα του «θνήσκοντος». Με υπομονή και επιμονή. Με Πίστη! Στις δυo ώρες και πριν σβήσει και η τελευταία σπίθα ελπίδας, πρόσεξε κάποια ελάχιστη κίνηση στα χείλη. Σε μία ώρα ακόμα ο Μπαρμπαγγελής ανακάθησε στο κρεββάτι και απορημένος ρώτησε: «Λούλα γιατί μαζευτήκατε ούλοι εδώ»; Από την ώρα εκείνη, ο Μπαρμπαγγελής, ήταν γνωστός με το όνομα «Λάζαρος», μέχρι που πέθανε πραγματικά, το 1964! Φαίνεται ότι ήταν φίλος του Χριστού, όπως ήταν και ο πραγματικός Λάζαρος του Ευαγγελίου!

Μιχαλης Ιω. Μιχαλακοπουλος

Μία παραίτηση και ένας Πάπας

Κύριε διευθυντά
Στις 16 Μαΐου, ο πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας Νίκος Σακελλαρίου υπέβαλε την παραίτησή του, επικαλούμενος αδυναμία να ελέγξει την κατάσταση στον χώρο της αρμοδιότητάς του. Αυτός ο λόγος και το γεγονός ότι ήταν ο πρώτος πρόεδρος ανωτάτου δικαστηρίου που παραιτείται μου έφεραν στον νου τον Πάπα Τσελεστίνο Ε΄, που εγκατέλειψε τον θρόνο του μόλις πέντε μήνες μετά την εκλογή του (στις 13-12-1294, σε ηλικία 85 ετών). Τον απαθανάτισε ο Δάντης στη «Θεία Κωμωδία» με τους στίχους (σε μετάφραση Καζαντζάκη) «είδα κι απείκασα τον ίσκιο εκείνου / που από αναντριά το μέγα φώναξε όχι!»· τον έκανε πασίγνωστο ο καβαφικός τίτλος «Αυτός που εξέφρασε … τη μεγάλη άρνηση» («Che fece … il gran rifiuto»), όπου παραλείπεται η αιτιολογία «από δειλία» («per viltade»).

Επειτα όμως θυμήθηκα ότι ο Δάντης μάλλον αδίκησε τον εν λόγω Πάπα, που μπορεί να επικαλέστηκε σωματική αδυναμία και άλλες δυσκολίες, αλλά ποθούσε να ξαναβρεί «τη χαμένη εσωτερική γαλήνη» του. Πριν εκλεγεί, ο Τσελεστίνο ήταν ερημίτης και μετά θάνατον αγιοποιήθηκε. Η παραίτηση του προέδρου του ΣτΕ ήταν γεγονός μοναδικό, αλλά δεν προήλθε από την επιθυμία του να απεμπλακεί από την εξουσία. Το ακριβώς αντίθετο! Υπήρξε ο καρπός της υπερβολικής εμπλοκής του στο παιχνίδι της πολιτικής, στο οποίο παρέμεινε συνεπής μέχρι το τέλος.

Στις 30-9-2016 προχώρησε αυθαίρετα στη διακοπή και επ’ αόριστον αναβολή της διάσκεψης για τις τηλεοπτικές άδειες, επικαλούμενος το ανήκουστο, δηλαδή «το κλίμα που έχει διαμορφωθεί από δημόσιες τοποθετήσεις και εκδηλώσεις ως προς την έκβαση της διασκέψεως της Ολομελείας του ΣτΕ». Και όσον αφορά τη δήλωση παραίτησης, αυτή έγινε μπροστά στις τηλεοπτικές κάμερες, κατά παράβασιν της δεοντολογίας, και το κύριο μέρος της αφιερώθηκε σε αντιμνημονιακή ρητορεία και αισθήματα συμπάθειας για μισθωτούς και συνταξιούχους. Και τότε αλλά και τώρα επικρίθηκε εκ των έσω για απόπειρα επηρεασμού των δικαστών του ΣτΕ.  Αν η παραίτηση του Τσελεστίνο σηματοδοτεί την αποτυχία τής κατά Πλάτωνα «αρίστης πολιτείας», δηλαδή του αιτήματος «να βασιλεύσουν οι φιλόσοφοι», αντίθετα η θητεία και η παραίτηση του Νίκου Σακελλαρίου, η θητεία και η μετέπειτα πολιτική διαδρομή της Βασιλικής Θάνου, εκλεκτών της σημερινής κυβέρνησης, σηματοδοτούν τον θρίαμβο της «χειρίστης πολιτείας».

Μιχαηλ Πασχαλης, Ομότιμος καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης

Ολοι πληρώνουμε για τους πτυχιούχους

Κύριε διευθυντά
Το ποσοστό του ΑΕΠ που χορηγείται για τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα (ΑΕΙ), πανεπιστήμια και ΤΕΙ, προέρχεται από τους φόρους που πληρώνει το σύνολο του λαού που δεν σπουδάζει στα ΑΕΙ, που δεν αποκτά τις γνώσεις και τα προσόντα που παρέχουν οι σπουδές των ΑΕΙ στους πτυχιούχους. Με τα εφόδια αυτά οι πτυχιούχοι θα προοδεύσουν και θα έχουν καλύτερη επαγγελματική, οικονομική και κοινωνική ζωή. Δεν είναι λοιπόν δίκαιο και λογικό να υπάρχει μια ανταπόδοση στον λαό που πρόθυμα κάνει θυσίες για τα ΑΕΙ από εκείνους που θα έχουν καλύτερο μέλλον με τα εφόδια που παρέχουν οι σπουδές; Η εφαρμογή δηλαδή μιας ανταποδοτικής ανώτατης Παιδείας, που δεν θα εμποδίζει τη δωρεάν πρόσβαση στα ΑΕΙ, με τη μορφή δάνειου σπουδών, του οποίου το ποσό θα είναι ανάλογο του κόστους φοιτήσεως σε κάθε σχολή και θα αποπληρώνεται όταν οι απόφοιτοι εισέρχονται στον χώρο εργασίας, με όσες διευκολύνσεις χρειάζονται και με απαλλαγή αυτής της υποχρέωσης από τους αριστούχους. Μπορεί κανείς να φανταστεί τα προτερήματα της κατάργησης (χρησιμοποιώ επιθετική λέξη) της εντελώς δωρεάν Παιδείας. Θα καταργήσει και όλες τις παθογένειες που τη συνοδεύουν. Δεν θα υπάρχει διάθεση για καταλήψεις και χαβαλέ. Η βεβαιότητα για την αλλαγή νοοτροπίας, συμπεριφοράς και κλίματος μπορεί να προβλεφθεί από τη στάση των μαθητών των ιδιωτικών σχολειών. Σημειώθηκαν ποτέ τέτοια φαινόμενα στο Αρσάκειο, στο Κολέγιο και στα άλλα μεγάλα ιδιωτικά σχολεία όπου δεν υπάρχει δωρεάν Παιδεία αλλά ισχύουν πανάκριβα δίδακτρα; Επιπλέον, με την ανταποδοτική ανώτατη Παιδεία θα προκύψει σημαντικό κεφάλαιο που μπορεί να διατεθεί για την οικονομική βελτίωση του διδακτικού και διοικητικού προσωπικού των ΑΕΙ. Εάν η ανταποδοτική ανώτατη Παιδεία εφαρμοστεί με σύγχρονη αυτονόμηση των ΑΕΙ από το πάντοτε κομματικό υπουργείο Παιδείας, τα ελληνικά ΑΕΙ σε λίγα χρόνια θα αναρριχηθούν σε όλες τις διεθνείς κλίμακες αξιολόγησης.

Μενελαος Μπατρινος, Ομ. καθηγητής Ενδοκρινολογίας

«Στραβοτιμονιές» και λαϊκισμός

Κύριε διευθυντά
Αναφέρομαι στο άρθρο του Στάθη Καλύβα, καθηγητή Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, που δημοσιεύθηκε στο φύλλο της 20ής Μαΐου, με τίτλο «Δημόσιες συγκοινωνίες ως προοικονομία». Σύμφωνα με τον αρθρογράφο οι δημόσιες συγκοινωνίες συμπυκνώνουν πτυχές της ελληνικής κοινωνιολογικής πραγματικότητας.

Ως τέτοια πτυχή αναδεικνύει τον λαϊκισμό ως διαχρονικό φαινόμενο. Σε τέσσερις διαδοχικές φάσεις ο Σ. Καλύβας περιγράφει επιτυχημένα τη σύνδεση του λαϊκισμού με τις συγκοινωνίες. Πρέπει να είναι κανείς εξαιρετικά κακόπιστος για να μη συμφωνήσει με όσα γράφει ο αρθρογράφος. Μία δεύτερη όμως πιο ψύχραιμη ματιά οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η καταγγελία του λαϊκισμού είναι επιλεκτική. Εξηγούμαι παραθέτοντας γεγονότα.

Στην περίοδο 1992-1993 εντοπίζει ο αρθρογράφος τον θρίαμβο του λαϊκισμού. Την ιδιωτικοποίηση των δημόσιων λεωφορείων που επιχείρησε η κυβέρνηση Μητσοτάκη προκειμένου «ν’ αντιμετωπίσει τις χρόνιες δυσλειτουργίες, τα ελλείμματα και τις απεργίες», όπως λέει ο Σ. Καλύβας, ακολούθησε έκρηξη οργανωμένων διαμαρτυριών (εδώ εντοπίζεται ο λαϊκισμός) με επικεφαλής συνδικαλιστές του ΠΑΣΟΚ (Κολλάς) και του ΚΚΕ (Σταμούλος), με αποκορύφωμα τη δημόσια διαπόμπευση των ιδιοκτητών-οδηγών που δέχθηκαν επίθεση κ.λπ., κ.λπ.

Την αποτρόπαιη εικόνα και παρέμβαση των «Σταμουλοκολλάδων», όπως αναφέρει ο αρθρογράφος, τη θυμόμαστε καλά και πράγματι συνιστά ακραίο λαϊκιστικό φαινόμενο. Στην περίπτωση που εξετάζουμε όμως, ο λαϊκισμός εμφανίζεται σε αυτό το χρονικό σημείο; Νύκτα, αργά κάπου στα Σούρμενα, το ιδιωτικοποιημένο λεωφορείο δεν ξεκινά καθώς ο οδηγός αρνείται την εκτέλεση του δρομολογίου επειδή «δεν υπάρχει κόσμος». Ζητάει από τους τέσσερις επιβάτες να κατέβουν.

Στις εύλογες και οργισμένες διαμαρτυρίες μας απαντά προτείνοντάς μας να πάρουμε ένα από τα 3-4 ταξί που βρίσκονταν εκεί. Επειδή έπρεπε να πάω επειγόντως στον προορισμό μου, κατάπια την οργή μου και μπήκα σε ένα από αυτά. Και ω, τι έκπληξη, μπήκε να οδηγήσει το ταξί ο οδηγός του λεωφορείου.
Παρέθεσα τα γεγονότα και ρωτώ: Πότε ακριβώς άρχισε ο λαϊκισμός; Οταν αντέδρασαν (με απαράδεκτο τρόπο βέβαια) οι συνδικαλιστές; Η ιδιωτικοποίηση που προηγήθηκε, με τον τρόπο που έγινε, παραχώρηση ουσιαστικά, έναντι συμβολικού τιμήματος, της δημόσιας περιουσίας σε κομματικούς φίλους και οι συνέπειές της στο μεταφορικό έργο, πέραν του προφανούς σκανδάλου που συνιστούσε, δεν συνιστούσε και ακραίο λαϊκισμό; Η προσχηματική χρησιμοποίηση και επίκληση του ορθότατου φυσικά θεσμού της ιδιωτικοποίησης, με σκοπό να εξυπηρετηθεί η κομματική πελατεία, πώς λέγεται άραγε; Ο λαϊκισμός δεν είναι ξέχωρος από το κομματικό κράτος, αφού το ένα γεννά το άλλο. Να υποθέσουμε ότι αυτά δεν τα γνώριζε ο Σ. Καλύβας; Οι λεπτομέρειες που παραθέτει, δείχνουν αντίθετα ότι γνωρίζει βαθιά την πραγματικότητα. Η καθολική ανακούφιση με την οποία υποδέχθηκε το κοινό την επιστροφή των λεωφορείων στο Δημόσιο, ασχέτως με το αν θεωρητικά ήταν ορθή, δεν λέει τίποτα στον αρθρογράφο ή μήπως δεν είδε τις εικόνες από τα λεωφορεία που έκαιγαν οι ταξιτζήδες-ιδιοκτήτες όταν πια δεν ήταν δικά τους;

Ολα αυτά μένουν εκτός κριτικής στο άρθρο και η στηλίτευση του λαϊκισμού αρχίζει από εκεί που ο αρθρογράφος επιθυμεί. Το πρόβλημα που συζητά ο Σ. Καλύβας δεν είναι τόσο ο λαϊκισμός όσο το πώς τον χρησιμοποιεί κάποιος για να επιβάλει τις απόψεις του. Η επιλεκτική καταγγελία του λαϊκισμού είναι και αυτή τρανό λαϊκιστικό σύμπτωμα. Είναι λοιπόν κρίμα που το άρθρο του Σ. Καλύβα αδυνατίζει, αν δεν ακυρώνεται, επειδή ο συγγραφέας-καθηγητής της Πολιτικής επιστήμης δεν καταφέρνει να καταθέσει αμερόληπτη άποψη.

Ατυχη στιγμή για τον αρθρογράφο και μία χαμένη ευκαιρία για εμάς, καθώς θα μπορούσαμε να έχουμε μία πλήρως τεκμηριωμένη άποψη για το θέμα.

Γιαννης Μαυρικος, Σαρωνίδα

Τις αγορεύειν βούλεται;

Κύριε διευθυντά
Στο βιβλίο μικρού σχήματος (φυλλάδιο) του Π. Ε. Φορμώζη με τίτλο «Ο Λορέντζος Μαβίλης. Πατριώτης και Ποιητής» (εκδ. Οίκ. Μιχ. Τριανταφύλλου, εν Θεσσαλονίκη 1938, σελ. 9-10), που έπεσε πρόσφατα στα χέρια μου, διάβασα, ανάμεσα σε άλλα, και τα εξής:

«Μας είναι γνωστή η τυπική φράσις του κήρυκος της Εκκλησίας του Δήμου: “Τις των υπέρ πεντήκοντα έτη γεγονότων αγορεύειν βούλεται;” Βεβαίως, ολίγον κατόπιν, τα μέσα του τέταρτου αιώνος, η ελληνική ζωή εχάρισε εις τον κόσμον τον νεανίαν, τον υπεροχώτερον νεανίαν της ψυχικής δράσεως, τον νεανίαν ήρωα, τον Μεγάλον Αλέξανδρον, ο οποίος εις την ανθρώπινην ψυχήν διευκόλυνε την δημόσιαν εμφάνισιν του νέου…».

Είναι σαφές ότι ο συγγραφέας μιλάει για τον 5ον π.Χ. αιώνα, τον χρυσόν αιώνα. Και λέγει (ισχυρίζεται) ότι στην Εκκλησία του Δήμου δικαίωμα να ομιλήσουν είχαν μόνον όσοι είχαν συμπληρώσει το 50ό έτος της ηλικίας τους.

Πρόκειται για μία άποψη που συναντώ για πρώτη φορά στη ζωή μου (έχω υπερβεί τα 80), η οποία όσον και εάν υποστηρίζεται το έτος 1938, δηλαδή κατά τη διάρκεια της μεταξικής δικτατορίας, μου προξενεί μεγάλη έκπληξη, γιατί απ’ ό,τι έχω μάθει η τυπική φράση του Αθηναίου κήρυκος ήταν: «Τις αγορεύειν βούλεται;». Δίχως την προϋπόθεση (όρο) της συμπληρώσεως του 50ού έτους της ηλικίας.

Προσπαθώ να ανεύρω στοιχεία που να ανατρέπουν την παράδοξη κατά τα ως άνω εκδοχήν. Δεν το έχω όμως κατορθώσει. Ζητώ, κατόπιν τούτου, τη βοήθειαν παντός δυναμένου να μου την παράσχει.

Ιωαννης Γ. Κουρκουλος, Συντ. Δικηγόρος, πρώην δήμαρχος Κερκυραίων Κέρκυρα

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ