ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Την περασμένη άνοιξη η Αθήνα υποδέχθηκε τον ετήσιο θεσμό της «Παγκόσμιας Πρωτεύουσας του Βιβλίου» της UNESCO, ανακοινώνοντας μια σειρά από πυκνές εκδηλώσεις αφιερωμένες στο διάβασμα. Περίπου την ίδια εποχή, διάφορα παγκόσμια ερευνητικά κέντρα δημοσίευσαν μελέτες που θέλουν τον μέσο άνθρωπο της Γης να περνάει πάνω από τέσσερις ώρες την ημέρα μπροστά από τη μικροσκοπική οθόνη των smartphones. Ενώ η ψηφιακή εποχή ανθεί και οι συνήθειες του νου αλλάζουν αμετάκλητα, τι μέλλον άραγε επιφυλάσσεται για το βιβλίο; Μάλλον πολύ λιγότερο ζοφερό απ’ ό,τι θα περίμενε κανείς, και αυτό χάρη στις σύγχρονες βιβλιοθήκες του κόσμου, που με την ελκυστική τους αρχιτεκτονική, με πρωτότυπες ιδέες αλλά και την εξωστρέφεια προς τις νέες τεχνολογίες επαναπροσδιορίζουν την έννοια του χώρου του διαβάσματος και προσελκύουν χιλιάδες νέους αναγνώστες.


Η βιβλιοθήκη Τζοάν Μαραγκάλ της Βαρκελώνης.

Πρωτοπόρος και πρωταθλήτρια στην κατασκευή μοντέρνων βιβλιοθηκών δεν είναι άλλη από τη Γαλλία, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει κατασκευάσει δεκάδες «médiathèques». Πρόκειται για «υβριδικές βιβλιοθήκες» που στα ράφια τους διατηρούν τα παραδοσιακά βιβλία, αλλά ταυτόχρονα αγκαλιάζουν τις καινοτομίες του ψηφιακού κόσμου. Στη μικρή πόλη της Ονο, στα νοτιοδυτικά του Παρισιού, κλασικά έργα του Φουκό και του Σαρτρ κρατούν συντροφιά σε μεγάλες οθόνες, ακουστικά κεφαλής και πρωτότυπα παιχνίδια εικονικής πραγματικότητας με λογοτεχνικά μοτίβα, με στόχο να συνυπάρχουν όλες οι διαφορετικές μορφές μετάδοσης πληροφοριών. Στα ανατολικά, στη γραφική Τιονβίλ, μια φουτουριστική βιβλιοθήκη προσελκύει εκατοντάδες επισκέπτες χάρη στην πολύπλευρη λειτουργικότητά της. Περιέχει, μεταξύ άλλων, στούντιο ηχογράφησης, ειδικά διακοσμημένα δωμάτια, όπου οι γονείς μπορούν να διαβάζουν παραμύθια στα παιδιά τους, και έναν καταπράσινο, ειδυλλιακό κήπο με αμέτρητες κρυψώνες, ιδανικές για να διαβάσει κανείς το βιβλίο του.


Η καινούργια μικρή βιβλιοθήκη στο ποτάμι Τόνγκλινγκ της Κίνας.

Πέρα από τη συνύπαρξη του παραδοσιακού με το ψηφιακό, οι νέες βιβλιοθήκες του κόσμου στρέφονται προς τη μοντέρνα αρχιτεκτονική έτσι ώστε να αντιστρέψουν την εικόνα του παλαιού κτιρίου με τον αχνό φωτισμό και τα αμέτρητα, επαναλαμβανόμενα ξύλινα ράφια. Ξεχωρίζει η βιβλιοθήκη Τζοάν Μαραγκάλ της Βαρκελώνης ή, αλλιώς, «κήπος του φωτός», όπως τη βάφτισαν οι αρχιτέκτονές της, με τις δεκάδες αυλές και την επίμονη χρήση γυαλιού στους τοίχους, ώστε να χύνονται διάπλατα οι ακτίνες του ήλιου στον χώρο. Στη μακρινή Σιγκαπούρη, η δημόσια βιβλιοθήκη Μπισάν σχεδιάστηκε με έμπνευση το δεντρόσπιτο και περιέχει, εκτός από 250.000 βιβλία, μια σειρά από πολύχρωμα, μικρά κυβάκια που προεξέχουν από το κεντρικό κτίριο. Παρέχουν απομόνωση και εξαιρετική θέα στους επισκέπτες.

Για να κερδίσουν το ενδιαφέρον του κοινού, οι νέες βιβλιοθήκες του κόσμου δεν χρειάζονται απαραίτητα εντυπωσιακή αρχιτεκτονική ή υψηλή χρηματοδότηση. Σε μια εγκαταλελειμμένη αποβάθρα στο ποτάμι Τόνγκλινγκ της Κίνας, μια καινούργια μικρή βιβλιοθήκη που ατενίζει τα νερά του ποταμού έχει καταφέρει να προσελκύσει χιλιάδες αναγνώστες που εμπνέονται από τη φυσική ομορφιά. Στην άλλη άκρη του κόσμου, σε μια μικρή πόλη του Καναδά, μια ξύλινη βιβλιοθήκη-μινιατούρα έξι τετραγωνικών μέτρων, σε σχήμα ανοικτού βιβλίου ώστε να προσκαλεί κάθε αξιοπερίεργο περαστικό, έχει γίνει ήδη ανάρπαστη.


Η νέα υβριδική βιβλιοθήκη στη γραφική Τιονβίλ της Γαλλίας.

«Αίσθηση της αγκαλιάς»

Φυσικά, από τις ευφάνταστες και ελκυστικές νέες βιβλιοθήκες του κόσμου δεν θα μπορούσε να λείπει και η δική μας Εθνική Βιβλιοθήκη, που στεγάζεται πλέον στο μεγαλοπρεπές κτίριο του Κέντρου Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος. «Είναι εκπληκτικό το γεγονός πως πριν καν ανοίξει πλήρως η βιβλιοθήκη, ο κόσμος την έχει υποδεχθεί θερμά», δηλώνει στην «Κ» ο δρ Φίλιππος Τσιμπόγλου, γενικός διευθυντής της Εθνικής Βιβλιοθήκης, προσθέτοντας πως παρότι ο χώρος βρίσκεται ακόμα σε δοκιμαστική λειτουργία, οι πρώτες χαρτογραφήσεις του κοινού δείχνουν πως ενθουσιάζει αναγνώστες κάθε ηλικίας. Την πρώιμη επιτυχία της βιβλιοθήκης ο Κ. Τσιμπόγλου την πιστώνει εν μέρει στον ιδιοφυή σχεδιασμό του Ρέντσο Πιάνο, που βασίζεται στη «διαφάνεια και στην αίσθηση της αγκαλιάς», όπως μας εξηγεί περήφανα. «Ταυτόχρονα, προχωράμε σταδιακά και στη διαδικασία της ψηφιοποίησης, με στόχο η Εθνική Βιβλιοθήκη να διατηρήσει τα πλούσια βιβλία της αλλά ταυτόχρονα να ανοιχτεί στο πέλαγος της ψηφιακής εποχής», καταλήγει ο γενικός διευθυντής.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΑΡΧΕΙΟ