Γράμματα Αναγνωστών

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Γραμματα Aναγνωστων

Βιβλία στην πυρά επί Μεταξά

Κύριε διευθυντά
Στο άρθρο του στις 25 Αυγούστου «Είναι ελαττωματικές οι ιδέες της Αριστεράς» ο Τάκης Θεοδωρόπουλος αντιπαρατίθεται με κάποιους στη συμπολίτευση που δεν κατονομάζει. Αλλά λέει και τη φράση: «Ο ένας τον ταυτίζει με τον Μεταξά, ο οποίος λέει έκαιγε βιβλία του Παπαδιαμάντη. Μήπως θα μπορούσε να μας πει πότε έγινε το εν λόγω γεγονός... ».

Δεν υπεισέρχομαι στο κύριο θέμα του άρθρου, αλλά στο να θυμίσω το πότε συνέβη το εν λόγω γεγονός. Ανατρέχοντας στη Βικιπαίδεια βρίσκομε ότι πράγματι ο Μεταξάς έκαψε βιβλία.
Συγκεκριμένα στις 8 Αυγούστου 1936, μόνον τέσσερις ημέρες μετά την επιβολή της δικτατορίας, το καθεστώς ξεκίνησε το μεσαιωνικό του έργο με το κάψιμο βιβλίων. Εγινε μπροστά στα Προπύλαια του Πανεπιστημίου Αθηνών. Η μεγάλη φιέστα όμως θα στηθεί στη Θεσσαλονίκη, στις 16 Αυγούστου 1936. Η εφημερίδα «Μακεδονία» ανέφερε ότι κάηκαν άνω των δέκα χιλιάδων βιβλία. Εκτός από τα κομμουνιστικά, κάηκαν «Τα ψηλά βουνά» του Ζαχαρία Παπαντωνίου και τα βιβλία που είχε απαγορεύσει το καθεστώς να διδάσκονται στα σχολεία. Οπως «Αντιγόνη» του Σοφοκλή, «Επιτάφιος» του Περικλή, η«Πολιτεία» του Πλάτωνα και έργα του Θουκυδίδη και του Ξενοφώντα. Επίσης στην πυρά παραδόθηκαν έργα νέων τότε Ελλήνων συγγραφέων, όπως η «Ζωή εν τάφω» του Μυριβήλη, έργα του Καρκαβίτσα, του Παπαδιαμάντη, αλλά και πολλά ξένων συγγραφέων, όπως Δαρβίνου, Φρόιντ, Τζορτζ Μπέρναρ Σο, Ανατόλ Φραντς, Χάινριχ Χάινε, Τολστόι, Ντοστογιέφσκι, Γκαίτε κ.ά.  Δυστυχώς δεν βρήκα ποια ακριβώς βιβλία του Παπαδιαμάντη έκαψε το καθεστώς, αλλά είναι σίγουρο πως ο κ. Θεοδωρόπουλος δεν γνώριζε αυτά τα χιτλερικά επιτεύγματα του Μεταξά. Χρειάζεται προσοχή να μην εξαγνίζονται αποτρόπαιες πράξεις της 4ης Αυγούστου.

Διότι η Ιστορία πρέπει να διδάσκει, έτσι ώστε λάθη και εγκλήματα του παρελθόντος να μην επαναληφθούν.  Και η σύγχρονη πολιτική αντιπαράθεση να μην καθαγιάζει οποιαδήποτε δικτατορία και τα χιτλερικά της έργα.

Δημητρης Γεωργαντας, Χειρουργός, Μαρούσι


Κτίστηκε το 1873 από τη Μακεδονική Φιλεκπαιδευτική Αδελφότητα Κωνσταντινουπόλεως και αναδείχθηκε σε Παιδαγωγική Ακαδημία του υπόδουλου Γένους υπό την οιακοστρόφηση του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Η ιστορική ξενάγηση του επιστολογράφου της «Κ» στο οικοτροφείο Τσοτυλίου (νομός Κοζάνης) σκιαγραφεί τη φρουριακή μεγαλοπρέπεια, το αίθριό του, τη μοναστηριακή διάταξη των διαδρόμων, τη νοητή γραμμή των κορυφογραμμών τριών πανύψηλων ορέων. Ομως, το μεγαλόπρεπο ιδείν έως το ειπείν συνδέεεται με την οδό του μαρασμού της περιοχής. Στη φωτογραφία, βορινή όψη του εμβληματικού κτιρίου.

Από το «Ονομα του Ρόδου» έως το παλαίφατο κτίριο του Οικοτροφείου Τσοτυλίου

Κύριε διευθυντά
Παραθέτω από το «Ονομα του ρόδου» του Ουμπέρτο Εκο απόσπασμα περιγραφής του για το μοναστήρι της Μελκ, όπως το πρωτοείδε ο Αντσο, o ένας από τους δύο πρωταγωνιστές του μυθιστορήματος του διάσημου καθηγητή: «Ηταν ένα οκταγωνικό κτίριο, που, από μακριά, έμοιαζε τετράγωνο (σχήμα τέλειο, που εκφράζει τη στερεότητα και το απόρθητο της Πόλεως του Θεού) […]». Η αναφορά στην περιγραφή γίνεται επειδή ένα παρόμοιο οκταγωνικό κτίριο (που εκφράζει τη στερεότητα του Ελληνισμού και το απόρθητο της πίστης του στα αγαθά της Παιδείας και της αριστείας) δίνει ακόμη το «παρών» στο αυστηρό προσκλητήριο των παρακαταθηκών και των καταπιστευμάτων που μας άφησαν οι πατεράδες και οι παππούδες μας, οι οποίοι, όπως είπε ο Σπυρίδων Τρικούπης στην κηδεία του Ανδρέα Ζαΐμη το 1840, «παρέλαβον την πατρίδα δούλην και την παρέδωσαν ελευθέραν». Πρόκειται για το παλαίφατο Οικοτροφείο Τσοτυλίου, που κτίστηκε το 1873 από τη Μακεδονική Φιλεκπαιδευτική Αδελφότητα Κωνσταντινουπόλεως. Λειτουργώντας ως ένα από τα πέντε μόνο ελληνικά γυμνάσια (τα άλλα τέσσερα: Μοναστηρίου, Κορυτσάς, Θεσσαλονίκης και Σερρών) της σκλαβωμένης Μακεδονίας, ανέδειξε εκατοντάδες λαμπαδηφόρους της ελληνικής ιδέας και αναδείχθηκε ως μια πραγματική παιδαγωγική ακαδημία του υπόδουλου Γένους, τελούσα υπό την οιακοστρόφηση/εποπτεία του Οικουμενικού Θρόνου. Εγραψα «δίνει ακόμη». Αλλά έως πότε; Θλιβερόν, όχι ιδείν, αλλά ειπείν! Διότι, ως προς το ιδείν, υπερηφάνως πρέπει να πούμε ότι του χαρίστηκε μια εκπληκτική αναπαλαίωση, που το κατέστησε ολοζώντανο δείγμα του 19ου αι. μέσα στον 21ο, με όλη τη φρουριακή του μεγαλοπρέπεια, με το αίθριο στο κέντρο του και με τη μοναστηριακή διάταξη των διαδρόμων, των αιθουσών διδασκαλίας και των μεγάλων θαλάμων διαβίωσης των τότε οικότροφων και υπότροφων μαθητών. Οπως το «οικοδόμημα» του Εκο, οι μεσημβρινές όψεις του πατούν στο έδαφος και εγείρονται στο ύψος δύο ορόφων, ενώ οι βορινές μοιάζουν να φυτρώνουν στην πλαγιά του ιστορικού λόφου και, καθώς υψώνονται σε τρεις ορόφους, ατενίζουν τον μεγαλοπρεπή ορίζοντα που σχηματίζουν οι κορυφογραμμές του Σμόλικα, του Γράμμου και του Βέρνου (Βίτσι). Μετά την αναπαλαίωσή του το οικοτροφείο δέχθηκε στις εγκαταστάσεις του τις υπηρεσίες του Δήμου Τσοτυλίου καθώς και το Τμήμα Πετρωμάτων τού, υπό δημιουργία τότε, από την Εταιρεία Μελετών Ανω Βοΐου, με την πολύτιμη συμβολή του Πανεπιστημίου Πατρών, Μουσείου Φυσικής Ιστορίας – όπου εκτίθενται απολιθώματα του Ωκεανού της Πίνδου, ηλικίας άνω των 50.000.000 ετών, και η Εντομολογική Εκθεση, την οποία κατάρτισε και πρόσφερε φιλέλλην καθηγητής Εντομολογίας ιταλικού πανεπιστημίου. Παρ’ όλα αυτά όμως, το «ειπείν» είναι θλιβερό. Επειδή, μετά την κατάργηση του Δήμου Τσοτυλίου, το μέγα οικοδόμημα βρίσκεται ουσιαστικά σε οιονεί παροπλισμό. Στεγάζει πλέον μόνο το Κέντρο Εξυπηρέτησης Πολιτών, τα γραφεία της τοπικής Δημοτικής Ενότητας, κάποια γραφεία αγροτικών υπηρεσιών και τις δύο εκθέσεις-μουσεία, που παραμένουν συνήθως κλειστές...

Ολα αυτά, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι οι πραγματικές δυνατότητές του είναι μεγαλύτερες, ότι το γειτονικό νέο οικοτροφείο, που έχει χώρους και σύγχρονες υποδομές ώστε να υποδεχθεί αρκετές σειρές της Σχολής Δημοτικής Αστυνομίας Τσοτυλίου, από καιρό έπαψε πια να το κάνει, ότι οι εξαιρετικές εγκαταστάσεις αθλοπαιδιών (μοντέρνο κλειστό γυμναστήριο, γήπεδα κ.λπ.) αξιοποιούνται σε αρκετά μικρό βαθμό και, πάνω απ’ όλα, ότι έχει καταργηθεί επισήμως το Λύκειο Τσοτυλίου και λειτουργεί με το παρηγορητικό σύστημα γυμνασίου με «λυκειακές τάξεις», δικαιολογούν, εκτός από τη θλίψη για τον μαρασμό της περιοχής, την απορία γιατί να μένουν αναξιοποίητες τέτοιες εγκαταστάσεις και τόσες υπαρκτές δυνατότητες και γιατί να έχουν τόση δυσκολία οι νέες γενιές, που διαδέχονται η μία την άλλη στους θώκους της εξουσίας, να εκτιμήσουν την αξία θησαυρών που τους αφήνουν οι παλαιότερες.

Γερασιμος Μιχαηλ Δωσσας, Θεσσαλονίκη

Θυμίαμα ευγνωμοσύνης στον δάσκαλό μου

Κύριε διευθυντά
Δεν θέλω να ξεχωρίσω τον δάσκαλό μου από τους άλλους δασκάλους. Κάτι τέτοιο δεν θα το δεχόταν και ο ίδιος και θα μου τραβούσε το αυτί... Ούτε να τον συγκρίνω με άλλους συναδέλφους του, γιατί δεν γνώρισα σαν μαθητής δημοτικού σχολείου άλλον. Θεωρώ όμως χρέος μου, μετά 61 χρόνια από την αποφοίτησή μου, από το δημοτικό σχολείο, να του αφιερώσω ένα μικρό «θυμίαμα» ευγνωμοσύνης.

Με «μάζεψε» από την αυλή του σχολείου, κάποιο παγωμένο πρωινό, στα τριάμισι χρόνια μου, και με έμπασε στη μοναδική αίθουσα του μονοθέσιου σχολείου, με μία συμφωνία: Μιχάλη, μόνο θ’ ακούς και δεν θα μιλάς! Ετήρησα αυτή τη συμφωνία και μαθήτεψα εννιά ολόκληρα χρόνια στο δημοτικό σχολείο του μικρού χωριού μου. Ακουσα εννιά φορές τα μαθήματα όλων των τάξεων!

Κάποιον Ιούνιο έκλαιγα που όλοι έπαιρναν το ενδεικτικό τους για την προαγωγή τους στην επόμενη τάξη και εγώ δεν έπαιρνα τίποτα… Ο δάσκαλός μου για να με παρηγορήσει μου έδωσε ένα «ψεύτικο» ενδεικτικό που έγραφε ότι πήγαινα από την Πρώτη τη… Μικρή στην Πρώτη τη… Μεγάλη.

Τον Ιούνιο του 1957, όταν μου έδινε το απολυτήριο για να πάω στο γυμνάσιο, πάλι έκλαιγα. Δεν ήθελα να αποχωριστώ το σχολείο μου, τον δάσκαλό μου, τους συμμαθητές μου, που πήγαιναν στις μικρότερες τάξεις! Στις 10 Σεπτέμβρη, που χτύπησε η καμπάνα του σχολείου, έτρεξα πάλι στην αγαπημένη αυλή για να ζήσω το πρώτο κάλεσμα για τη νέα σχολική χρονιά!..

Πολλές φορές στη ζωή μου, ακόμα και σήμερα, προσπαθώ να διακρίνω τους ανθρώπους εκείνους, που αποτέλεσαν πρότυπα ήθους, αρχών και ιδεών, για τη διαμόρφωση του χαρακτήρα μου. Κάθε φορά καταλήγω στην ίδια διαπίστωση. Τη μεγαλύτερη επίδραση άσκησε ο δάσκαλός μου, ο Φώτης Καμπισιούλης (1917-1997), από το μικρό μας χωριό, το Σταυροδρόμι Γορτυνίας, άσχετα εάν τα κατάφερα να μιμηθώ τις αρετές του.

Πολλές φορές είναι σαν να ακούω τη φωνή του, να βλέπω τη μορφή του, τις κινήσεις των χεριών του, το φως των ματιών του, τη φλόγα της καρδιάς του, τη μαγεία της μετάδοσης της γνώσης, τον παιδαγωγικό θυμό του και τις δίκαιες και ισορροπημένες σωφρονιστικές του ιδέες.

Οι δάσκαλοι, αναμφισβήτητα, επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό τη διάπλαση των χαρακτήρων των μαθητών και μπαίνουν βαθιά στην ψυχή τους. Η φλόγα τους δεν σβήνει, αλλά μεταλαμπαδεύεται στους μαθητές, οι μαθητές την περνάνε στα παιδιά τους, από αυτά στα εγγόνια τους και ούτω καθεξής. Ετσι λοιπόν οι δάσκαλοί μας μετέχουν της αθανασίας.

Μιχαλης Ι. Μιχαλακοπουλος, Σταυροδρόμι Γορτυνίας

Παιδεία κομμένη και ραμμένη στα μέτρα τους

Κύριε διευθυντά
Με αφορμή όσα κατά διαστήματα έχουν δημοσιευθεί από τις στήλες της έγκριτης εφημερίδας σας, αλλά και το πρόσφατο άρθρο (29-8-2018) του κ. Τάκη Θεοδωρόπουλου «Τα μόρια του μέλλοντός μας», λόγω της μακράς θητείας μου στη μέση εκπαίδευση ως φιλολόγου έχω να προσθέσω τα εξής: το φαινόμενο, του οποίου τους καρπούς δρέπουμε σήμερα, κυοφορείται από δεκαετίες πριν, κυρίως από το 1980-’90, όταν από τότε μέχρι σήμερα οι εκάστοτε κυβερνώντες έκριναν εαυτούς σοφότερους και καταλληλότερους από τους εκάστοτε προηγούμενους να διαχειριστούν το θέμα της Παιδείας των Νεοελλήνων.

Αλλεπάλληλες αλλαγές προγραμμάτων και σχολικών βιβλίων από το αρμόδιο υπουργείο συνετέλεσαν στη διαμόρφωση του σημερινού χάους. Η Ελλάδα είναι η χώρα που από δεκαετίες πεισματικά αγωνίζεται να κόψει τους δεσμούς με την κλασική παιδεία. Εν πολλοίς το έχει καταφέρει. Βαρύτατα ασθενείς, που συνεχώς υποτροπιάζουν ανάλογα με τις διαθέσεις, τις πολιτικές και τα απωθημένα των μεταρρυθμιστών, είναι το μάθημα της Ιστορίας και των Αρχαίων Ελληνικών. Οι απόφοιτοι λυκείων και της θεωρητικής ακόμα κατεύθυνσης αγνοούν στην πλειονότητά τους τα ιστορικά γεγονότα που διαμόρφωσαν τη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα. Η γνώση της Ιστορίας, αν μπορούμε να την ονομάσουμε γνώση, παρέχεται κατακερματισμένη σε μια θαυμαστή ασυνέχεια.

Τα Αρχαία Ελληνικά είναι κορυφαίο εργαλείο κατανόησης του μηχανισμού που δομείται ο μεστός λόγος, αποτέλεσμα μακραίωνης πνευματικής διεργασίας και «μητέρα» της νεοελληνικής. Η γνώση της αρχαίας και συγκεκριμένα της αττικής διαλέκτου ήταν το υπόβαθρο για τον εμπλουτισμό της νεοελληνικής με λεξιλόγιο, που περιλάμβανε νέες έννοιες πραγμάτων και καταστάσεων, οι οποίες δεν υπήρχαν στην αρχαιότητα, όπως π.χ. αεροπλάνο, νοσοκομείο, σιδηρόδρομος, κοσμοπολίτης κ.λπ.

Το «ξήλωμα» άρχισε από την καθιέρωση του μονοτονικού. Ηταν το πρώτο βήμα για να αποκοπεί η γλώσσα από τις ρίζες της. Τις συνέπειες αυτού του «αποκεφαλισμού» τις βιώνουμε σήμερα με την καθημερινή υποβάθμιση της παρεχόμενης γνώσης και Παιδείας.

Η Εκθεση Ιδεών επίσης είναι σημαντική για τη συγκρότηση της σκέψης, της λογικής ακολουθίας των νοημάτων και των ιδεών. Είναι ο καθρέφτης του μαθητή, που αντανακλά τον τρόπο του σκέπτεσθαι, του εκφράζεσθαι και αναδεικνύει την πνευματική και ψυχική συγκρότησή του. Οπως παγιώθηκε η διδασκαλία της με τη σημερινή της μορφή, δεν απελευθερώνει τη σκέψη, ώστε να αφυπνιστεί και να βρει από μόνη της τον ιστό της λογικής ακολουθίας και των συμπερασμάτων, αλλά την εγκλωβίζει σε μια τυποποιημένη μορφή με υποδείγματα.

Δεν θα αναφερθώ περισσότερο στη σπουδαιότητα της Εκθεσης. Θα θίξω όμως μια άλλη παράμετρο του θέματος: την ορθοφωνία. Η αλλοίωση της προφοράς αποτελεί ακόμη ένα στοιχείο φθοράς και παρακμής. Παρατηρώ ότι στο στόμα διδασκόντων και διδασκομένων, δημοσίων και επισήμων προσώπων, πολιτικών και τηλεπαρουσιαστών, η ελληνική γλώσσα δεινοπαθεί κατά την εκφορά του λόγου. Τα συμπλέγματα «μπ» και «ντ» προφέρονται ως b και d: π.χ. η λέξη εκπομπή προφέρεται εκποbή, αντί του σωστού εκποmbή. Οι διάττοντες αστέρες προφέρονται διάττοdες αντί διάττοndες, το επίρρημα όντως το ακούσαμε όdως αντί οndως και ο Ξενοφώndας, έγινε Ξενοφώdας.

Ακολουθεί ο περιορισμός της ύλης, η κατάργηση της αριστείας και η επικράτηση της ήσσονος προσπαθείας. Η υποβάθμιση του πνευματικού μας επιπέδου είναι φανερή. Δεν το βλέπουν; Ή μήπως αυτό θέλουν;

Νικη Ευθυμιατου-Κατσουνη, Φιλόλογος

Η αγάπη για την Ιστορία και η διδασκαλία της

Κύριε διευθυντά
Οντας φοιτητής Ιστορίας και Αρχαιολογίας εδώ και δύο χρόνια και ερευνώντας επί καθημερινής βάσεως την αγαπημένη μου Ιστορία, συνεχίζω να προβληματίζομαι για τη στάση του υπουργείου Παιδείας και των αρμοδίων στο ζήτημα της εκμάθησης της «απεχθούς» –στα μάτια των μαθητών– αυτής επιστήμης! Το τροπάριο συνεχίζεται, η μια γενιά καθηγητών (όταν ερωτάται) τα ρίχνει στις προηγούμενες ή φυσικά στο μεγάλο κεφάλι (το yπουργείο Παιδείας) και ως αποτέλεσμα η πλειονότητα των μαθητών μαθαίνουν την Ιστορία παπαγαλισμένα…
Ορμώμενος πάλι από ένα πρόσφατο σερφάρισμά μου στο YouTube και βλέποντας τη διαμάχη μεταξύ του Αδώνιδος Γεωργιάδη και ενός καθηγητή (του ΠΑΜΕ) για κάποια θέματα Ιστορίας (περί ελληνικότητας κάποιων φύλων), ταξινόμησα στο μυαλό μου κάποιες ιδέες. Τι θα λέγατε για: προφορική και μόνο παράδοση από τους καθηγητές προς τους μαθητές (βλ. Μαρία Ευθυμίου στο Youtube), άμεση εξέταση την ίδια μέρα στο μάθημα που μόλις παραδόθηκε, παρακολούθηση ενός ιστορικού ντοκιμαντέρ αυστηρά μία φορά την εβδομάδα, εκδρομές ιστορικού ενδιαφέροντος σε μουσεία, μνημεία κ.λπ. αυστηρά μία φορά τον μήνα (προσπαθώντας να συσχετίζεται το μάθημα με την εκδρομή), εργασία με επεξεργασίες πηγών 2-3 φορές τον χρόνο;  Είμαι βέβαιος πως τέτοιου είδους μέθοδοι θα ενεργοποιούσαν θετικά τους μαθητές και θα τους βοηθούσαν να δουν με άλλο μάτι την Ιστορία και την τεράστια σημασία της (ειδικά στην εποχή μας).

Νικος Κετσετζογλου, Φοιτητής Ιστορίας και Αρχαιολογίας

«Ακρως ανυπόστατες» ή λαξεύοντας λέξεις

Κύριε διευθυντά
Ανυπόστατος: Ο χωρίς υπόσταση, ο ανύπαρκτος. Αυτό όμως το επίρρημα «άκρως» (εάν δεν είναι εμπαθές) είναι περιττολογία.

Εκείνο που κάνει εντύπωση είναι ότι ουδείς σχολίασε τις δεκάδες σιδηροκατασκευές (ακουμπισμένες μάλιστα επάνω και σε τσιμεντόλιθους!), οι οποίες τοποθετήθηκαν μπροστά από τα αριστουργηματικά αρχιτεκτονήματα της κλασικής αρχαιότητας, δήθεν για να γίνει η ανάδειξή τους!
Κανένας επίσης από τους περινούστατους μελετητές της ελληνικής γλώσσης δεν εθίγη όταν αυτά τα κατασκευάσματα ονομάστηκαν «γλυπτά» (ενώ όλοι τους θα πρέπει να γνώριζαν ότι μόνο γλυπτά δεν μπορείς να τα πεις. Και δεν μπορείς να τα πεις, γιατί εξ ορισμού γλυπτό = λαξεμένο καλλιτέχνημα ανάγλυφο ή ολόγλυφο, και το ρήμα λα-ξεύω φωνάζει από μόνο του ότι ο καλλιτέχνης δίνει ζωή και φως στην πέτρα). Ισως αυτό να οφείλεται στο ότι πριν από την επίμαχη αυτή λέξη τοποθετήθηκε τεχνηέντως η λέξη «σύγχρονα», οπότε οτιδήποτε ανυπόστατο και αν ακολουθεί, αμέσως αποκτά υπόσταση...

Στην απαντητική προς τη μικρότητά μου επιστολή του, ο κ. Αναστ. Στέφος, αφού άρχισε με προσβλητική αναφορά περί της παραετυμολογίας της λέξεως «αχ-λάδι» (εμείς εδώ στην Αργολίδα από παλιά, διασκεδάζουμε πολύ με την ονομασία του χωριού «Αχ-λαδό-καμπος»), συνέχισε με αντιγραφή δεκάδων λέξεων από τα λεξικά του Δ. Δημητράκου, του Ι. Σταματάκου, του Ι. Πανταζίδου αλλά και αποσπάσματα του Ομήρου και του Ησιόδου κ.ά.

Είναι χαριτωμένο να αντιγράφεις κατεβατά ολόκληρα από διάσημους λεξικογράφους ποιητές και τραγωδούς (θεωρώντας ότι παίρνεις δόξα από τη δόξα τους), αλλά όταν φθάνεις στην επίμαχη λέξη «Ελλάς» να αποφαίνεσαι ότι σχετίζεται ετυμολογικά μάλλον προς τους Σελλούς(!) και λίγο πιο κάτω η γιγαντωμένη αμηχανία σου να ακουμπάει τη λέξη ενδεχομένως, μη προσφέροντας σε τίποτα απαντήσεις αλλά πιθανότητες. Ο επιστολογράφος μας επίσης παρέκαμψε (ως μη ώφειλε) το λεξικό του Ησυχίου του Αλεξανδρέως (5ος μ.Χ. αι.), ο οποίος στη λέξη «έλ-α» αναγράφει: ήλιος(!), αυγή(!), «όπερ έδει δείξαι», θα έλεγαν οι μαθηματικοί μας (και για τους μη εξοικειωμένους με τις ετυμολογίες των λέξεων, εφόσον ο Ησύχιος βροντοφωνάζει ότι «ελ» θα πει ήλιος, αυγή, δηλαδή φως, και «λας» θα πει πέτρα, άρα «ΕΛ-ΛΑΣ» = Η Φωτεινή Πέτρα») και στη λέξη «ελ-ατρεύς» (το ελ επιμόνως εκεί) αναγράφει: ο τρίτην πύρωσιν έχων του σιδήρου παρά τοις μεταλλεύσειν (τότε που τα μέταλλα φωτοβολούν λευκοπυρούμενα. Τι άλλο θα μπορούσε άραγε να πει για να πεισθούν κάποιοι κακοπροαίρετοι αντιρρησίες;).

Εδώ ερχόμαστε να δικαιολογήσουμε την επιγραφή που είχε τοποθετήσει ο Πλάτων στην είσοδο της Ακαδημίας του, «αγεωμέτρητος μηδείς εισίτω».

Μόνες τους οι φιλολογικές γνώσεις δεν αρκούν. Πρέπει να αντιλαμβάνεσαι και το «όπερ έδει δείξαι» του πασίγνωστου μαθηματικού - γεωμέτρη Ευκλείδη.

Παρέκαμψε όμως ο επιστολογράφος μας δυστυχώς, και τον Γιάννη Ρίτσο που κραυγάζει με όση δύναμη διαθέτουν τα πνευμόνια του: «Σε τούτα δω τα μάρμαρα (δηλαδή τις πέτρες) κακιά σκουριά δεν πιάνει. Εδώ το Φως»! Θεέ μου! Σε τι σκοτεινή εποχή ζούμε!

Θεμος Γκουλιωνης, Οφθαλμίατρος, Ναύπλιο

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ