ΚΟΣΜΟΣ

Νέο μεταναστευτικό κύμα από το Ιντλίμπ φοβάται η Τουρκία

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Προσφυγικό

Ο έλεγχος των μεταναστευτικών ροών είναι ένα από τα σημαντικότερα όπλα του Ταγίπ Ερντογάν στην αγωνιώδη προσπάθειά του να εξασφαλίσει ευρωπαϊκά στηρίγματα, καθώς η τουρκική οικονομία υφίσταται ανηλεείς επιθέσεις από την κυβέρνηση Τραμπ. Τα 3,5 εκατ. προσφύγων που φιλοξενεί, με μεγάλο οικονομικό και κοινωνικό κόστος, η Τουρκία, ασφαλώς θα βαρύνουν στις κρίσιμες συζητήσεις που θα έχει τον επόμενο μήνα ο Τούρκος πρόεδρος με τη Γερμανίδα καγκελάριο Αγκελα Μέρκελ στο Βερολίνο.

Την ίδια στιγμή, όμως, η Αγκυρα, επικαλείται την απειλή ενός νέου, μεγάλου προσφυγικού κύματος από το Ιντλίμπ της βορειοδυτικής Συρίας. Ο κίνδυνος είναι υπαρκτός και βρίσκεται επί θύραις. Από την περασμένη εβδομάδα, δυνάμεις του συριακού στρατού συγκεντρώνονται στα περίχωρα του Ιντλίμπ, τελευταίου θυλάκου των ισλαμιστών αντικαθεστωτικών, κοντά στα σύνορα με την Τουρκία. Μετά τις καταιγιστικές εκκαθαριστικές επιχειρήσεις τους εις βάρος των αντικαθεστωτικών το τελευταίο τετράμηνο –Δαμασκός, Χομς, Ντεράα, Κουνέιτρα– οι δυνάμεις του προέδρου Μπασάρ Ασαντ δείχνουν να ετοιμάζονται για το «τέλος της παρτίδας», ανακαταλαμβάνοντας το Ιντλίμπ με κάθε κόστος – έστω κι αν στην επαρχία αυτή η Τουρκία διατηρεί περιορισμένες στρατιωτικές δυνάμεις σε 12 σημεία ελέγχου.

Οι επιπτώσεις στο προσφυγικό μπορεί να είναι πολύ μεγάλων διαστάσεων. Το Ιντλίμπ στεγάζει σήμερα περί τα τρία εκατομμύρια κατοίκων, από τους οποίους οι μισοί είναι εκτοπισμένοι από άλλες περιοχές της χώρας που μαστίζεται εδώ και επτά χρόνια από έναν φρικτό εμφύλιο πόλεμο. Κάθε φορά που οι κυβερνητικές δυνάμεις και οι Ρώσοι υποστηρικτές τους καταλάμβαναν ένα προπύργιο των αντικαθεστωτικών, ένοπλοι μαχητές, αλλά και άμαχοι πολίτες, μεταφέρονταν με λεωφορεία στο Ιντλίμπ, ελπίζοντας ότι θα βρουν εκεί ασφαλές καταφύγιο, μακριά από την εκδικητικότητα των εχθρών τους. Περίπου 100.000 ένοπλοι αντικαθεστωτικοί βρίσκονται στην περιοχή.

Στη συντριπτική τους πλειονότητα είναι ριζοσπάστες ισλαμιστές, ενώ οι ηγέτες τους είναι από τους πιο φανατικούς τζιχαντιστές που δρουν αυτή τη στιγμή στη Συρία, όχι πολύ διαφορετικοί από το Ισλαμικό Κράτος.

Με αυτά τα δεδομένα, κάθε προσπάθεια πολιτικής συνεννόησης φαίνεται εξαιρετικά δύσκολη. Εάν ξεσπάσει η αιματηρή σύγκρουση που όλοι φοβούνται, η κατάσταση μπορεί να τεθεί εκτός ελέγχου. Στο παρελθόν, οι τουρκικές αρχές επέτρεπαν στους αμάχους να περάσουν τα σύνορα και να εγκατασταθούν ως πρόσφυγες στη γειτονική χώρα. Ωστόσο, από τον Οκτώβριο του 2015, οι τουρκικές δυνάμεις ασφαλείας άρχισαν να συλλαμβάνουν κατά εκατοντάδες ή και χιλιάδες τους Σύρους πρόσφυγες και να τους επαναπατρίζουν βίαια στο Ιντλίμπ. Αρκετές φορές δεν δίστασαν να ανοίξουν πυρ, σκοτώνοντας και τραυματίζοντας πολλούς πρόσφυγες. Στο εσωτερικό της Τουρκίας τα αντιμεταναστευτικά αισθήματα έχουν οξυνθεί με την πάροδο του χρόνου και μια καινούργια κρίση θα μπορούσε να θέσει υπό αμφισβήτηση την υπάρχουσα συμφωνία με την Ε.Ε. για το προσφυγικό.

Ο ρόλος της Ρωσίας

Ο μόνος παράγοντας που θα μπορούσε ενδεχομένως να αποτρέψει τα χειρότερα είναι η Ρωσία. Το τελευταίο διάστημα η Μόσχα έριξε παρασκηνιακά την ιδέα μιας μεγάλης συναλλαγής με τους Ευρωπαίους: να εμποδίσει την προέλαση του συριακού στρατού προς το Ιντλίμπ και να ευνοήσει μια πολιτική λύση στο πρόβλημα με αντάλλαγμα τη γενναία συμμετοχή των Ευρωπαίων στη μεγάλη επιχείρηση ανοικοδόμησης της Συρίας μετά το τέλος του πολέμου. Στο παιχνίδι μπαίνει και η κυβέρνηση Ασαντ, η οποία καλεί τους Ευρωπαίους να άρουν τον οικονομικό αποκλεισμό της χώρας του ώστε να γίνει δυνατή η επιστροφή των εκατομμυρίων προσφύγων που βρίσκονται κυρίως στην Τουρκία, στην Ιορδανία και στον Λίβανο. Σε κάθε περίπτωση, το προσφυγικό αναδεικνύεται σε σοβαρή παράμετρο των κυοφορούμενων γεωπολιτικών εξελίξεων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ