Γράμματα Αναγνωστών

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Γραμματα Aναγνωστων

Η νέα γραμματική είναι τηλεοπτική

Κύριε διευθυντά
Το ρήμα «ισχύω» (ενισχύω, κατισχύω), εύχρηστο τόσο στην αρχαία όσο και στη νέα ελληνική γλώσσα, παράγεται από τη λέξη ισχύς (συγγενής του έχω, ίσχω) = δύναμη, ρώμη, κράτος, εξουσία, υλική βία: η ισχύς του νόμου – ισχύς μου η αγάπη του λαού – η δύναμις και η ισχύς τω Θεώ ημών. Η ισχύς ανήκει, σύμφωνα με τη γραμματική, στα μονόθεμα καταληκτικά ουσιαστικά και κλίνεται όπως τα: ιχθύς, οφρύς, οσφύς, ιλύς κ. ά.: ισχύος/ -ύϊ/ -ύν/. Ισχύες. Κατέχοντες ισχύϊ το πλήθος (=συγκρατώντας με τη βία τον λαό), Θουκ. 3, 62. Ει τι ισχύϊ πράττεται, ισχυρώς πράττεται (=αν κάτι γίνεται με δύναμη, ισχυρά γίνεται), Πλάτ. Πρωτ. 332b.

Η μη ορθή χρήση τής κλίσης του ονόματος συνιστά ασφαλώς ανοίκειο βαρβαρισμό, όπως, για παράδειγμα, η πρόσφατη υποσελίδια αναγραφή στα τηλεοπτικά δελτία ειδήσεων: εν ισχύ(!) η απόφαση της αποφυλάκισης του κατηγορουμένου. Οι συντάκτες των δελτίων μετέτρεψαν έτσι τη λέξη σε ανύπαρκτο κατασκεύασμα: η ισχύ – της ισχύς! Ωστόσο, ο βαρβαρισμός θα μπορούσε να αποφευχθεί με την έκφραση, σε απλά νεοελληνικά: σε ισχύ η απόφαση αποφυλάκισης…

Αναστασιος Αγγ. Στεφος, δ. φ., Ειδικός γραμματέας της ΠΕΦ

Περί προτύπων, γλώσσας και Παιδείας

Κύριε διευθυντά
Αναφέρομαι στο ρεπορτάζ της 21ης Ιουνίου του αξιόλογου δημοσιογράφου Απόστολου Λακασά με τον τίτλο «Επιτροπή σοφών για τη διδασκαλία της Ιστορίας» στο συνέδριο υπό τον τίτλο «Η Ελλάδα στον σύγχρονο κόσμο», που διοργανώθηκε υπό την αιγίδα του Προέδρου της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλου στο Ιδρυμα Μαριάννα Β. Βαρδινογιάννη. Το ρεπορτάζ ήταν εκτενές και οι προσκεκλημένοι ομιλητές αξιολογότατες προσωπικότητες, όπως ο κ. Αντώνιος Κουνάδης, πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών και καθηγητής του ΕΜΠ της Σχολής Πολιτικών Μηχανικών, ο φιλόσοφος Στέλιος Ράμφος, ο μητροπολίτης Μεσογαίας και Λαυρεωτικής κ. Νικόλαος,

ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών Αθαν. Δημόπουλος κ.ά. Ιδιαίτερη εντύπωση στο ρεπορτάζ μού έκαναν αυτά που είπε ο κ. Αντ. Κουνάδης και συνοπτικά τα αναφέρω. Μίλησε:

Για τη γλώσσα μας μετά τη Μεταπολίτευση, που δέχθηκε καίρια πλήγματα. Το ελληνικό σχολείο δέχεται πλήγματα με μέτρα όπως η κατάργηση της προσευχής, η απομάκρυνση των ιερών εικόνων από τα σχολεία, η συζήτηση για την κατάργηση των παρελάσεων και η συρρίκνωση των θρησκευτικών. Ο ιερέας, ο δάσκαλος και η οικογένεια έχουν αντικατασταθεί από την τηλεόραση. Η νεολαία δεν έχει πρότυπα. Δεν έχουμε ανθρωπιστική παιδεία. Τα βιβλία της Ιστορίας έχουν ιδιαίτερη σημασία στη διαμόρφωση εθνικής και θρησκευτικής συνείδησης. Πρότεινε τη συγκρότηση συμβουλίου προσωπικοτήτων που θα εποπτεύουν την κατάρτιση νέων προγραμμάτων σπουδών για την Ιστορία. Επί των ανωτέρω έχω να παρατηρήσω τα εξής:

Οι επισημάνσεις του προέδρου της Ακαδημίας Αθηνών είναι βαρυσήμαντες για σχεδόν ολόκληρο το φάσμα σήμερα της δομής της ελληνικής κοινωνίας. Ητοι, εθνικό, θρησκευτικό, ιστορικό, πολιτιστικό, κοινωνικό. Τέλος, εάν η επόμενη κυβέρνηση δεν προβληματισθεί έντονα, η Ελλάδα θα φθάσει σε μια χαοτική κατάσταση μη αναστρέψιμη. Μαζί με τα οικονομικά τα εθνικά θέματα, τα ανωτέρω, δεν είναι ελάσσονος σημασίας.

Ιωαννης Θ. Χαϊνης, Ομ. καθηγητής Ε.Μ. Πολυτεχνείου

Ο βομβαρδισμός της συλλογικής μνήμης

Κύριε διευθυντά
Ποιος θυμάται σήμερα «το μεγαλύτερο σκάνδαλο από συστάσεως του ελληνικού κράτους»; Ναι, καλά καταλάβατε. Εννοώ «το σκάνδαλο Novartis» και την παραπομπή στη Βουλή δύο πρώην πρωθυπουργών και οκτώ πρώην υπουργών, προκειμένου να διερευνηθεί η άσκηση δίωξης εναντίον τους για ενδεχόμενη τέλεση των αδικημάτων της απιστίας, της δωροληψίας, της παθητικής δωροδοκίας και της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες!

Ξεχάστηκε ακόμη και από τα ίδια τα θύματα αυτής της εξωφρενικής πολιτικοδικαστικής σκευωρίας. Ξεχάστηκε, όπως τόσα άλλα στις δύο θητείες αυτής της κυβέρνησης. Οπως το φοβερό πρώτο εξάμηνο του 2015, που μας έφερε στο χείλος του γκρεμού, επέβαλε τους κεφαλαιακούς ελέγχους στις τράπεζες, μας φόρτωσε ένα αχρείαστο τρίτο μνημόνιο και στη συνέχεια ένα τέταρτο, ζημίωσε τη χώρα κατά εκατό δισεκατομμύρια και μας έδεσε χειροπόδαρα για τις επόμενες τέσσερις δεκαετίες.

Ξεχάστηκαν τόσα και τόσα, επειδή η κυβέρνηση βομβαρδίζει συστηματικά τη συλλογική μνήμη με διαδοχικά σοκ και διχαστικά διλήμματα, όπου το επόμενο είναι εξίσου ισχυρό ή ισχυρότερο και έχει μεθοδευτεί για να βυθίσει το προηγούμενο στη λήθη. Και έτσι,όλα να ξεκινήσουν από την αρχή και μάλιστα πολύ γρηγορότερα από ό,τι συνέβαινε με την Ηρα, που ανακτούσε κάθε χρόνο την παρθενία της παίρνοντας το λουτρό της στην Κάναθο πηγή.

Ξεχάστηκαν επειδή το Μακεδονικό επισκίασε «το σκάνδαλο Novartis», ακόμη και την παράνομη κράτηση των δύο Ελλήνων στρατιωτικών στις τουρκικές φυλακές. Και τώρα η κυβέρνηση ετοιμάζεται να φέρει στο τραπέζι τον «χωρισμό Eκκλησίας και κράτους», ώστε να παραμεριστούν από την επικαιρότητα η συμφωνία για τα Σκόπια και η οδυνηρή αλήθεια πίσω από την «έξοδο από τα μνημόνια» – έξοδος που θα είχε λάβει χώρα στις αρχές του 2015 και με ασύγκριτα καλύτερους όρους, αν δεν είχε ανατραπεί η τότε κυβέρνηση.

Ξεχάστηκαν τα πάντα, γιατί η «κυβερνώσα» Αριστερά, αντί να κυβερνά, αντιπολιτεύεται τους πάντες. Αντιπολιτεύεται τη μείζονα και την ελάσσονα αντιπολίτευση, αντιπολιτεύεται τον προηγούμενο εαυτό της, αντιπολιτεύεται τους πολίτες, αντιπολιτεύεται τον συγκυβερνήτη της.

Μιχαηλ Πασχαλης, Ομότιμος καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης

Λιγότεροι βουλευτές, νέο εκλογικό σύστημα

Κύριε διευθυντά
Διαρκώς σχολιάζεται ο μεγάλος αριθμός των 300 βουλευτών, που, τηρουμένων των αναλογιών και σε σύγκριση με άλλες χώρες, θα έπρεπε να μην ξεπερνά τους 150. Σε συνδυασμό δε και με το πόσο στοιχίζει ένας βουλευτής οικονομικά (συνολικά), ιδίως στα χρόνια της κρίσης, αποτελεί πρόκληση. Σήμερα εξέλιπαν τα περισσότερα προβλήματα που δικαιολογούσαν τα ανωτέρω (συγκοινωνίες, αποστολή αλληλογραφίας, δακτυλογράφηση, βιβλιοθήκες κ.λπ.). Αφορμή για να αναφερθώ στο παρόν θέμα έλαβα από τη δημοσίευση στην «Καθημερινή», στις 27-05-2018, των απόψεων του καθηγητή της Νομικής Σχολής Αθηνών κ. Θεόδωρου Φορτσάκη. Στις απόψεις αυτές (με τις οποίες συμφωνώ στο μέτρο που μπορώ να τις κρίνω) τονίζεται ότι η μείωση του αριθμού των βουλευτών θα πρέπει να συνοδευθεί από τη θέσπιση σταθερού εκλογικού συστήματος (συνδυαστικό μονοεδρικής πλειοψηφικής εκλογής για τους περισσότερους βουλευτές και απλής αναλογικής με λίστα επικρατείας για τους υπολοίπους), από την απαγόρευση συμμετοχής βουλευτών στην κυβέρνηση, από την καθιέρωση ανώτατου ορίου θητειών για τους βουλευτές και από την ενίσχυση των αρμοδιοτήτων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Στην ανωτέρω δημοσίευση αιτιολογούνται οι προτεινόμενες απόψεις.

Εντύπωση μου έκανε, όπως αναφέρεται στο δημοσίευμα, το ότι δεν χρειάζεται συνταγματική αναθεώρηση για τη μείωση των βουλευτών (το Σύνταγμα προβλέπει ότι ο αριθμός των βουλευτών ορίζεται με νόμο από 200 έως 300). Επίσης δεν χρειάζεται αναθεώρηση για την απαγόρευση συμμετοχής των βουλευτών στην κυβέρνηση. Οι απόψεις του βουλευτή Αδ. Γεωργιάδη («Καθημερινή», 3-06-2018), με τις οποίες βασικά διαφωνεί με τον κ. Φορτσάκη, δεν με έπεισαν, κρίνοντας εκ των αποτελεσμάτων (έντονα προβληματική η λειτουργία της Βουλής διαχρονικά και εντέλει η ευθύνη αυτής της μορφής Βουλής για την ταπεινωτική κρίση με τα μνημόνια).

Κλείνοντας, νομίζω ότι προκύπτει «πεδίον λαμπρόν» για τον πρωθυπουργό και την κυβέρνηση για τις προτεινόμενες αλλαγές. Τι σόι δυνάμεις είναι αυτές που εμποδίζουν την εκάστοτε κυβέρνηση και γενικότερα τη Βουλή να κάνει κάτι (ούτε πυρηνικές να ήταν...).

Θάνος Θανάσης, Τοπογράφος μηχανικός ΕΜΠ

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ