ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Στα 2,5 δισ. το επιπλέον κόστος από τον ELA μεταξύ 2015 και 2018

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Στις αρχές του 2019 και υπό την προϋπόθεση ότι θα έχουμε μια ομαλή, θετική εξέλιξη του ελληνικού ζητήματος, οι τράπεζες θα κατορθώσουν να μηδενίσουν την εξάρτησή τους από τον έκτακτο μηχανισμό ρευστότητας (ELA).

Τέσσερα χρόνια πριν

Αν όλα πάνε καλά, τους πρώτους μήνες του 2019 θα βρεθούμε στο σημείο όπου ήμασταν τέσσερα και πλέον χρόνια πριν, τον Ιούνιο του 2014, όταν οι εγχώριες τράπεζες είχαν ουσιαστικά μηδενίσει την εξάρτησή τους από τον ELA. Ετσι θα κλείσει ο κύκλος της περιπέτειας του 2015, όταν η κυβέρνηση επιχείρησε να ανατρέψει τα πάντα καταλήγοντας στο κλείσιμο των τραπεζών, την επιβολή περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων και τελικά ένα νέο –το τρίτο- μνημόνιο που περιλάμβανε δραστικές περικοπές και αυξήσεις φόρων. Πέραν του χαμένου χρόνου, η περιπέτεια του 2015 είχε και σημαντική οικονομική επίπτωση στο κόστος του χρήματος, καθώς επιβάρυνε τις τράπεζες, από το 2015 μέχρι σήμερα, με επιπλέον 2,5 δισ. ευρώ, λόγω των υψηλότερων επιτοκίων με τα οποία δανείζει ο ELA, κόστος που πέρασε σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

Σχηματικά η εξέλιξη του ELA αποτυπώνει την «αιμορραγία» ρευστότητας και την αναπλήρωση των απωλειών από το ευρωσύστημα και την Τράπεζα της Ελλάδος, προκειμένου οι τράπεζες να συνεχίσουν να λειτουργούν. To 2012, μια περίοδο έντονης αστάθειας και αβεβαιότητας, ο ELA είχε ξεπεράσει τα 101 δισ. ευρώ για να μηδενιστεί το καλοκαίρι του 2014 και να εκτοξευτεί και πάλι προς των επίπεδα των 100 δισ. ευρώ μετά τη «διαπραγμάτευση» του πρώτου εξαμήνου του 2015. Εκτοτε, σταθερά το υπόλοιπο του ELA μειώνεται, ενώ το πρώτο τετράμηνο του 2018 ο ELA έχει μειωθεί κατά 52%, ή 11,3 δισ. ευρώ, από το τέλος του 2017 αποτυπώνοντας τη σημαντική βελτίωση των συνθηκών ρευστότητας και γενικότερα εμπιστοσύνης. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΤτΕ, στο τέλος Απριλίου η εξάρτηση των εγχώριων τραπεζών από τον ELA περιορίστηκε στα 10,2 δισ. ευρώ έναντι 21,6 δισ. ευρώ που ήταν τον Δεκέμβριο 2017 και 43,6 δισ. ευρώ, τον Δεκέμβριο του 2016. Ωστόσο, παρά τη δραστική αυτή μείωση, ο ELA παραμένει πάνω από το επίπεδο των 10 δισ. ευρώ, 16 φορές υψηλότερα από το σημείο όπου είχε βρεθεί το καλοκαίρι του 2014. Σύμφωνα με εκτιμήσεις στελεχών τραπεζών, θα απαιτηθούν ακόμα πολλοί μήνες μέχρι να μηδενιστεί. Η Εθνική Τράπεζα είναι η μόνη εγχώρια τράπεζα που έχει πετύχει την απεξάρτησή της από τον έκτακτο μηχανισμό, ενώ οι υπόλοιπες έχουν μειώσει δραστικά την άντληση ρευστότητας μέσω αυτού.

Το waiver

Σε ό,τι αφορά το τέλος του προγράμματος τον προσεχή Αύγουστο και τον κίνδυνο να «χαθεί» το waiver, δηλαδή η εξαίρεση με την οποία η ΕΚΤ κάνει δεκτά τα ελληνικά ομόλογα για την παροχή ρευστότητας, οι τράπεζες υπογραμμίζουν ότι ο κρίσιμος παράγοντας είναι το πλαίσιο της επόμενης ημέρας για τη χώρα. Οπως σημειώνουν, αν η όλη διευθέτηση είναι αξιόπιστη και δημιουργήσει εμπιστοσύνη στην αγορά, δεν θα υπάρξει κανένα πρόβλημα για τις τράπεζες, καθώς θα μπορέσουν να αξιοποιήσουν τα ομόλογα που σήμερα γίνονται δεκτά από την ΕΚΤ, στη διατραπεζική αγορά αντικαθιστώντας τη ρευστότητα που αντλούν από το ευρωσύστημα από την αγορά. Ωστόσο, αν το μεταμνημονιακό πλαίσιο κριθεί ανεπαρκές και με αβεβαιότητες, τότε είναι πιθανό να υπάρξουν δυσκολίες. Σε κάθε περίπτωση, οι τράπεζες επιθυμούν να διατηρηθεί η δυνατότητα του waiver, καθώς συμβάλλει θετικά στη ρευστότητα του τραπεζικού συστήματος.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ