ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Αποψη: Απειλή ή ευκαιρία για τις τράπεζες το PSD2;

ΜΕΛΕΤΗΣ ΡΕΝΤΟΥΜΗΣ*

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Μ​​ία από τις σημαντικότερες εξελίξεις στην Ε.Ε. στον χώρο των πληρωμών και των ηλεκτρονικών υπηρεσιών διαχείρισης χρήματος είναι η οδηγία PSD2, βάσει της οποίας προβλέπονται πλέον ενοποιημένοι κανόνες πληρωμών για όλα τα κράτη-μέλη, συγκεκριμένες και αυστηρές απαιτήσεις ασφαλείας, αλλά και επιβάλλεται για πρώτη φορά πλαφόν στις χρεώσεις από τη διατραπεζική χρήση όλων των ηλεκτρονικών μέσων για τη διενέργεια των πληρωμών. Γίνεται πλέον σαφές ότι η νέα οδηγία εκ πρώτης όψεως καταργεί το μονοπώλιο των τραπεζών στην Ε.Ε., καθώς διαχωρίζεται η έννοια της πληρωμής από τον φορέα τήρησης ενός λογαριασμού που γίνεται από τις εμπορικές τράπεζες.

Ουσιαστικά, κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο μπορεί ναι μεν να τηρεί τον επίσημο λογαριασμό του μέσω του επίσημου τραπεζικού συστήματος, όμως δύναται να χρησιμοποιεί και εναλλακτικές πλατφόρμες για δρομολόγηση και πληρωμή πάσης φύσεως λογαριασμών μέσω τρίτων παρόχων και εταιρειών. Ηδη μάλιστα έχουν ξεκινήσει οι σχετικές αδειοδοτήσεις από την Τράπεζα της Ελλάδος, τόσο για ιδρύματα πληρωμών όσο και για διαχείριση ηλεκτρονικού χρήματος, ανοίγοντας τον ανταγωνισμό και δημιουργώντας μεγάλες προκλήσεις για τις υφιστάμενες τράπεζες. Πλέον οι εμπορικές τράπεζες καλούνται να ανταγωνιστούν μικρές και ευέλικτες startups εταιρείες, που προσφέρουν γρήγορα και με ασφάλεια νέους καινοτόμους τρόπους στο καταναλωτικό κοινό, τόσο στο να πληρώνουν τους λογαριασμούς τους και να τηρούν όλη την πληροφορία σε συγκεκριμένο ηλεκτρονικό χώρο, αλλά και να εκμεταλλεύονται εκατοντάδες προσφορές από την αγορά λιανικής μέσω προγραμμάτων επιβράβευσης (loyalty) που δίνουν είτε πόντους προς εξαργύρωση είτε απευθείας εκπτώσεις για μελλοντικές αγορές.

Είναι δεδομένο ότι με το άνοιγμα της αγοράς τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Ελλάδα, θα δεχθούν πίεση και οι ελληνικές τράπεζες όσον αφορά την απώλεια μεριδίου αγοράς στη λιανική τραπεζική· παρ’ όλα αυτά, λόγω του συνεχούς ψηφιακού μετασχηματισμού του ελληνικού τραπεζικού συστήματος, ενδέχεται υπό κάποιες προϋποθέσεις όχι μόνο οι τράπεζες να διατηρήσουν το ανταγωνιστικό τους πλεονέκτημα αλλά να το επαυξήσουν δημιουργώντας νέες ευκαιρίες στην αγορά.

Το μεγάλο ατού των τραπεζών σήμερα είναι, αφενός, η πλήρης αδειοδότησή τους για όλο το εύρος των τραπεζικών εργασιών που δεν περιορίζονται στις πληρωμές και, αφετέρου, η μεγάλη εμπειρία στην προσαρμογή στο νέο κανονιστικό πλαίσιο, που διευρύνεται σημαντικά τα τελευταία χρόνια τόσο σε επίπεδο πιστοδοτήσεων όσο και πληρωμών.

Είναι αβέβαιο αν οι νέες εταιρείες, πέραν της εισαγωγής νέων καινοτόμων υπηρεσιών πληρωμών, θα μπορέσουν να ενσωματώσουν κατάλληλα το νέο θεσμικό πλαίσιο και μέσω των υποδομών τους να προστατεύσουν επαρκώς το καταναλωτικό κοινό ενάντια σε οποιαδήποτε διαρροή προσωπικών δεδομένων προς τρίτους για μη σύννομη χρήση.

Σε κάθε περίπτωση, η τραπεζική αγορά, τόσο στο θέμα των χορηγήσεων όσο και των πληρωμών, θα αναζητήσει μια ισορροπία μέσα από τις νέες ψηφιακές μεταβολές ώστε να ανταποκριθεί στην υψηλή ζήτηση για νέες αυτοματοποιημένες υπηρεσίες.

Οι τράπεζες, αν κινηθούν γρήγορα και αποτελεσματικά στη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, στις αναβαθμίσεις των υποδομών τους, καθώς και στην εισαγωγή απομακρυσμένων ψηφιακών πελατοκεντρικών υπηρεσιών, θα ανταγωνίζονται μεταξύ τους για το ποια θα γίνει περισσότερο πύλη εισόδου (gateway) νέων υπηρεσιών τρίτων, οι οποίες όμως θα λειτουργούν κάτω από τη σκέπη και την εποπτεία των τραπεζών με συμμετοχή στα κέρδη από τις προμήθειες των εν λόγω προϊόντων.

Είναι γεγονός ότι όποια τράπεζα δείξει τη μεγαλύτερη ευελιξία στο open banking, τόσο εντονότερες θα είναι η συνεργασία και οι συνέργειες με νεοφυείς επιχειρήσεις, οι οποίες θα έχουν περισσότερο ανάγκη τις υποδομές των τραπεζών για να λειτουργήσουν παρά θα ανταγωνίζονται επί ίσοις όροις το υφιστάμενο τραπεζικό σύστημα.

Συμπερασματικά θα λέγαμε ότι η νέα ψηφιακή εποχή για το banking είναι εδώ, καταργώντας τα παραδοσιακά σύνορα, ενώ όσοι τελικά επικρατήσουν, θα διέπονται από προσαρμοστικότητα, ευελιξία, διαφάνεια και κατανόηση των αναγκών των πελατών.

* Ο κ. Μελέτης Ρεντούμης είναι οικονομολόγος τραπεζικός.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ