ΕΛΛΑΔΑ

Στο εδώλιο, δώδεκα χρόνια μετά, για την υπόθεση με τις αρχαιότητες στη Σχοινούσα

ΙΩΑΝΝΑ ΦΩΤΙΑΔΗ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Στο Εφετείο Αθηνών εκδικάζεται έπειτα από δώδεκα χρόνια η υπόθεση με τις αρχαιότητες ανεκτίμητης αξίας που εντοπίστηκαν το 2006 σε βίλα της Σχοινούσας αλλά και σε έπαυλη στο Π. Ψυχικό. Χθες απολογήθηκαν για πρώτη φορά οι κατηγορούμενοι, Δέσποινα Παπαδημητρίου, αδελφή του μεγαλύτερου εμπόρου τέχνης και αρχαιοτήτων του 20ου αιώνα, Χρήστου Μιχαηλίδη που απεβίωσε το 1999, όπως και τα τρία της παιδιά: Δημήτρης, Αλέξανδρος και Αγγελική.

«Ο αδελφός μου ήταν το άλλο μου μισό, μιλούσαμε τρεις φορές την ημέρα στο τηλέφωνο» ανέφερε χαρακτηριστικά η Δέσποια Παπαδημητρίου το γένος Μιχαηλίδη, θέλοντας να περιγράψει το στενό δεσμό που διατηρούσε με τον αδελφό της, που ζούσε μόνιμα στο Λονδίνο. Ο αιφνίδιος θάνατός του, της προκάλεσε σοκ. Μετά δύο χρόνια άρχισε να διεκδικεί δικαστικά το ποσοστό του αδελφού της από την επιχειρηματική δραστηριότητα με τον επί 30ετίας συνέταιρο του, Ρόμπιν Σάιμς.

Για να αποδείξει μάλιστα στα βρετανικά δικαστήρια ότι ο αδελφός της ήταν συνέταιρος και όχι υπάλληλος της εταιρείας, έδωσε εντολή σε κλιμάκια της Scotland Yard να εντοπίσουν τις συνολικά 33 αποθήκες που διατηρούσε το δίδυμο σε όλο τον κόσμο, μια επιχείρηση παρακολούθησης που κόστισε περί τα 186.000 ευρώ. Τις τρεις τοιχογραφίες που ήταν τυλιγμένες σε ...σεντόνι στο σπίτι του επιστάτη της Σχοινούσας ισχυρίστηκε ότι δεν τις είχε δει ποτέ, στις αποθήκες των 5 κτισμάτων στο νησί, όπου σύμφωνα με τις περιγραφές της, κατέβαινε μόνον για να ελέγξει τα αποθέματα σε τροφοδοσία, «καθώς φιλοξενούσαμε 100 ακόμα και 150 άτομα τα καλοκαίρια».

Αντίστοιχα για τα 17 άλμπουμ με τις φωτογραφίες των αρχαιοτήτων, που αποτελούσαν μάλλον εργαλείο δουλειάς για τους Σάιμς- Μιχαηλίδη, «άκουσα για πρώτη φορά στο δικαστήριο». Και μετά τον θάνατο του ειδήμονα στις αρχαιότητες αδελφού της, ο σύζυγός της, αν και δεν ήταν γνώστης του αντικειμένου, φέρεται να προχώρησε μεταξύ άλλων σε αγορές αρχαίων προτομών από τον οίκο Christie’s «θέλοντας να καλύψει το κενό που άφησε ο αδελφός μου». Επρόκειτο, δε, όπως ανέφερε η ίδια αλλά και άλλος μάρτυρας εν συνεχεία, για ένα «δώρο έκπληξη», εξ ου και η σύζυγός δεν ήταν ενήμερη. Αναφορικά με τα αρχαία αντικείμενα στο Ψυχικό, εκ των οποίων έξι κρίθηκαν ως ιδιαίτερα πολύτιμα από τις εκτιμητικές επιτροπές του Υπουργείου Πολιτισμού, η ίδια απάντησε ότι «αυτά δεν τα θεωρώ αρχαία, είναι κόπτικα».

Ορισμένα, άλλωστε, φαίνεται ότι δεν εμπίπτουν καν στην αισθητική της, «αν τα βρήκαν στο πάνω μέρος του σπιτιού, είναι επειδή δεν μου άρεσαν, ήταν δώρα που δεν μου άρεσαν». Επισημαίνεται ότι ο παππούς της Δέσποινας Παπαδημητρίου και ο αδελφός του, Αιγυπτιώτες, ήταν συλλέκτες έργων τέχνης, ωστόσο η ίδια παραδέχεται ότι δεν έχει σχετικές γνώσεις και ότι δεν δήλωσε στις Αρχές ούτε καν τα αντικείμενα που υπήρχαν εν γνώση της στη Σχοινούσα, παρά τις ευνοϊκές ρυθμίσεις που τέθηκαν σε ισχύ το 2002, πιστεύοντας ότι το είχε πράξει προηγουμένως ο εκλιπών αδελφός της. Αργότερα, ωστόσο, ο πρωτότοκος γιος της, Δημήτρης, υποστήριξε ότι η μητέρα του «ανήκει στη γενιά των γυναικών που δεν εργάστηκαν, αφιερώθηκαν στην οικογένεια [...] ζούσε πάντα υπό την επιρροή κάποιου άνδρα της οικογένειας».

Υπενόησε, μάλιστα, ότι ενέδιδε σε πιέσεις του αδελφού της για οικονομική στήριξη, ενώ υπέστη συναισθηματικό εκβιασμό μετά τον θάνατό του από το Σάιμς, προκειμένου να δώσει τραπεζική εγγύηση που έφτασε τα 8 εκατ. ευρώ. «Μετά τον θάνατο του θείου μου με πλησίασαν εκατοντάδες άνθρωποι που έλεγαν ότι τους χρωστούσε» περιέγραψε στο δικαστήριο ο Δημήτρης Παπαδημητρίου αναδεικνύοντας μια άλλη πτυχή της υπόθεσης. «Δεν γνωρίζαμε τι ήταν αρχαία και τι όχι, πιαστήκαμε στον ύπνο, σας φαίνεται παράξενο αλλά είναι αλήθεια» ισχυρίστηκε, ενώ προέτρεψε την έδρα να αναζητήσει τον Σάιμς. Η εισαγγελέας πρότεινε να απαλλαχθούν από τις κατηγορίες τα τρία παιδιά, ενώ αναγνώρισε μόνον ευθύνη στη Δέσποινα Παπαδημητρίου για συγκεκριμένα μόνο αντικείμενα. Η πολιτική αγωγή, από την πλευρά της, αναφέρθηκε μεταξύ άλλων στο βιβλίο «The Medici Consipiracy», που αφιερώνει δύο κεφάλαια στη δραστηριότητα του διδύμου Σάιμς- Μιχαηλίδη, ενώ αμφισβητεί τις συνθήκες θανάτου του δεύτερου.

«Δεν αποτελεί μυθιστόρημα αλλά προϊόν δημοσιογραφικής έρευνας» τόνισε, «από το 2007 κυκλοφορεί και στα ελληνικά, ωστόσο η οικογένεια δεν έχει κινηθεί νομικά ενάντια στους συγγραφείς». Η πολιτική αγωγή έκανε λόγο για στοιχεία που κατατέθηκαν στο βρετανικό δικαστήριο και αποδεικνύουν την πλήρη γνώση της Δέσποινας Παπαδημητρίου για τη δράση του αδελφού της, ενώ εκτίμησε ότι η ζημιά που προκάλεσαν οι κατηγορούμενοι ή επιδίωξαν να προκαλέσουν στο Δημόσιο είναι μεγάλη.

Οι συνήγοροι, από την άλλη, ισχυρίστηκαν ότι η Παπαδημητρίου δεν έδινε χρηματοδότηση στον αδελφό της, αλλά μόνον τραπεζικές εγγυήσεις, κάτι που καταδεικνύει ότι δεν υφίστατο συνεργασία. Υποστήριξαν δε ότι οι κατηγορούμενοι αγνοούσαν σε τι συνίσταται η περιουσία τους και υπενθύμισαν στο ακροατήριο ότι η νομοθεσία πριν το 2002 ήταν διαφορετική. Αλλωστε, όπως υπογράμμισαν, πολλά από τα αντικείμενα βρίσκονταν σε κοινή θέα, αφού είχαν τοποθετηθεί σε προαύλιους χώρους στη Χερσόνησο του νησιού που ανήκει στους Παπαδημητρίου. Η δίκη συνεχίζεται τον επόμενο μήνα.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ