Γράμματα Αναγνωστών

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Γραμματα Aναγνωστων

«Τα πολλά τα δισ. κάποιοι τα διαχειρίστηκαν»

Κύριε διευθυντά
Στο φύλλο της 27ης Ιουνίου δημοσιεύθηκε επιστολή του αναγνώστου κ. Ι. Ιωσήφ με τίτλο «Ηταν πολλά τα δισ., αλλά πού πήγαν;». Ο επιστολογράφος υπολογίζει σε 1 τρισ. ευρώ περίπου το γενικό σύνολο των επιδοτήσεων και των δανείων από την Ε.Ε. προς την Ελλάδα.

Με πολύ πιο μικρό ποσοστό αυτού του φανταστικού ποσού η Εσθονία έγινε παράδειγμα προς μίμηση. Η πατρίδα μας; Ο επιστολογράφος σας συνεχίζει: «Οι διαχειριστές του ποσού αυτού ήταν, βέβαια, οι κυβερνήσεις κυρίως του ΠΑΣΟΚ, αλλά και της Ν.Δ., κομμάτων που δραστηριοποιούνται σήμερα και μάλιστα που τολμούν να ελπίζουν στην ψήφο του ελληνικού λαού για να μας κυβερνήσουν εκ νέου».

Πόσο χρήσιμο θα ήταν κάποιος νέος «ΦΙΛΙΣΤΩΡ» να μας θυμίσει τα ονόματα των στελεχών των κυβερνήσεων αυτών και τις πράξεις ή παραλείψεις τους, ώστε να αποτιμήσουμε αντικειμενικά τις ευθύνες τους ενόψει των προσεχών εκλογών!

Ξεχνάμε εύκολα τι συνέβη προ μηνών και ακόμα πιο εύκολα τι συνέβη προ ετών. Βομβαρδιζόμαστε κάθε μέρα από αναξιόπιστες κριτικές με συμφεροντολογική προέλευση που προκαλούν σύγχυση. Ποιος μπορεί να αναλάβει τον δύσκολο ρόλο της αμερόληπτης πληροφόρησής μας;

Γιαννης Βογιατζης, Ψυχικό

Μακρόνησος, Κέα και η κυβέρνηση

Κύριε διευθυντά
Φαίνεται να μεθοδεύεται μεταφορά της διοικητικής υπαγωγής της ταλαίπωρης Μακρονήσου από τον Δήμο Κέας (διάδοχο της Κοινότητας Κορησσίας, στην οποία από ιδρύσεως του ελληνικού κράτους υπαγόταν) στον Δήμο Λαυρεωτικής. Ο Δήμος Κέας επισήμως δεν έχει καμία ενημέρωση! Δεν είχε ούτε και 29 χρόνια πριν, το 1989, όταν η Μελίνα Μερκούρη, ως υπουργός Πολιτισμού, με απόφασή της χαρακτήρισε ολόκληρο το νησί της Μακρονήσου «ιστορικό τόπο». Ο τότε πρόεδρος της Κοινότητας Κορησσίας το έμαθε εκ των υστέρων!

Το ίδιο έγινε και 6 χρόνια μετά, το 1995, όταν η τότε υφυπουργός ΠΕΧΩΔΕ Ελισάβετ Παπαζώη, με Προεδρικό Διάταγμα, καθόρισε επιτρεπόμενες χρήσεις γης για τη Μακρόνησο. Και πάλι δεν υπήρξε η παραμικρή εκ των προτέρων συνεννόηση με την αρμόδια Κοινότητα Κορησσίας.

Ετσι λειτουργεί (ή δεν λειτουργεί) το ελληνικό κράτος! Η συμπεριφορά αυτή είναι ακόμα πιο ακατανόητη αν λάβει κανείς υπόψη του πως στην προκειμένη περίπτωση ο διοικητικά αρμόδιος φορέας συμβαίνει να είναι και τελεσίδικα αναγνωρισμένος από την ελληνική Δικαιοσύνη «ιδιοκτήτης» όλου του νησιού της Μακρονήσου. Υπάρχει αυτή η ιδιομορφία στη σχέση Μακρονήσου και Δήμου Κέας.

Και βέβαια μπορεί μια κυβέρνηση που ελέγχει τη Βουλή να αλλάξει τη διοικητική υπαγωγή της Μακρονήσου. Εκείνο που δεν μπορεί να κάνει είναι να αλλάξει το ιδιοκτησιακό καθεστώς της, γιατί έχει τελεσιδικήσει, εδώ και δεκαετίες. Είναι βέβαιο ότι, σε περίπτωση που η διοικητική υπαγωγή αλλάξει, ο Δήμος Κέας θα κάνει χρήση του ιδιοκτησιακού δικαιώματος (ασφαλιστικά μέτρα κ.λπ.) και θα μπλοκάρει τα πάντα γύρω από τη Μακρόνησο. Να δω τότε πού θα τρέχουν να κρυφτούν οι εμπνευστές της αλλαγής.

Σακης Γαλιγαλης, Ιουλίδα Κέας

Το ηλεκτρικό ρεύμα, η διασύνδεση νήσων

Κύριε διευθυντά
Η ηλεκτρική διασύνδεση των νησιών με το ηπειρωτικό σύστημα έχει γίνει το σλόγκαν της εποχής. Είναι περίπου η θαυματουργή μέθοδος να γλιτώσουμε από την επιβάρυνση των λογαριασμών ηλεκτρικού με το κόστος των Υπηρεσιών Κοινής Ωφελείας (ΥΚΩ). Η ΡΑΕ, υπεύθυνη αρχή για τη ρύθμιση της λειτουργίας της αγοράς Η.Ε., πιέζει για την ταχεία κατασκευή των διασυνδέσεων. Αφήνει ακόμη να εννοηθεί ότι μπορεί να κάνει χρήση του δικαιώματος που της δίνει ο νόμος να προχωρήσει η ίδια στις ανάλογες κατασκευές. Ακούστηκε επίσης το παράδοξο ότι ο ΑΔΜΗΕ προσπαθεί ν’ αναλάβει αυτός διασυνδέσεις νησιών έναντι άλλων, κάτι που είναι τουλάχιστον απαράδεκτο, αφού ο νόμος (4001/2011) δίνει στον ΑΔΜΗΕ αυτή την αρμοδιότητα και μόνο αν αρνηθεί μπορεί η ΡΑΕ να προχωρήσει η ίδια στην κατασκευή. Αυτό το τελευταίο δεν έχει γίνει ποτέ και είναι πολύ αμφίβολο αν θα τολμήσει η ΡΑΕ να προχωρήσει σε μια τέτοια κίνηση, αφού πρέπει να τεκμηριώσει την άρνηση του ΑΔΜΗΕ, το επείγον του εγχειρήματος και το σαφώς αυξημένο κόστος που θα προκύψει.

Ομως οι υποβρύχιες διασυνδέσεις είναι ακριβές εγκαταστάσεις που επιβαρύνουν ομοίως τους λογαριασμούς με τη μορφή του κόστους μεταφοράς, κάτι που συνήθως αποσιωπάται. Επομένως εάν το όφελος μείον την επιβάρυνση δίνει θετικό αποτέλεσμα η διασύνδεση είναι επωφελής, άλλως όχι. Αυτό το πολύ απλό πρέπει να είναι η βάση για την απόφαση κατασκευής κάθε διασύνδεσης. Σημειωτέον ότι για τη σύνδεση των νησιών έχει εκπονηθεί μελέτη το 2010, είναι δυνατόν να προχωρήσει κατασκευή με βάση τη μελέτη αυτή; Πρέπει οπωσδήποτε να επικαιροποιηθεί η μελέτη, λαμβάνοντας υπόψη τις σημερινές συνθήκες. Δεν είναι δυνατό να κατασκευάζονται έργα χωρίς να είναι εξασφαλισμένο το όφελος του καταναλωτή. Αυτή η τακτική ακολουθείτο συστηματικά από τη ΔΕΗ και κατόπιν από τον ΑΔΜΗΕ για έργα αυτής της κατηγορίας και προφανώς πρέπει να συνεχίζει απαρέγκλιτα και σήμερα, διότι αυτή είναι η μόνη νομιμοποίησή τους.

Πρόσφατα έγιναν με κάθε επισημότητα τα εγκαίνια της 1ης φάσης της διασύνδεσης των Κυκλάδων με το ηπειρωτικό σύστημα. Το έργο αυτό ξεκίνησε πριν από 30 χρόνια περίπου, όπου η ΔΕΗ προχώρησε σ’ εγκαταστάσεις σύνδεσης (μέσω της γραμμής της Καρύστου), πόντισε τα υποβρύχια καλώδια και όταν έφτασε στις επίγειες εγκαταστάσεις σταμάτησε λόγω αντιδράσεων τοπικών φορέων. Εκτοτε, παρά τις προσπάθειές της, δεν κατέστη δυνατό να προχωρήσουν τα έργα. Σχεδιάστηκε πριν από 15 χρόνια η διασύνδεση μέσω του Λαυρίου χωρίς πρακτικά επίγειες εγκαταστάσεις, και φυσικά με πολύ αυξημένο κόστος. Δημοπρατήθηκε το έργο πριν από 5 χρόνια, αλλά η προσφορά κρίθηκε απαράδεκτη και έτσι σχεδιάστηκε με 3 φάσεις και ήδη ολοκληρώθηκε η πρώτη. Στο πρόγραμμα του ΑΔΜΗΕ έχουν περιληφθεί οι επόμενες φάσεις.

Η διασύνδεση της Κρήτης έχει ξεκινήσει ομοίως πριν από 30 χρόνια. Πρόκειται για μια δύσκολη και δαπανηρή εγκατάσταση. Σχεδιάστηκε η σύνδεση να γίνει με την Πελοπόννησο, ώστε να ελαχιστοποιηθεί το κόστος. Πριν από 15 χρόνια σχεδιάστηκε η αναβάθμιση των δικτύων της Πελοποννήσου, κάτι απαραίτητο για τη γραμμή της Κρήτης, αλλά και για τη μονάδα που ατυχώς έφτιαξε η ΔΕΗ στη Μεγαλόπολη, που ενώ έχει ισχύ 800 MW, λειτουργεί με μισή ισχύ διότι το δίκτυο 400KV δεν έχει προχωρήσει. Δυστυχώς οι υπουργοί προτίμησαν να μη κακοκαρδίσουν τους τοπικούς άρχοντες που αντιδρούσαν, συνήθως για να κολακέψουν τους δημότες και να κερδίσουν ψήφους στις επόμενες εκλογές! Ετσι, η σύνδεση σχεδιάστηκε να γίνει με την Αττική με διπλάσιο κόστος!

Παρά τις πιέσεις της ΡΑΕ που ήθελε εδώ και τώρα την κατασκευή της σύνδεσης, η προηγούμενη διοίκηση του ΑΔΜΗΕ ξεκίνησε τη «μικρή» διασύνδεση, δηλαδή μια γραμμή μέσω Πελοποννήσου με μικρή ισχύ που όμως αντιμετωπίζει τα σημαντικότερα και επείγοντα προβλήματα και ήδη προχωρεί η δημοπράτησή της. Η μεγάλη διασύνδεση έχει προγραμματιστεί για αργότερα. Ομως οι συνθήκες έχουν αλλάξει. Με δεδομένη τη μικρή διασύνδεση και με τιμή πετρελαίου και φυσικού αερίου να έχει υποστεί μεγάλη μείωση, το όφελος από την κατασκευή και της μεγάλης διασύνδεσης πρέπει να αποδειχτεί με νέα μελέτη σκοπιμότητας.

Η μελέτη που έχει εκπονηθεί το 2011 σίγουρα δεν ανταποκρίνεται στις σημερινές συνθήκες. Αναμένομε επομένως τη μελέτη αυτή και μόνο εφόσον δίδει θετικό αποτέλεσμα να προχωρήσουν τα έργα. Η διασύνδεση αυτή αποτελεί επίσης τμήμα του έργου της ηλεκτρικής γραμμής Ισραήλ - Κύπρος - Κρήτη - Αττική, ισχύος 2000 MW. Πρόκειται για έργο «φάντασμα», για το οποίο θα επανέλθομε σύντομα.

Αλβέρτος Μαϊσης, Πρώην δ/ντής στη Γεν. Δ/νση Μεταφοράς της ΔΕΗ


Ενας «αιρετικός» ανάμεσα σε τόσους και τόσους ομολόγους του αγίους, ανήσυχος ακόμα και Εκεί, στον Παράδεισο, απάγκιο ψυχών δικαιωμένων που αφήνοντας πίσω την τύρβη της ματαιότητας παραδίδονται στην αιώνια γαλήνη του επέκεινα, «εν τόπω αναψύξεως». Ο (άγιος) Κασσιανός έπεσε λοιπόν στη δυσμένεια του εορτολογίου με την ποινή της «δίσεκτης περιοδικότητας»· αναφορά στην εν λόγω –μη εφέσιμη– ετυμηγορία κάνουν επίσης οι Γεώργιος Βιζυηνός και Χρήστος Χριστοβασίλης. Ο επιστολογράφος της «Κ» με κατανυκτική οικονομία και με αφορμή ταξίδι του στην Κύπρο μιλάει για μια, αίφνης κτηθείσα, υπέρλογη αίσθηση βαθέος βιώματος καταστάσεων... Στη φωτογραφία, η αφιερωμένη στον άγιο Κασσιανό εκκλησία, στην παλιά Πόλη της Λευκωσίας.

Ο «άτακτος» άγιος του Παραδείσου που καταδικάστηκε να τιμάται την 29η Φεβρουαρίου

Κύριε διευθυντά
Σύμφωνα με την ελληνορθόδοξη λαϊκή παράδοση, τα συναξάρια και τα εορτολόγια, ο Κασσιανός είναι «επισήμως» ο αδικημένος άγιός μας, καθότι η μνήμη του τιμάται μία φορά κάθε τέσσερα χρόνια, στις 29 Φεβρουαρίου… Αυτή η δυσμενής, «δίσεκτη περιοδικότητα» του επιβλήθηκε στο ποινολόγιο του Παραδείσου λόγω του ότι ήταν «άτακτος» και διέσπειρε «καινά δαιμόνια» κατά την Εκεί διαμονή και (ανατρεπτική) δράση του.

Ο σεβαστός κι αγαπητός, καθηγητής Σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Κύπρου, κ. Πέτρος Παπαπολυβίου μάς ενημερώνει ότι στη νεοελληνική γραμματεία ο Γεώργος Βιζυηνός και ο Χρήστος Χριστοβασίλης αναφέρονται στη συγκεκριμένη τιμωρία. Ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι η μόνη ελληνική εκκλησία στην Κύπρο αφιερωμένη στον Αγιο Κασσιανό βρίσκεται στη –γεμάτη συμβολισμούς– παλιά Πόλη της Λευκωσίας, στην περιοχή του Τακτακαλά… Για τους μη γνωρίζοντες, τονίζεται ότι το εν λόγω ακρότατο σημείο είναι στις ελεύθερες περιοχές (πλησίον της ιστορικής Παναγίας Χρυσαλινιώτισσας), ακριβώς δίπλα στην Πράσινη Γραμμή που ακόμα χωρίζει την ευρωπαϊκή πρωτεύουσα της Κύπρου στα δύο. Ετσι, βαδίζοντας μέσα στα παραπονεμένα και λαλίστατα σοκάκια, ακούοντας τα χαμηλά βλέμματα των ηλικιωμένων στον καφενέ, αφουγκράζεσαι την απόκοσμη ηχώ της Ιστορίας του τόπου και των ανθρώπων. Σαν γνώριμος από καιρό, διακατέχεσαι από μια υπέρλογη αίσθηση βαθέος βιώματος καταστάσεων, μηδέποτε βιωμένων από εσένα τον ίδιον.

Εικόνες οικείες άλλων καιρών σε παρασύρουν. Νομίζεις ότι κόσμος συρρέει από παντού σεμνά, ταπεινά και με ελαφριά περπατησιά υπό τους γλυκερούς Ηχους της Μεγάλης Εβδομάδας. Ο Ηλίας και η Μερόπη συζητάνε χαμηλόφωνα μέσα στις μπουκαμβίλιες και στ’ αυγουστιάτικα γιασεμιά διά την πρόοδον των τέκνων τους…
Στο περίφημο σχολείο της γειτονιάς, δεκάδες παιδικά χαμόγελα προκαλούν αμηχανία στον πανδαμάτορα(;) χρόνο. Τα εύρωστα αγιορείτικα βασιλικά, με την κορμοστασιά και την ευωδία τους, θαρρείς ανθίστανται στην ημισέληνο που ρίχνει βαριά τη σκιά της, εκεί στου δρόμου την άκρη. Προσφάτως, με την ευκαιρία επαγγελματικού ταξιδιού στη νήσο του Ευαγόρα, επισκεφθήκαμε αυτόν τον χώρο με την πυκνή σημειολογία («σημειωτική»). Ο «αδικημένος» Αγιος Κασσιανός της Κύπρου από κοσμοπολίτης πρωτευουσιάνος κατέληξε Ακρίτας. Ανοίγοντας τα παράθυρα της εκκλησίας, η περιρρέουσα αύρα του προσφυγικού πόνου και νόστου αναμειγνύεται με το θυμίαμα ελπίδος… Βρισκόμαστε πλέον στην καρδιά του καλοκαιριού. «Αποφράδες ημέρες» και «θλιβερές επέτειοι» βρίσκονται γαντζωμένες στα ημερολόγια της μνήμης. Οι αμείλικτοι συνειρμοί των αναπάντητων «γιατί;» ακόμα στοιχειώνουν και την τελευταία σπιθαμή ελεύθερης σκέψης που μας έχει(;) απομείνει...

Ιωαννης Μιχαηλ Μιχαλακοπουλος, Κυψέλη

«Ενας νόμος για τα σπασμένα»

Κύριε διευθυντά
Ας μου επιτρέψει η κ. Ολγα Ντινοπούλου, αρχιτέκτων, να πάρω τη σκυτάλη, στη θαυμάσια επιστολή της που δημοσίευσε η «Καθημερινή» στις 19/6/18. Εχει απόλυτα δίκιο να ζητεί από τους υπευθύνους ένα νέο νόμο για τα σπασμένα του «Ρουβίκωνα». Υπάρχουν χιλιάδες νόμοι που ψηφίζουν οι βουλευτές στη Βουλή και οι περισσότεροι δεν εφαρμόζονται από κανέναν. Λοιπόν, ο πρώην πρόεδρος της Γαλλίας Σαρκοζί ψήφισε έναν νόμο και τον εφάρμοσαν στη Γαλλία. Εκείνος που σπάει δημόσια ή ιδιωτική περιουσία πληρώνει. Οσοι έχουν συλληφθεί στη Γαλλία γι’ αυτό το αδίκημα έχουν δικαστεί. Εάν ο δράστης ήταν ανήλικος, καλούσαν τον πατέρα του και πλήρωνε τα σπασμένα του παιδιού του και εάν δεν είχε, πήγαινε εκείνος φυλακή. Αλλά υπάρχει μια μεγάλη διαφορά μεταξύ Δικαιοσύνης Ελλάδος και Γαλλίας, εκεί οι υποθέσεις δεν «τραβάνε» χρόνια όπως εδώ. Δεν νομίζω όμως ότι η Βουλή των Ελλήνων θα ψηφίσει τέτοιο νόμο. Πολύ σωστά γράφει η κ. Ντινοπούλου, πρέπει να υπάρξει συνεργασία αστυνομίας, Δικαιοσύνης και εφορίας. Δυστυχώς εδώ το βλέπω αδύνατο, και οι νέοι μπαχαλάκηδες θα συνεχίσουν ανενόχλητοι το «εποικοδομικό» τους έργο για την εκτόνωσή τους. Ερωτώ: γιατί τους ξένους αναρχικούς ακόμη και κουκουλοφόρους όταν τους συλλαμβάνουν δεν τους στέλνουν στις χώρες τους ως ανεπιθύμητους;

Δημητρης Σκεπαρνιας, Γενεύη

Οδός απελπισίας και το αντίδοτό της

Κύριε διευθυντά
Καυχώνται οι οπαδοί ότι διαψεύσθηκαν οι Κασσάνδρες. Οτι η Ελλάς υπό Τσίπρα δεν κατέρρευσε. Παραγνωρίζουν, όμως, τη διεύρυνση της οδού προς την καταστροφή (!). Η υπογεννητικότης αυξάνεται. Διατηρούμε ευρωζωνικό πρωτείο ανεργίας. Νέοι και ικανοί εκπατρίζονται. Σε χώρα υπερηλίκων μετατρεπόμαστε. Διοίκηση και Δικαιοσύνη αδυνατούν να προστατεύσουν. Η ακίνητη περιουσία φορολογείται με αντικειμενικές τιμές του 2007. Οι αξίες, όμως, έχουν καταρρεύσει. Η φορολογία, έτσι, γίνεται δημευτική. Ο πολίτης –εκ των πραγμάτων– αντιμετωπίζει αναιδέστατη κρατική αξίωση: «Ή πληρώνεις ό,τι θέλω ή σου παίρνω ό,τι έχεις». Των συνταξιούχων ο βίος καθίσταται αβίωτος. Αυξάνονται οι ψυχοπάθειες. Ακολουθούν οι αυτοκτονίες. Δεν βγαίνει η Ελλάς στις αγορές. Τη βγάζει η Ευρωζώνη. Τελειώνει η ενίσχυση. Χρειαζόμαστε πολλά χρήματα, για μακρό χρόνο, με χαμηλό επιτόκιο. Θα προσφερθούν: λίγα (χρήματα), με βαρύ επιτόκιο, δοκιμαστικά –και– για λίγο χρόνο. Ο κίνδυνος είναι προφανής: να μείνουμε, δηλαδή, στην Ευρωζώνη. Ομως ευρώ να μη βρίσκουμε!

Οι Τούρκοι τείνουν σε πληθυσμό δεκαπλάσιο του δικού μας. Συμμαχικά είναι δικτυωμένοι. Στηρίζονται σε Ιράν, σε Ρωσία, σε αλεβίτες Σύρους και σε Κίνα. Αγριεύουν. Απειλούν να επαναλάβουν ό,τι απολύτως πέτυχαν στην Κύπρο, αλλά και κατά των Ελλήνων στην Πόλη, τον Σεπτέμβριο 1955. Κατά παράβαση των συμφωνημένων, τότε, μας ξερίζωσαν από την άλλοτε βυζαντινή μας πρωτεύουσα. Αντιτάσσουμε διεθνείς συνθήκες. Δηλαδή δείχνουμε πως είμαστε, αμετανοήτως ανιστόρητοι. Ομολογούμε ότι είμαστε και αδύναμοι.

Δεν αρκούν τα λόγια, ούτε οι διεθνείς συμφωνίες. Αντίπαλον δέος χρειαζόμαστε. Υλική δύναμη αναχαίτισης απαιτείται. Δηλαδή άμεση έλευση αθρόων και επιβλητικών δυτικών δυνάμεων. Και δη: επιχειρήσεων, οργανώσεων, πανεπιστημίων κ.ο.κ. Αυτοί –όλοι εδώ εγκατεστημένοι– θα αμύνονται των συμφερόντων τους. Θα προστατεύουν, όμως, έτσι, και την Ελλάδα. Η θητεία Τσίπρα έχει σφραγίσει την ελληνική ιστορία ως περίοδος ναρκοθέτησης της πατρίδας, εσωτερικώς και εξωτερικώς. Η χώρα κινείται επί της οδού της απελπισίας.

Γεωργιος Κ. Στεφανακης

Διαβάστε Βύρωνα Θεοδωρόπουλο

Κύριε διευθυντά
Πολλές εξαίρετες γραφίδες, επηρεασμένες από τα φαρμάκια της νεοελληνικής ζωής, όπως αυτή εκδηλώνεται σε κοινωνικό ήθος και πολιτικές συμπεριφορές, μεταφέρουν και κολλούν τη γεύση της πίκρας τους, όχι άδικα πολλές φορές, και στα γεγονότα της ιστορίας μας. Καταλογίζουν την ευθύνη θλιβερών εξελίξεων του παρελθόντος στους ίδιους τους Ελληνες και στα «μόνιμα χαρακτηριστικά» τους. Επειδή όμως η πίκρα αυτή οδηγεί σε υπερβολές που αγγίζουν κι αυτό ακόμα το ’21, απαξιώνοντάς το και εγγράφοντάς το στον ιστορικό πίνακα ως αποκλειστικό «χάρισμα» που μας έκαναν οι ξένοι, προσφεύγω στη νηφάλια κρίση του Βύρωνος Θεοδωροπούλου, ο οποίος γράφει τα εξής για το ζήτημα αυτό στο περισπούδαστο σύγγραμμά του «Οι Τούρκοι και εμείς», Α΄ τόμος, σελ. 54: «Υπάρχει η τάση –κυρίως, αλλά όχι μόνο– μεταξύ των Τούρκων να αποδίδεται η ευτυχής για τους Ελληνες κατάληξη του Αγώνα στην επέμβαση των Τριών Δυνάμεων. Η άποψη αυτή παραγνωρίζει όμως ότι για να υπάρξει αυτή η επέμβαση χρειάστηκε να επιδράσουν τρεις τουλάχιστον παράγοντες. Ο πρώτος, και ίσως ο κυριότερος, ήταν οι στρατιωτικές επιτυχίες των Ελλήνων που έδειξαν στα δύο πρώτα χρόνια της Επαναστάσεως ότι αυτά που συμβαίνουν στην Ελλάδα ξεπερνούν τα όρια μιας τοπικής εξεγέρσεως και δημιουργούν μια νέα πολιτική πραγματικότητα που οι Μεγάλες Δυνάμεις δεν μπορούσαν να αγνοήσουν. Ακόμη και αργότερα όμως, όταν οι πολεμικές εξελίξεις έγιναν ολοένα και πιο δυσμενείς για τους Ελληνες, η επίμονη συνέχιση του αγώνα, ιδίως μετά την πτώση του Μεσολογγίου και μέχρι το 1829, δεν άφησε να χαλαρωθεί το ενδιαφέρον των Μεγάλων Δυνάμεων, δείχνοντας ότι υπήρχε φωτιά κάτω από τη στάχτη των ερειπίων που άφησε ο Ιμπραήμ».

Η συνέχεια, για τους άλλους δύο παράγοντες, βρίσκεται στο ίδιο το βιβλίο που διατέθηκε από την «Καθημερινή» της Κυριακής, αλλά το συναγόμενο από όσα παρατέθηκαν ήδη είναι σαφές: Οι πολεμικές επιχειρήσεις δημιούργησαν τις συνθήκες και το διπλωματικό κεφάλαιο που κατέστησαν αναπόφευκτη την παρέμβαση των τότε ισχυρών, οι οποίοι έβλεπαν ότι αυτό επιβάλλουν τα συμφέροντά τους – πέρα από την αναμφίβολη επίδραση του φιλελληνισμού και στη λαϊκή βάση και στις ελίτ της Ευρώπης. Και κάτι άλλο, που δίκαια προκαλεί βαθιά συγκίνηση και ευγνωμοσύνη για δύο μεγάλα ονόματα: Κολοκοτρώνης και Καραϊσκάκης! Ο πρώτος με την Τριπολιτσά και τα Δερβενάκια καταθέτει τα πρώτα κεφάλαια στην τράπεζα του διπλωματικού ενδιαφέροντος. Και ο δεύτερος με το Χαϊδάρι και την Αράχωβα όχι μόνο τα συντηρεί, αλλά τα ανανεώνει και τα αυξάνει. Και στο φόντο αυτής της ιστορίας, η τραγική λάμψη της Εξόδου διαλύει για πάντα όσα σκοτάδια και όσα σύννεφα μαζεύει η μικροχειρουργική ανατομία των περιστάσεων της Ελληνικής Επαναστάσεως.

Γερασιμος Μιχαηλ Δωσσας, Θεσσαλονίκη

Προσφορές πολύτιμες και διδακτικές της «Κ»

Κύριε διευθυντά
Ευχαριστούμε την κυριακάτικη «Κ» για την προσφορά του έργου του Βύρωνα Θεοδωρόπουλου «Οι Τούρκοι και εμείς», ένα πόνημα που θα ήταν χρήσιμο να διαβάσουν όλοι οι Ελληνες, πολίτες και πολιτικοί. Ελλείψει χώρου, θα περιορισθώ να αναφέρω δύο μόνον σημεία που άπτονται των προσφάτων εξελίξεων στο Μακεδονικό (και όχι μόνον). Γράφει, λοιπόν, τόμος Α΄ σελ. 66, «...το 1840 ο υπουργός Εξωτερικών κ. Ζωγράφος διαπραγματεύθηκε και υπέγραψε εμπορική, προξενική και ναυτιλιακή συμφωνία με την Πύλη, που όμως η Αθήνα την απέρριψε, γιατί δεν θεωρούσε πλήρως ικανοποιητικούς τους όρους. Χρειάστηκε να περάσουν 15 χρόνια πριν γίνει τελικά, μια τέτοια συμφωνία, χωρίς ουσιαστική βελτίωση των αρχικών όρων. Αυτή η τακτική θα διέκρινε και στο μέλλον πολλές από τις διπλωματικές διαπραγματεύσεις μας, που επιζητούν το μέγιστο και αν δεν το φτάσουν προτιμούν την αποτυχία από τον συμβιβασμό». Καταλήγει ο έμπειρος διπλωμάτης, επισημαίνοντας καίρια την αιτία των διπλωματικών μας (και όχι μόνον) αποτυχιών, από συστάσεως... κ.τ.λ.

Το δεύτερο σημείο αναφέρεται στο Μακεδονικό αυτό καθαυτό. Αντιγράφω από τη σελ. 78. «Θυμάμαι μια μέρα του Φεβρουαρίου 1947 στον δρόμο από τη Φλώρινα στο Πισοδέρι με κατεύθυνση τα αλβανικά σύνορα. Ημουν νεαρός ακόλουθος στο υπουργείο Εξωτερικών και με είχαν ορίσει σύνδεσμο σε ένα κλιμάκιο της Επιτροπής Ερεύνης του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ που ερευνούσε τα προβλήματα που είχαμε τότε με τους γείτονες στα βόρεια σύνορά μας. Η διαδρομή κρατούσε ώρες, γιατί ο δρόμος ήταν παγωμένος, ίσως και ναρκοθετημένος, και η φάλαγγα βραδυπορούσε. Βρέθηκα στο τζιπ με ένα νεαρό κι αυτόν Αμερικανό δημοσιογράφο – αργότερα έγινε πολύ γνωστός και είχε δική του στήλη σε μεγάλες εφημερίδες. Σκέφθηκα να του δώσω με την ευκαιρία αυτή μια γενικότερη εικόνα του μακεδονικού προβλήματος που εκείνος φυσικά το έβλεπε μόνο σαν θέμα της μεταπολεμικής συγκυρίας, χωρίς να έχει υπόψη του την ιστορική του διάσταση. Τι πιο φυσικό για μένα, αφού βρισκόμαστε στον χώρο όπου έδρασε και έπεσε ο Παύλος Μελάς; Με παρακολουθούσε ώς ένα σημείο προσεκτικά, ύστερα όμως τον κατάλαβα ότι μάλλον είχε χάσει τον ειρμό. Παράδειγμα στιχομυθίας: “– Αυτός που μου λες, ο Παύλος Μελάς, ποιους πολεμούσε;” “– Τους Βούλγαρους” “ – Γιατί;” “– Γιατί ήθελαν να πάρουν τη Μακεδονία” “– Από ποιους να την πάρουν;” “– Από τους Τούρκους”. “– Τότε γιατί οι Τούρκοι σκότωσαν τον Παύλο Μελά;”. Οταν για έβδομη φορά δοκίμαζα μάταια να του εξηγήσω τον λαβύρινθο του Μακεδονικού, η φάλαγγά μας έκανε μεταβολή, γιατί ο δρόμος για το Πισοδέρι ήταν κλειστός από τα χιόνια. Εγκατέλειψα την προσπάθεια να εξηγήσω το Μακεδονικό στον συνομιλητή μου. Δεν τον αδικούσα. Το Μακεδονικό ήταν στα αλήθεια τόσο περίπλοκο, ιδιαίτερα στα χρόνια από την ίδρυση της βουλγαρικής ηγεμονίας μέχρι την επανάσταση των Νεότουρκων, που είχε φέρει σε πλήρη αμηχανία μικρές και μεγάλες δυνάμεις του καιρού εκείνου. Πώς να το συλλάβει ένας νεαρός Αμερικανός δημοσιογράφος;». Ας σημειωθεί ότι ο νεαρός τότε διπλωμάτης Βύρων Θεοδωρόπουλος μιλάει για «λαβύρινθο του Μακεδονικού» το 1947, προτού ακόμη γεννηθεί το κυοφορούμενο εκείνο τον καιρό Σκοπιανό - Μακεδονικό. Από το 1991 και μετά, πώς θα το χαρακτήριζε; Τέλος, σχετικά με την υπογραφείσα συμφωνία, πώς τα καταφέραμε και βρισκόμαστε και πάλι αντιμέτωποι με το δίλημμα ή του ύψους ή του βάθους. Για τους μεν θρίαμβος, για τους δε καταστροφή. Μέση οδός δεν υπάρχει. Ρωτήσαν κάποτε την καμήλα από την ανηφόρα και την κατηφόρα, ποια της αρέσει πιο πολύ. Χάθηκε ο ίσιος δρόμος; αποκρίθηκε το «πλοίο της ερήμου».

Ιωαννης Αθ. Μακρης, Καστέλλια Παρνασσίδος

Αραγε επιλεκτική ή φυσική αμνησία;

Κύριε διευθυντά
Μια πολυμελής ομάδα συμπατριωτών μας δεν θυμάται τι είπε προηγουμένως στους συνομιλητές της. Αλλη ομάδα, πάλι, ξέχασε σύντομα τι άκουσε από τους συνομιλητές της. Και μια τρίτη ομάδα ξέχασε σχεδόν αμέσως τι είδε προηγουμένως, στον περίγυρό της.

Πιθανότατα, οι φυσιολογίες των οργάνων των μελών αυτών των ομάδων να μη λειτουργούν κανονικά. Αρα, δεν φταίνε μάλλον σε τίποτε. Υπάρχει όμως και μια άλλη ομάδα –ευτυχώς με ολίγα μέλη– συμπατριωτών μας και, ενώ είναι άριστα στην υγεία τους και σε όλα τα όργανά τους, ενεργούν και σκέφτονται, με επιλεκτικότητα, εις βάρος της πατρίδας τους, της πατρίδας μας, της όμορφης και ιστορικότατης Ελλάδας μας. Σκέφτονται και συνεργάζονται με ξένες ειδικές υπηρεσίες, όταν τους ζητούν επιστράτευση της δράσης τους και, φυσικά, για τα ξένα ποικιλόμορφα σχέδια και συμφέροντα. Τέτοιου «είδους» συμπατριώτες μας μάς έχουν ζημιώσει εμάς τους Ελληνες και την πατρίδα μας, πολλές φορές και με μεγάλες εσωτερικές καταστροφές, μία από τις οποίες είναι η διχόνοια του ήσυχου λαού μας.
Ξέρετε πώς λέγεται - ονομάζεται το επάγγελμά τους αυτό; Προβοκάτσια. Και αυτοί; Προβοκάτορες.

Βέβαια, υπάρχουν σχεδόν και άλλα παρόμοια «επαγγέλματα», τα οποία εκτελούν πολλοί Ελληνες, αλλά έχουν ως «εργοδότες» πάλι Ελληνες.

Κρίμα, συμπατριώτες μας. Κρίμα.

Σ. Ι. Βαρωσης

Οταν διαλύεται η ομίχλη της μνήμης

Κύριε διευθυντά
Ηταν 1952 ή 1953; Οκτώ ή εννέα χρόνων. Σ’ ένα νεόχτιστο χωριό στους κάμπους της Ουγγαρίας, πιο πέρα κυλούσε ο Δούναβης «Γκερεγκφάλοου» τ’ όνομα του χωριού, δηλ. «Ελληνοχώρι», ύστερα το είπαν «Μπελογιάννης» προς τιμήν του «λαϊκού ήρωα» Ν. Μπελογιάννη, που εκτέλεσαν στην Ελλάδα οι «μοναρχοφασίστες». Το χωριό γεμάτο Ελληνες και Σλαβομακεδόνες. Τι μας έκανε να χωριζόμαστε με τους Σλαβομακεδόνες; Τι μας έκανε να χωριζόμαστε με τους Σλαβομακεδόνες και εμείς τα παιδιά να έχουμε ατέλειωτους πετροπoλέμους; Ακόμα αναρωτιέμαι...

Αλλοι πολιτικοί πρόσφυγες, αντάρτες και κομμουνιστές, με μια υπεροψία, και άλλοι, ίσως οι περισσότεροι, όμηροι των ανταρτών του ΔΣΕ, που τους έσυραν μαζί τους σαν «λάφυρα» από τα βουνά της Ηπείρου στις πεδιάδες των Μαγυάρων. Για να φτάσουμε, διασχίσαμε τη Μεσόγειο με πολωνικό φορτηγό πλοίο «Κοσιούσκο» το όνομά του... Από το Δυρράχιο της Αλβανίας περάσαμε το Γιβραλτάρ και τα στενά της Μάγχης, στρίψαμε δεξιά στη Βαλτική Θάλασσα, για να φτάσουμε στο λιμάνι προορισμού, το Ντάντσιχ, που μετά το 1945 προσαρτήθηκε στην Πολωνία και βαπτίστηκε Γκντανσκ. Το ταξίδι 12 μερόνυχτα, βρώμα και δυσωδία, έμετος και ζάλη. Στο Γιβραλτάρ ο μπαλωματής Σωτηρέλης Βενέτης διέδωσε ότι θα κάνουν νηοψία οι Αγγλοι στο πλοίο και έτσι θα μας γυρίσουν στην Ελλάδα. Αυτό θεωρήθηκε από την ελληνική κομματική ηγεσία του πλοίου «δάκτυλος της αντίδρασης». Και ο Σωτηρέλης πλήρωσε την αφελή του προσδοκία με τέσσερα χρόνια φυλακή, δίχως δίκη, όταν φτάσαμε στην Ουγγαρία. Από το Ντάντσιχ με τρένα στην Ουγγαρία. Ολα αυτά τον Νοέμβριο του 1949, λίγο μετά την ήττα του ΔΣΕ στην Ελλάδα. Μια μέρα ήρθαν οι αντάρτες να πάρουν τη μεγαλύτερη αδελφή μου 13-14 ετών, να την πάνε σε τεχνική σχολή στη Βουδαπέστη, να μάθει... τορναδόρισσα. Η μάνα μου αντιστέκεται, δεν τη δίνει, τρέχει και η, μακαρίτισσα και αυτή πια, θειάκω Αγγέλω Μπαρτζώκη να τη βοηθήσει. Ενας ανάρτης της ρίχνει μια τέτοια κλωτσιά, που την έστειλε στο νοσοκομείο για 15 ημέρες. Ετσι οι αντάρτες κατόρθωσαν να πάρουν την αδελφή μου. Γι’ αυτό δεν τη θυμάμαι όταν, αργότερα, η μητέρα μου, κρυφά από την κομματική ηγεσία του χωριού, μαζί με άλλες γυναίκες και παιδιά, με οδηγό τον ψάλτη Πέτρο Παπανικόλα, επιβιβαστήκαμε σε μια μαούνα στον Δούναβη για να εκκλησιαστούμε και να μεταλάβουμε σε ένα ορθόδοξο ναό, σέρβικου χωριού, δυο - τρεις ώρες απόσταση από το «Μπελογιάννη». Ακόμα θυμάμαι τις φωταψίες από τα κεριά της ορθόδοξης εκκλησίας και τα εκφραστικά πρόσωπα των Σέρβων χωρικών, που μας παρατηρούσαν γεμάτα περιέργεια...

Το 1954 επιστρέψαμε στην Ελλάδα ως βιαίως απαχθέντες από τους αντάρτες του λεγόμενου ΔΣΕ. Πέρασαν τα χρόνια, ήταν η τελευταία Κυριακή του Ιουνίου του 2004. Τα μεγάλα εκφραστικά μάτια του φαλακρού με μουστάκια Σέρβου που με παρατηρούσαν εκείνη τη μακρινή εποχή του 1952, σε μια ορθόδοξη εκκλησία ενός σέρβικου χωριού, στους κάμπους της Ουγγαρίας, ήρθαν στη σκέψη μου από τις ομίχλες της μνήμης...

– Μάνα, θυμάσαι το σέρβικο χωριό στην Ουγγαρία, που με πήγες να μεταλάβω;

– Πώς δεν θυμάμαι, παιδάκι μου...

Το βράδυ κοιμήθηκε, χωρίς ποτέ πια να δω ζωντανή τη μορφή της. Πέθανε στον ύπνο πλήρης ημερών. Ηρεμα, ανώδυνα, ειρηνικά και ανεπαίσχυντα...

Αντωνης Βενετης, Μοναστηράκι Δωρίδος

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ