Κατερίνα Σώκου ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΩΚΟΥ

Το 2015 έχει μαθήματα και για την Ευρωζώνη

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Η ημέρα της κρίσεως στην Ιταλία αναβλήθηκε. Αυτό εκτιμούν αναλυτές, οι οποίοι πήραν βαθιά ανάσα μετά τον σχηματισμό κυβέρνησης της Λέγκας και του Κινήματος 5 Αστέρων, με έναν λιγότερο «επικίνδυνο» υπουργό Οικονομικών. Οι αγορές τούς επιβεβαιώνουν με τη μείωση των spreads, ωστόσο οι επενδυτές παραμένουν σε επιφυλακή, καθώς οι πολιτικές της ιταλικής κυβέρνησης, η αντίδραση της Ευρωζώνης και οι επιπτώσεις που θα έχει αυτή η σύγκρουση θα φανούν στην πράξη. Η ανακούφιση οφείλεται κυρίως στην «αποφυγή των χειρότερων», δηλαδή τον φόβο που είχε δημιουργήσει η προοπτική πολιτικής αστάθειας στην τρίτη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης. Η επιλογή του προέδρου να δώσει εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον Κάρλο Κοταρέλι, πρώην διευθυντή Δημοσιονομικής Πολιτικής του ΔΝΤ, υπέρμαχο της δημοσιονομικής προσαρμογής και γνωστό ως «ο κύριος Ψαλίδι» για τις περικοπές δαπανών που υποστηρίζει, προκάλεσε κατηγορίες για «πραξικόπημα» του προέδρου. Οπως σημείωναν οι Financial Times, ο κ. Κοταρέλι ήταν πολύ πιθανό να μη λάβει τη στήριξη της Βουλής και τότε ήταν ορατό το ενδεχόμενο οι επόμενες εκλογές να γίνουν εκ των πραγμάτων μια ψηφοφορία για το ευρώ. Τόση ήταν η ανησυχία, που ο ίδιος επέστρεψε την εντολή την επόμενη ημέρα χωρίς καν να προσπαθήσει να σχηματίσει κυβέρνηση. Η εταιρεία αναλύσεων Eurasia εξακολουθεί να δίνει υψηλές πιθανότητες στο ενδεχόμενο να ακολουθήσει ένα επεισόδιο αντίστοιχο με εκείνο της Ελλάδας το πρώτο εξάμηνο του 2015, ρήξης με την Ευρώπη με αφορμή τον επόμενο προϋπολογισμό, που και τα δύο κόμματα του κυβερνητικού συνασπισμού έχουν υποσχεθεί ότι θα ανατρέψει τη λιτότητα. Υπό μία έννοια, όμως, κάποια από τα διδάγματα του 2015 έχουν ήδη εμπεδωθεί στη χώρα, καθώς η αλλαγή του υπουργού Οικονομικών έγινε με συνοπτικές διαδικασίες.

Ο νέος υπουργός Τζοβάνι Τρία επικρίνει την πολιτική της λιτότητας και αναμένεται να παλέψει για μειώσεις των φόρων και κοινωνικές δαπάνες, αλλά δεν προετοιμάζει την έξοδο της χώρας από την Ευρωζώνη όπως έκανε ο Πάολο Σαβόνα. Μένει να αποδειχθεί αν έχουν πάρει και οι Ευρωπαίοι το μάθημά τους από την ελληνική κρίση. Μπορεί να μην έχει περάσει σχεδόν μία δεκαετία προγραμμάτων όπως η Ελλάδα, αλλά η Ιταλία δεν έχει καταφέρει να προσφέρει ισότιμες ευκαιρίες για τους πολίτες της εντός Ευρωζώνης. Ενα από τα πιο ενδεικτικά στοιχεία για τη χώρα παρουσίασε ο Μάρτιν Γουλφ στους Financial Times, σημειώνοντας ότι το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της χώρας έχει αυξηθεί μόλις 3% από την ένταξή της στην Ευρωζώνη, λιγότερο ακόμη και από την Ελλάδα.

Αν οι Βρυξέλλες δεν αποδεχθούν χαλάρωση της λιτότητας, η επόμενη σύγκρουση θα είναι για τον ιταλικό προϋπολογισμό. Μια περιχαράκωση της Ευρωζώνης στη δημοσιονομική πειθαρχία ίσως ενισχύσει περαιτέρω τον λαϊκισμό. Η καγκελάριος Μέρκελ φαίνεται να έχει διδαχθεί κάτι από την ελληνική κρίση: ήδη πρότεινε τη δημιουργία κοινού επενδυτικού ταμείου δεκάδων δισ. ευρώ που θα επενδύει στις πιο αδύναμες χώρες της Ευρωζώνης. Οι προτάσεις της, ωστόσο, δεν περιλαμβάνουν και τη δημοσιονομική τους στήριξη, όπως έχει προτείνει ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν. Στοίχημα της Ευρωζώνης παραμένει η ανάπτυξη – και στον Νότο. Οπως λέει η Ρόζα Μπάλφουρ του Ινστιτούτου German Marshall Fund, «μπορεί να μας αρέσουν οι αγγελιαφόροι (θυμωμένοι, αυταρχικοί λαϊκιστές) ή το μήνυμα (έξοδος από το ευρώ ή πολιτικές που θα χρεοκοπήσουν την Ιταλία διακινδυνεύοντας το ευρώ), αλλά το βασικό σημείο είναι ότι υπάρχει μαζική, βαθιά, λαϊκή οργή με την πολιτική της λιτότητας που έχει επιλέξει η διακυβέρνηση της Ευρωζώνης».

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ