ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Το τελευταίο της χαρτί παίζει πλέον η Notos Com Συμμετοχές, το διάδοχο σχήμα μιας από τις πλέον ιστορικές εταιρείες του ελληνικού λιανεμπορίου και της Ελλάδας γενικότερα, της «Αφοί Λαμπρόπουλοι». Σύμφωνα με πληροφορίες, οι διαπραγματεύσεις της Notos με τις πιστώτριες τράπεζες για την αναδιάρθρωση των οφειλών της και τη συνέχιση με αυτό τον τρόπο της ύπαρξής της βρίσκονται στο τελικό στάδιο και ήδη έχει ξεκινήσει η συγγραφή των νομικών κειμένων. Εδώ και αρκετά χρόνια, βεβαίως, η εταιρεία έχει χάσει αρκετή από τη λάμψη της, υπό το βάρος της οικονομικής κρίσης που περιόρισε την κατανάλωση και της υποβάθμισης της περιοχής της Ομόνοιας, εκεί όπου βρίσκεται το κατάστημα - σημαία της εταιρείας.

Η επόμενη ημέρα θα είναι ακόμη πιο διαφορετική. Κι αυτό διότι το γενναίο κούρεμα χρεών που αναμένεται να προβλέπει η σχετική συμφωνία, καθώς και η «ένεση» ρευστότητας θα συνοδεύονται από συρρίκνωση δραστηριοτήτων και περικοπές προσωπικού. Σύμφωνα με τις έως τώρα πληροφορίες, τα βασικά σημεία της συμφωνίας αναμένεται να προβλέπουν τα εξής:

• Διαγραφή χρεών προς τις τράπεζες κατά 70%. Με βάση τα στοιχεία του ισολογισμού του 2016 το σύνολο των υποχρεώσεων της εταιρείας ανερχόταν συνολικά σε 230,76 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων δανειακές είναι τα 153,27 εκατ. ευρώ. Οι υποχρεώσεις προς τους προμηθευτές είναι 41,23 εκατ. ευρώ.

• Οι πιστώτριες τράπεζες και η Pillarstone θα βάλουν νέα κεφάλαια για τη συνέχιση της λειτουργίας της εταιρείας ύψους 25 εκατ. ευρώ.

• Μειώσεις προσωπικού που σύμφωνα με τραπεζικές πηγές θα φτάνουν το 30%. Κύκλοι της εταιρείας και νομικοί με εμπλοκή στην υπόθεση δεν επιβεβαιώνουν -τουλάχιστον για την ώρα- τη σχετική πληροφορία. Στην εταιρεία απασχολούνταν στο τέλος του 2016 1.351 εργαζόμενοι.

• Κλείσιμο πολυκαταστημάτων: Η Notos Com λειτουργεί σήμερα εννέα καταστήματα και ένα ηλεκτρονικό κατάστημα. Πρόκειται για τέσσερα πολυκαταστήματα με την επωνυμία Notos στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη, στον Πειραιά και στην Καλαμάτα, δύο καταστήματα με είδη σπιτιού με την επωνυμία Notoshome σε Αθήνα (πλατεία Κοτζιά) και Μαρούσι (εντός του εμπορικού κέντρου Golden Hall), ένα εκπτωτικό (outlet) πολυκατάστημα κι ένα κατάστημα καλλυντικών εντός του κτιρίου διοίκησης στην Κηφισιά, καθώς κι ένα κατάστημα (που λειτουργεί την τουριστική περίοδο) εντός του ξενοδοχειακού συγκροτήματος Sani Resort στη Χαλκιδική.

• Περιορισμός δραστηριοτήτων. Πέραν των πολυκαταστημάτων, η εταιρεία έχει πλούσια δραστηριότητα στη χονδρική και λιανική διάθεση καλλυντικών και στον κλάδο των ειδών ένδυσης και υπόδησης.

• Στελέχωση της διοίκησης με νέα πρόσωπα. Η πρακτική αυτή συνηθίζεται για τις εταιρείες που μπαίνουν σε πλατφόρμες όπως η Pillarstone και διαρκεί όσο βρίσκεται σε εξέλιξη η αναδιάρθρωση. Μελλοντικά, βεβαίως, μένει να δούμε εάν θα αναζητηθεί και εάν θα βρεθεί επενδυτής για την απόκτηση της εταιρείας.

Οι αιτίες της πτώσης

Το ζήτημα είναι πώς και γιατί οδηγήθηκε σε αυτό το σημείο μια εταιρεία με αδιάλειπτη παρουσία στο λιανικό εμπόριο -και όχι μόνο- για 112 χρόνια. Παράγοντες που βρίσκονται πολλά χρόνια στον χώρο του λιανεμπορίου κάνουν λόγο για λανθασμένους χειρισμούς της διοίκησης και για «ανοίγματα» που δεν σχεδιάστηκαν σωστά, ακόμα και πριν από την εκδήλωση της κρίσης και την ώρα που εμφανιζόταν στο προσκήνιο ο νέος ανταγωνιστής στην κατηγορία των πολυκαταστημάτων, τα Αττικά Πολυκαταστήματα (Attica). Ας σημειωθεί ότι από τις αρχές της δεκαετίας του ’80 μέχρι το 1999 οι «Αφοί Λαμπρόπουλοι» και μετέπειτα «Notos Com» έπαιζαν στην πραγματικότητα χωρίς αντίπαλο, καθώς το «Μινιόν» και ο «Κατράντζος» δεν μπόρεσαν να ορθοποδήσουν ποτέ μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές του 1980. Το 1999 δημιουργήθηκε στην Ομόνοια το πολυκατάστημα Hondos Center.

Στους λανθασμένους χειρισμούς δεν είναι λίγοι εκείνοι που συγκαταλέγουν και την αλλαγή ονομασίας των καταστημάτων από «Αφοί Λαμπρόπουλοι» σε Notos Galleries, μιας και το πρώτο αποτελούσε ένα εξαιρετικά ισχυρό σήμα, βαθιά συνδεδεμένο με τις συνήθειες των καταναλωτών.

Αργά αντανακλαστικά

Οι επιπτώσεις των λανθασμένων χειρισμών επιδεινώθηκαν από την υποβάθμιση της περιοχής της Ομόνοιας, εκεί όπου βρίσκονται τα δύο μεγαλύτερα καταστήματα της εταιρείας, η οποία προηγήθηκε της οικονομικής κρίσης. Η μείωση της κατανάλωσης από το 2010 κι έπειτα ενέτεινε τα προβλήματα. Το 2012 ο τζίρος έπεσε στα 154,17 εκατ. ευρώ από 194,53 εκατ. ευρώ το 2011, το 2013 υποχώρησε περαιτέρω στα 133,6 εκατ. ευρώ, το 2014 στα 126,75 εκατ. ευρώ, το 2015 μειώθηκε στα 113,15 εκατ. ευρώ, ενώ το 2016 αυξήθηκε ελαφρώς, στα 114,72 εκατ. ευρώ.

Οι καινοτόμοι «Αφοί Λαμπρόπουλοι»

Η ιστορία της «Αφοί Λαμπρόπουλοι» ξεκινά το 1906, όταν οι αδελφοί Ξενοφών και Βασίλειος Λαμπρόπουλος, από την Κοντοβάζαινα της Αρκαδίας, ιδρύουν ομόρρυθμη εμπορική εταιρεία η οποία εγκαθίσταται σε κτίριο στη συμβολή των οδών Αιόλου και Σοφοκλέους. Το 1913, η εταιρεία εγκαθίσταται σε κτίριο στα Χαυτεία, στη συμβολή των οδών Αιόλου και Σταδίου, εκεί όπου βρίσκεται και σήμερα το κεντρικό κατάστημα Notos.

Η εταιρεία εισήγαγε σειρά καινοτομιών τόσο για τους καταναλωτές όσο και για τους εργαζομένους. Κατήργησε το «παζάρι» στις τιμές των προϊόντων, εισάγοντας τη λογική των προκαθορισμένων τιμών και δημιούργησε τα shops in a shop. Τότε, βεβαίως, αυτή η πρακτική εφαρμόστηκε σε ένα μικρό μέρος του καταστήματος, ενώ πλέον λειτουργεί αποκλειστικά βάσει αυτού του μοντέλου. Επιπλέον, καθιέρωσε την κυριακάτικη αργία, έδινε ολόκληρο μισθό ως δώρο Πάσχα, άδειες για σπουδές στους υπαλλήλους της και χορηγούσε άδειες μητρότητας μεγαλύτερης διάρκειας από ό,τι προέβλεπε ο νόμος. Συχνά-πυκνά, επίσης, μέλη της οικογένειας Λαμπρόπουλου βάφτιζαν παιδιά των εργαζομένων τους.

Καινοτομία για τα δεδομένα της εποχής αποτελούσε και η είσοδος της εταιρείας στο Χρηματιστήριο Αθηνών το 1968, αναζητώντας μια εναλλακτική μέθοδο χρηματοδότησης των επενδύσεών της. Λιγότερο γνωστό στο ευρύ κοινό είναι ίσως το γεγονός ότι οι αδελφοί Λαμπρόπουλοι είναι αυτοί που δημιούργησαν το 1932 την πλέον γνωστή δισκογραφική εταιρεία «Columbia - Αφοί Λαμπρόπουλοι» σε συνεργασία με την ΕΜΙ.

Το 1999, η εταιρεία πωλείται στον όμιλο Παπαέλληνα, γνωστός κυρίως από τη δραστηριότητά του στον κλάδο των καλλυντικών. Ο λόγος; Πολύπειρα στελέχη που γνώριζαν την εταιρεία καλά υποστηρίζουν ότι τα μέλη της οικογένειας Λαμπρόπουλου αποφάσισαν να πουλήσουν τα μερίδιά τους στον όμιλο Παπαέλληνα, καθώς προέκυψαν διαφωνίες μεταξύ των μετόχων της για το μοντέλο διοίκησης που θα εφαρμοζόταν. Σήμερα δεν υπάρχει μετοχική σχέση μελών της οικογένειας με τη Notos Com Συμμετοχές. Αντιθέτως, συγκαταλέγονται μεταξύ των βασικών μετόχων των πολυκαταστημάτων Attica. Το 2001 δημιουργήθηκε ο όμιλος Notos Com από τη συγχώνευση της «Αφοί Λαμπρόπουλοι» και εταιρείες συμφερόντων Παπαέλληνα. Τρία χρόνια μετά ιδρύεται στην πλατεία Κοτζιά το πολυκατάστημα για είδη σπιτιού με την επωνυμία Notos Home, το οποίο τα πρώτα χρόνια λειτουργίας έχει μεγάλη επισκεψιμότητα και υψηλές πωλήσεις.

Μπορεί κάποτε οι υπάλληλοι της «Αφοί Λαμπρόπουλοι» να θεωρούνταν προνομιούχοι, αυτό όμως δεν ισχύει τα τελευταία χρόνια (όπως και σε πολλές άλλες επιχειρήσεις). Από το 2012 η εταιρεία ξεκίνησε να εφαρμόζει πρόγραμμα μερικής απασχόλησης και υπεγράφησαν με το προσωπικό ατομικές συμβάσεις. Βάσει αυτών, οι αποδοχές των υπαλλήλων που κατείχαν θέσεις ευθύνης μειώθηκαν κατά 15% έως 25%, ενώ για τους υπόλοιπους υπαλλήλους περιορίστηκαν οι ώρες απασχόλησης κατά 20% εβδομαδιαίως με αντίστοιχη μείωση των αποδοχών τους. Για το β΄ εξάμηνο του 2015 και μέχρι το τέλος του 2016 μειώθηκε η εβδομαδιαία απασχόληση κατά μία ημέρα για το προσωπικό των κεντρικών γραφείων και των αποθηκών.

H «χρυσή» οκταετία των πολυκαταστημάτων και η ανώμαλη προσγείωση

Η μόνη πραγματική περίοδος ανάπτυξης για τα πολυκαταστήματα ήταν, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ), τα χρόνια 2001 έως 2008. Από τότε χρόνο με τον χρόνο οι πωλήσεις τους υποχωρούν, έχοντας φτάσει σήμερα σε επίπεδα χαμηλότερα από αυτά του 2000.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον δείκτη κύκλου εργασιών στην κατηγορία των πολυκαταστημάτων, το 2002 σε σύγκριση με το 2001 οι πωλήσεις τους αυξήθηκαν κατά 11,3%, το 2003 σε σύγκριση με το 2002 κατά 8,85%, το 2004 σε σύγκριση με το 2003 κατά 6,95%, το 2005 σε σύγκριση με το 2004 κατά 5,4%, το 2006 σε σύγκριση με το 2005 κατά 20%, το 2007 σε σύγκριση με το 2006 κατά 4,38%, το 2008 σε σύγκριση με το 2007 κατά 3,6%. Από το 2009 η πορεία ήταν καθοδική, φτάνοντας στο χειρότερο σημείο το 2015, τη χρονιά των αυστηρών capital controls. Το 2015 οι πωλήσεις των πολυκαταστημάτων ήταν μειωμένες κατά 41,89% σε σύγκριση με το 2008. Το 2016 καταγράφηκε μια μικρή αύξηση, αλλά το 2017 οι πωλήσεις υποχώρησαν εκ νέου. Τους πρώτους τρεις μήνες του 2018, για τους οποίους υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία από την ΕΛΣΤΑΤ, προκύπτει μεικτή εικόνα. Το πρώτο δίμηνο του 2018 οι πωλήσεις βρέθηκαν σε χαμηλότερα επίπεδα σε σύγκριση με το αντίστοιχο δίμηνο του 2017, τον Μάρτιο όμως καταγράφεται αύξηση σε ετήσια βάση, η οποία, όμως, μπορεί να οφείλεται στο φετινό πρώιμο Πάσχα.

Τα πολυκαταστήματα πωλούν κατά βάση είδη ένδυσης και υπόδησης, δαπάνες τις οποίες έχουν περιορίσει σημαντικά τα νοικοκυριά στην Ελλάδα προκειμένου να καλύψουν τις ανάγκες σε βασικά είδη διατροφής, σε στέγαση και να μπορέσουν να πληρώσουν δάνεια, εφορία και λογαριασμούς ΔΕΚΟ. Το 2004, σύμφωνα με την Ερευνα Οικογενειακών Προϋπολογισμών που διενεργεί η ΕΛΣΤΑΤ, οι δαπάνες για την αγορά ειδών ένδυσης και υπόδησης αποτελούσαν το 8,4% της συνολικής μηνιαίας δαπάνης του νοικοκυριού και αντιστοιχούσε σε 150,15 ευρώ. Το 2008 αποτελούσε το 8,2% της μηνιαίας δαπάνης, ήταν όμως μεγαλύτερο το ποσό σε απόλυτους αριθμούς, 174,24 ευρώ. Το 2016 η μέση μηνιαία δαπάνη ενός νοικοκυριού για είδη ένδυσης και υπόδησης είχε υποχωρήσει σχεδόν στο ήμισυ, στα 80,71 ευρώ και αποτελούσε μόλις το 5,8% της συνολικής μηνιαίας δαπάνης.

Πέρα από τη μείωση συνολικά της καταναλωτικής δαπάνης και ειδικά για είδη ένδυσης - υπόδησης η Notos Com «πληρώνει» και το τίμημα της υποβάθμισης της περιοχής της Ομόνοιας. «Τα πολυκαταστήματα εξακολουθούν να επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από τα δύο μεγάλα πολυκαταστήματα που βρίσκονται στο κέντρο της Αθήνας και το οποίο δεν έχει δείξει ακόμη σημάδια βελτίωσης», επισημαίνεται χαρακτηριστικά στην οικονομική έκθεση της Notos Com για τη χρήση του 2016.

Η υποβάθμιση της περιοχής της Ομόνοιας και η εικόνα εγκατάλειψης της οδού Σταδίου από το ύψος της πλατείας Κλαυθμώνος και κάτω, προς τα Χαυτεία είναι πλέον χρόνιο φαινόμενο. Το πρόβλημα αποτυπώνεται και στα στοιχεία της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Επιχειρηματικότητας και Εμπορίου (ΕΣΕΕ) για τα «λουκέτα». Παρά την αναζωογόνηση του κέντρου της πρωτεύουσας, η οδός Σταδίου εξακολουθεί να είναι ένας από τους βασικούς δρόμους με υψηλή αναλογία κλειστών καταστημάτων ως προς το σύνολο. Τον Μάρτιο του 2018 το ποσοστό κλειστών καταστημάτων στην οδό Σταδίου ανερχόταν σε 31,7% επί του συνόλου. Στα χαμηλότερα μεν επίπεδα από τον Σεπτέμβριο του 2012, οπότε κάνει τη σχετική καταγραφή η ΕΣΕΕ, αλλά σε υψηλά σε σύγκριση με άλλους εμπορικούς δρόμους του ιστορικού κέντρου της πρωτεύουσας. Υψηλό είναι το ποσοστό κλειστών καταστημάτων και στην οδό Πανεπιστημίου, δρόμος που επίσης ξεκινά από το Σύνταγμα και καταλήγει στην Ομόνοια, καθώς διαμορφώθηκε τον Μάρτιο του 2018 σε 32,9%. Το ρεκόρ κλειστών καταστημάτων στη Σταδίου είχε καταγραφεί τον Σεπτέμβριο του 2013 (50,8%) και στην Πανεπιστημίου επίσης τον Σεπτέμβριο του 2013 (43,2%).

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ