ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Κηρύχθηκε ο εμπορικός πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας

ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΡΚΑΓΙΑΝΝΗΣ

Ουάσιγκτον και Πεκίνο επέβαλαν, την Παρασκευή, δασμούς ύψους 25% σε προϊόντα αξίας 34 δισ. δολαρίων εκατέρωθεν.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

«Είναι πολύ εύκολο να μπεις σε έναν πόλεμο, αλλά θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να καταφέρεις να βγεις», έλεγε το 1964 ο Αμερικανός πρόεδρος Λίντον Τζόνσον, αναφερόμενος στον πόλεμο του Βιετνάμ. Ο σημερινός πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δεν πολέμησε στον πόλεμο του Βιετνάμ και ίσως αυτός να είναι ένας ακόμη λόγος που αγνόησε την προαναφερθείσα ρήση του Λίντον Τζόνσον και κήρυξε, τα ξημερώματα της Παρασκευής, εμπορικό πόλεμο στην Κίνα. Είχαν προηγηθεί αψιμαχίες με στενούς συμμάχους των ΗΠΑ, όπως η Ε.Ε., ο Κανδάς και το Μεξικό, στους οποίους ο Τραμπ επέβαλε δασμούς 25% στις εισαγωγές χάλυβα και 10% στις εισαγωγές αλουμινίου, με το γελοίο πρόσχημα ότι οι εισαγωγές από τους συμμάχους (σχετικά περιορισμένες ούτως ή άλλως) αποτελούν απειλή για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ.

Ουάσιγκτον και Πεκίνο επέβαλαν την Παρασκευή δασμούς ύψους 25% σε προϊόντα αξίας 34 δισ. δολαρίων εκατέρωθεν, ενώ τις επόμενες δύο εβδομάδες θα ακολουθήσουν και νέοι δασμοί σε προϊόντα αξίας 16 δισ. δολαρίων από κάθε πλευρά. Ολες οι απειλές των προηγούμενων μηνών και η επιβολή πλέον δασμών έχουν πλήξει την εμπιστοσύνη των επενδυτών, προκαλώντας αβεβαιότητα και μεγάλες εκροές κεφαλαίων από μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια σε ΗΠΑ, 36 δισ. δολάρια μόνο τον Ιούνιο, ποσό που είναι το υψηλότερο από το 2008. Στην Ευρώπη είχαμε εκροές κεφαλαίων από μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια ύψους 24 δισ. και 13 δισ. δολαρίων από αναδυόμενες αγορές το διάστημα Μαΐου - Ιουνίου. Εως τώρα, ο εμπορικός πόλεμος είναι ελεγχόμενος και οι ζημίες που έχει προκαλέσει σε επιχειρήσεις και σε οικονομίες θα είναι περιορισμένες, Βέβαια, οι καταναλωτές σε ΗΠΑ, Κίνα και Ευρώπη πολύ σύντομα θα αρχίσουν να διαπιστώνουν πως, τελικά, το κόστος των εμπορικών πολέμων το πληρώνουν πρωτίστως οι ίδιο.

Το φλέγον ερώτημα είναι κατά πόσον θα κλιμακωθεί η εμπορική αντιπαράθεση. Η απάντηση δεν είναι εύκολη, ωστόσο τα πρώτα σημάδια δεν είναι καθόλου ενθαρρυντικά. Την Παρασκευή, ο Τραμπ απείλησε ότι ενδέχεται να επιβάλει δασμούς σε κινεζικές εισαγωγές ύψους 500 δισ. δολαρίων, δηλαδή στο σύνολό τους. Το Πεκίνο απάντησε κατηγορώντας την Ουάσιγκτον ότι «εκφοβίζει» και πως άρχισε «τον μεγαλύτερο εμπορικό πόλεμο στην ιστορία», ενώ οι Βρυξέλλες προειδοποίησαν πως «οι εμπορικοί πόλεμοι είναι επιζήμιοι και δεν είναι εύκολο να κερδηθούν». «Σαφώς και έγινε η πρώτη ανταλλαγή ομοβροντιών και υπό αυτή την έννοια ξεκίνησε ο εμπορικός πόλεμος. Δεν υπάρχει κάποιο προφανές τέλος σε όλο αυτό», προειδοποίησε ο Λούις Κούις, επικεφαλής οικονομολόγος για την Ασία στην Oxford Economics, μιλώντας στο Bloomberg. «Αν τελειώσει (η αντιπαράθεση) στα 34 δισ., η επίπτωση θα είναι ελάχιστη και στις δύο οικονομίες, αν όμως κλιμακωθεί στα 500 δισ., όπως είπε ο Τραμπ, τότε η επίπτωση θα είναι μεγάλη και στις δύο χώρες», εξηγεί στο Reuters ο Τσεν Φεϊσιάνγκ, καθηγητής εφαρμοσμένων οικονομικών στο Πανεπιστήμιο της Σαγκάης. Αναλυτές της Bank of America Merryll Lynch προσπάθησαν τον Παρασκευή να απαντήσουν στο ερώτημα περί κλιμάκωσης του εμπορικού πολέμου. «Η βασική πρόβλεψη είναι ότι θα έχουμε μικρής (έκτασης) κλιμάκωση στη διάρκεια του καλοκαιριού. Ωστόσο δεν μπορούμε να αποκλείσουμε πλήρους έκτασης εμπορικό πόλεμο, που θα περιλαμβάνει ύφεση». Σύμφωνοι, αυτή δεν είναι πρόβλεψη, αλλά απλή παράθεση όλων των ενδεχομένων. Το ζήτημα είναι κατά πόσον θα πρέπει να λάβει κάποιος στα σοβαρά τις απειλές Τραμπ ή να τις απορρίψει ως απλές κινήσεις εντυπωσιασμού. Το δεύτερο γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο.

Η παγκόσμια οικονομία απειλείται από δασμούς σε αγαθά 1 τρισ. δολαρίων

Το πόσο θα πληγεί η παγκόσμια οικονομία συνολικά και πόσο κάθε χώρα μεμονωμένα θα εξαρτηθεί από το πόσο θα κλιμακωθεί ο εμπορικός πόλεμος των ΗΠΑ όχι μόνο με την Κίνα αλλά και με τους συμμάχους τους. Οι καταναλωτές, ιδιαίτερα οι λιγότερο ευκατάστατοι, είναι οι πρώτοι που θα πληγούν. Ωστόσο, οι επενδυτές ίσως καταφέρουν να περιορίσουν τη ζημία ή και να αποκομίσουν και κέρδος, αν βρουν κάποια «ασφαλή καταφύγια». Ηδη οι δασμοί που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ και αυτοί που έχουν επιβάλει σε αντίποινα οι υπόλοιποι εμπορικοί τους εταίροι ανέρχονται σε 100 δισ. δολάρια. Τον Ιούνιο, ο Τραμπ, εξοργισμένος από τη δήλωση των Κινέζων ότι θα απαντήσουν άμεσα με ανάλογους δασμούς, είχε απειλήσει με νέα αντίποινα ύψους 200 δισ. δολαρίων, ενώ χθες πρόσθεσε αλλά 250 δισ. Αν απαντήσει ανάλογα το Πεκίνο και επιβάλει υψηλότερους δασμούς σε όλες τις εισαγωγές από ΗΠΑ, ύψους σχεδόν 130 δισ. το 2017, οι υψηλότεροι δασμοί θα αφορούν συνολικά εισαγωγές αξίας 630 δισ. δολαρίων. Ωστόσο, η μεγαλύτερη απειλή Τραμπ είναι να επιβάλει δασμούς ύψους 20% στις εισαγωγές αυτοκινήτων και ανταλλακτικών συνολικής αξίας σχεδόν 335 δισ. δολαρίων, σύμφωνα με επίσημα αμερικανικά στοιχεία. Κάπως έτσι, πριν τελειώσει το καλοκαίρι, η πολεμοχαρής πολιτική Τραμπ στο εμπόριο θα μπορούσε να οδηγήσει στην επιβολή δασμών σε εισαγωγές συνολικού ύψους σχεδόν 1 τρισ. δολαρίων. Σύμφωνα με τους Financial Times, αυτό το ποσό αντιστοιχεί στο ένα τέταρτο σχεδόν του αμερικανικού εμπορίου το 2017 και στο 6% του παγκόσμιου εμπορίου αγαθών. Φυσικά υπάρχουν και άλλα όπλα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε έναν εμπορικό πόλεμο, όπως εσκεμμένη καθυστέρηση στα τελωνεία, προσχηματικές επιθεωρήσεις σε εργοστάσια, συχνή αλλαγή προτύπων που θα πρέπει να πληρούν τα εισαγόμενα προϊόντα κτλ. Αυτή η εξέλιξη θα είχε ασφαλώς σοβαρές επιπτώσεις στο παγκόσμιο εμπόριο, στις χρηματοπιστωτικές αγορές και, φυσικά, στην ανάπτυξη και στα εισοδήματα. Σύμφωνα με την επενδυτική εταιρεία Pictet Asset Management, αν αυξήσουν οι ΗΠΑ το επίπεδο των δασμών που επιβάλλουν στο 10%, από 3,5% σήμερα, η παγκόσμια οικονομία θα οδηγηθεί σε στασιμότητα, ενώ η κερδοφορία των επιχειρήσεων θα υποχωρήσει διεθνώς 2,5% κατά μέσον όρο. Ιδιαίτερα αρνητικός θα είναι ο αντίκτυπος στις μικρές ανοικτές οικονομίες, ιδιαίτερα τις ασιατικές, διότι το ΑΕΠ τους εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την εύρυθμη λειτουργία των διεθνών εφοδιαστικών αλυσίδων. Οσο για τα «ασφαλή καταφύγια»; Η πλειονότητα των οικονομικών αναλυτών δήλωσε στο Bloomberg ότι ο καλύτερος τρόπος να γλιτώσει κάποιος από τις επιπτώσεις αυτής της αναταραχής είναι να επενδύσει στο αμερικανικό δολάριο. Εχει ήδη ενισχυθεί κατά 5,07% έναντι δέσμης σημαντικών ξένων νομισμάτων από τα μέσα Απριλίου, ενώ ενισχύεται λόγω της βεβαιότητας ότι η Fed θα εξακολουθήσει να αυξάνει τα επιτόκια δανεισμού.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ