ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Αποψη: Οριστικό ρήγμα ΗΠΑ - Ευρώπης;

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΤΟΦΩΛΟΣ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Σ​​ε μία περίοδο συνταρακτικών αλλαγών στην παγκόσμια γεωπολιτική σκηνή, η Ευρώπη δείχνει εξαιρετικά αμήχανη και αδύναμη. Απόδειξη απλή όλα όσα συνέβησαν στη σύνοδο του ΝΑΤΟ, με τις θέσεις και τη συμπεριφορά του Τραμπ απέναντι στους Ευρωπαίους και ειδικότερα απέναντι στη Μέρκελ κατά ένα λόγο περισσότερο. Τι έχει να αντιπαραθέσει από τη δική της πλευρά σήμερα η Ευρώπη; Δυστυχώς όπως φαίνεται έως τούτη την ώρα τίποτε. Η Ευρώπη παρέμεινε για 50 χρόνια κάτω από την ομπρέλα των καλών σχέσεων και της συμμαχίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, χωρίς να λειτουργήσει η ίδια για την ενδυνάμωση της δικής της οντότητας στη διεθνή σκακιέρα, όπου διαμορφώνονται τα μεγάλα συμφέροντα του κόσμου. Και τώρα, απροετοίμαστη για την ανατροπή που εκδηλώνεται από την Αμερική, παρουσιάζεται ως δύναμη δευτερεύουσα, με πολύ περιορισμένη επιρροή στα πράγματα.

Το ρήγμα που εκδηλώνεται σήμερα στις σχέσεις μεταξύ των ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Ενωσης μπορεί να εξελιχθεί σε πολύ βαθύτερο πρόβλημα και ενδεχομένως σε μία πάγια καινούργια κατάσταση, εάν η Ευρώπη δεν μπορέσει να σταθεί αυτοδύναμη στα πόδια της και δεν αντιδράσει με έναν τρόπο. Το ρήγμα των σχέσεων, το πιθανότερο είναι ότι δεν αποτελεί ένα παιγνίδι διαπραγματευτικής πίεσης και τακτικής, αλλά μία μονιμότερη στρατηγική έκφραση των Αμερικανών για το πώς βλέπουν να μοιράζονται στο εξής τα παγκόσμια συμφέροντα. Το σύστημα των συμμαχιών και των στρατηγικών προτεραιοτήτων που οικοδομήθηκαν μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, πιθανόν να διαλύεται οριστικά. Η Αμερική του Τραμπ δείχνει ότι δεν έχει να κερδίσει τίποτε σημαντικό από την Ευρώπη, όπως παράλληλα επίσης δεν έχει να φοβηθεί και για κάποιο λόγο την Ευρώπη. Εξ ου και κινείται σαν να επιδιώκει το διαζύγιο, από το οποίο εκτιμά ότι θα αποσπάσει και οφέλη.

Από τον εμπορικό πόλεμο για παράδειγμα δεν κερδίζει η Ευρωπαϊκή Ενωση, μπορεί να κερδίζουν όμως οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Αντιθέτως η Ευρώπη είναι η πρώτη δύναμη που πλήττεται σοβαρά, πολύ περισσότερο από την Κίνα που είναι η ανερχόμενη υπερδύναμη του πλανήτη. Η Κίνα διαθέτει τεράστια πλέον οικονομική ισχύ και κυρίως είναι αυτάρκης, πράγμα που δεν συμβαίνει με την Ευρώπη και ειδικότερα με τη Γερμανία που είναι και κατ’ εξοχήν εξαγωγική χώρα. Ακόμη, όμως, από την αναδίπλωση των Ηνωμένων Πολιτειών στην ατλαντική πολιτική άμυνας, χαμένες βγαίνουν μόνο οι ευρωπαϊκές δυνάμεις, όχι ασφαλώς ο Τραμπ που διακηρύττει ότι δεν μπορούν άλλο οι Αμερικανοί να δαπανούν για την ασφάλεια των Ευρωπαίων. Ή θα πρέπει λοιπόν να βάλουν βαθιά το χέρι στην τσέπη οι χώρες της Γηραιάς Ηπείρου ή θα παραμείνουν ουσιαστικά χωρίς την κραταιά κάλυψη της ατλαντικής συμμαχίας.

Μιλάμε δηλαδή για μία κολοσσιαία αλλαγή στο εμπορικό - οικονομικό σκηνικό, καθώς επίσης –και ίσως κυρίως– σε όλα όσα διαδραματίζονται και προοιωνίζονται στο καυτό μέτωπο της άμυνας - ασφάλειας. Εκεί δηλαδή που η Ευρώπη σήμερα εμφανίζεται περισσότερο ασθενής και απροστάτευτη χωρίς δική της ενιαία πολιτική και δύναμη. Σε ποια συγκυρία μάλιστα; Την ώρα που ο κόσμος όλος δείχνει να παίρνει φωτιά! Από την πολιτική Τραμπ και την επιθετικότητα Πούτιν, έως όλα όσα συμβαίνουν στο Ιράν, τη Συρία και τη Μέση Ανατολή γενικότερα, όπου η Ρωσία έχει αναδειχθεί πλέον σε καθοριστικό παίκτη της περιοχής. Οι σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης κοντολογίς μάλλον δεν οδηγούνται σε τίποτε που να δημιουργεί την παραμικρή αισιοδοξία.

Στη νέα υπό διαμόρφωση τάξη πραγμάτων, προκύπτει πως η Ευρώπη δεν θεωρείται σήμερα χώρος ζωτικού συμφέροντος για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το πρόβλημα όμως δεν θα το έχει στο εξής η Αμερική, θα το έχει δυστυχώς η Ευρώπη. Σε μία περίοδο τόσο θερμών (έως χαοτικών σχεδόν) ανακατατάξεων συμφερόντων, να βρίσκεται η Ευρώπη εντελώς εκτός παιγνιδιού μπορεί να καταστεί και επικίνδυνο…

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ