ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Με τις «ευχές» της Δύσης στην τελική ευθεία ο Ζάεφ

ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΖΙΜΑΣ

Ο πρωθυπουργός της ΠΓΔΜ Ζόραν Ζάεφ (αριστερά) με τον καγκελάριο της Αυστρίας Σεμπάστιαν Κουρτς, κατά την πρόσφατη επίσκεψη του τελευταίου στα Σκόπια.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Ο Ζόραν Ζάεφ τρέχει και δεν φτάνει ενόψει του δημοψηφίσματος της 30ής Σεπτεμβρίου για τη συμφωνία των Πρεσπών. Περιδιαβαίνει πόλεις και χωριά όπου εκφωνεί ομιλίες για να πείσει τους πολίτες να προσέλθουν στην κάλπη και να ψηφίσουν υπέρ της συμφωνίας, με «καρότο» την ένταξη της χώρας στην Ε.Ε. και το ΝΑΤΟ, κάτι που, όπως τους λέει, θα αλλάξει τη ζωή τους. Και όταν δεν μιλάει σε συγκεντρώσεις πολιτών, υποδέχεται ξένους ηγέτες, οι οποίοι σπεύδουν στα Σκόπια για να ενισχύσουν πολιτικά την κυβέρνησή του ώστε να περάσει τον κάβο του δημοψηφίσματος.

Ο γ.γ. του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ, ο καγκελάριος της Αυστρίας Σεμπάστιαν Κουρτς και η Αγκελα Μέρκελ είχαν επισκεφθεί μέχρι χθες τα Σκόπια για να να βοηθήσουν –υπήρξε και ηχηρή παρέμβαση Τραμπ υπέρ της συμφωνίας–, ενώ αύριο καταφθάνει ο υπουργός Αμυνας των ΗΠΑ Τζέιμς Μάτις.

Το διακύβευμα είναι μεγάλο. Αν το δημοψήφισμα αποτύχει, ο οδικός χάρτης εκτροχιάζεται και η συμφωνία κινδυνεύει να βουλιάξει μεταξύ μεταξύ Πρέσπας και Αχρίδας. Ο διεθνής παράγοντας βοήθησε (οδήγησε) τις δύο πλευρές να διανύσουν μια δύσκολη διαδρομή έως την Πρέσπα και δεν σκοπεύει να αφήσει τη διαδικασία να ναυαγήσει.

Η εκκρεμότητα μεταξύ Ελλάδας και ΠΓΔΜ πρέπει να κλείσει, για να επικεντρωθεί πλέον η διπλωματία στην άλλη, μεγαλύτερη και πιο επικίνδυνη πληγή της Βαλκανικής, το Κόσοβο, όπου Αλβανοί και Σέρβοι, με το «πιστόλι στον κρόταφο», πιέζονται να συμφωνήσουν σε ειρηνική διευθέτηση των συνοριακών τους διαφορών.

Ο Ζάεφ έχει πάρει πάνω του την εκστρατεία προβολής του «Ναι» έχοντας ισχυρούς «συμπαίκτες» στα μπαλκόνια και τις πλατείες τον διαπραγματευτή της συμφωνίας, ΥΠΕΞ Νίκολα Ντιμιτρόφ, και το σύνολο των προβεβλημένων κομματικών και κυβερνητικών στελεχών του. Από αύριο πρόκειται να μπει στη μάχη και η ελεγχόμενη από την κυβέρνησή του, και νωρίτερα από τον Γκρούεφσκι, τηλεόραση –δημόσια και ιδιωτική–, με καταιγισμό μηνυμάτων για τα οφέλη της συμφωνίας.

Η ατμόσφαιρα έως και χθες ήταν μάλλον υποτονική, με τον κυβερνητικό μονόλογο για τα οφέλη της συμφωνίας να κυριαρχεί και την αντιπολίτευση να ψελλίζει περί «συνθηκολόγησης του Ζάεφ» απέναντι στους Ελληνες. Ομως πρέπει να θεωρείται βέβαιο ότι το κλίμα στην πορεία θα οξυνθεί. Περισσότερες από πενήντα οργανώσεις, μεταξύ των οποίων ένα ανοικτά φιλορωσικό κόμμα με την επωνυμία «Ενωμένη Μακεδονία», κατά το «Ενωμένη Ρωσία» του Βλαντιμίρ Πούτιν, καλούν ήδη τους πολίτες σε μποϊκοτάζ του δημοψηφίσματος και έχουν εξαγγείλει κινητοποιήσεις.

Τις αμέσως επόμενες ημέρες το αντιπολιτευόμενο κόμμα VMRO-DPMNE του τέως πρωθυπουργού Νίκολα Γκρούεφσκι, που έχει καταγγείλει ως προδοτική τη συμφωνία, θα κληθεί να λάβει θέση εάν θα συμμετάσχει στη διαδικασία ή θα καλέσει τους οπαδούς του σε αποχή.

Κατά πολλούς στα Σκόπια το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος και ενδεχομένως το μέλλον της συμφωνίας θα κριθούν προτού καν καταμετρηθούν τα ψηφοδέλτια. Οπως υποστηρίζουν, μπορεί κάποιες δημοσκοπήσεις, με την όποια αξιοπιστία έχουν αυτές, να δείχνουν ένα ελαφρύ προβάδισμα του «Ναι», όμως στην πραγματικότητα το «κλειδί» θα είναι η συμμετοχή, και αυτό το κρατάει η αντιπολίτευση.

Ο κίνδυνος

Μέχρι σήμερα το VMRO οργάνωσε κάποιες λαϊκές συγκεντρώσεις για να καταγγείλει συνολικά την κυβερνητική πολιτική, αλλά δεν κατέβηκε στις πλατείες με σημαία την άρνηση της συμφωνίας. Εκ των πραγμάτων όμως θα πρέπει να λάβει θέση και εδώ αρχίζουν να «ζώνουν τα φίδια» τον Ζάεφ.

Διότι ναι μεν η κυβέρνησή του έχει προσδώσει συμβουλευτικό χαρακτήρα στο δημοψήφισμα ώστε να μη χρειάζεται συμμετοχή της τάξης του 50% και άνω και να μην υπάρξει συνταγματικό πρόβλημα, αλλά εάν το VMRO επιλέξει την αποχή και η προσέλευση κυμανθεί σε χαμηλά επίπεδα, εκ των πραγμάτων θα τεθεί ζήτημα πολιτικής νομιμοποίησης του αποτελέσματος ακόμα και αν το «Ναι» υπερισχύσει.

Εν τοιαύτη περιπτώσει, πολύ δύσκολα ο Ζάεφ θα μπορεί να πείσει ότι η συμφωνία διαθέτει τη λαϊκή αποδοχή και το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος θα ακυρωθεί ως όπλο πίεσης προς την αντιπολίτευση για την εξασφάλιση των δύο τρίτων των βουλευτών που χρειάζεται –και δεν διαθέτει ο κυβερνητικός συνασπισμός– για να προχωρήσει σε συνταγματική τροποποίηση, όπως προβλέπει ο οδικός χάρτης με την Αθήνα.

Σε μια τέτοια εξέλιξη οι εκλογές προβάλλουν μονόδρομος χωρίς να είναι βέβαιο ότι με τις συνθήκες που διαμορφώθηκαν ο Ζάεφ θα τις κερδίσει, ενώ και η συμφωνία θα καταστεί μετέωρη.

Διαβλέποντας τον κίνδυνο αποτυχίας του δημοψηφίσματος και εκτροχιασμού της όλης διαδικασίας, Ευρωπαίοι και Αμερικανοί με την παρουσία τους στα Σκόπια αφενός θέλουν να βοηθήσουν τον Ζάεφ, υποσχόμενοι στους πολίτες ένα καλύτερο αύριο εάν προσέλθουν στην κάλπη και ψηφίσουν υπέρ της συμφωνίας, και αφετέρου να πιέσουν την αντιπολίτευση να μην επιλέξει την αποχή.

«Μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα» για το VMRO

Το «μαστίγιο», με τη μορφή σωρείας ποινικών διώξεων της εισαγγελίας εναντίον στελεχών της διακυβέρνησης Γκρούεφσκι για διαφθορά, υποκλοπές κ.ά., αιωρείται πάνω από τα κεφάλια της ηγεσίας του κόμματος της αντιπολίτευσης και το κραδαίνει ήδη ο Ζάεφ.

Το δίλημμα για το VMRO είναι μεγάλο, καθώς κρίνεται εν πολλοίς το μέλλον της χώρας, και μολονότι έχει την κρυφή, επί του παρόντος, στήριξη της Ρωσίας και του Βελιγραδίου, δεν είναι βέβαιο ότι θα αντέξει να επωμισθεί ένα τόσο βαρύ φορτίο, αυτό, δηλαδή, της απώλειας της ιστορικής, όπως την εμφανίζει η πλευρά του «Ναι», ευκαιρίας να ενταχθούν τα Σκόπια στην Ε.Ε. και στο ΝΑΤΟ.

Από την άλλη, εάν η συμφωνία υιοθετηθεί με τη δική του συμμετοχή στο δημοψήφισμα, τότε ο «μακεδονισμός», τον οποίο το κόμμα αυτό υπερηφανεύεται ότι κουβαλάει στο DNA του και οδηγεί σαν φάρος την πολιτική του ύπαρξη, θα πληγεί θανάσιμα. Αντίκτυπος, θετικός ή αρνητικός, του δημοψηφίσματος στα Σκόπια οπωσδήποτε θα υπάρξει και στην ελληνική πολιτική σκηνή.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ