ΜΟΥΣΙΚΗ

Γκόραν Μπρέγκοβιτς: «Κοίτα, φίλε μου, εγώ εκείνα τα χρόνια ήμουν βασικά ροκ σταρ»

ΑΙΜΙΛΙΟΣ ΧΑΡΜΠΗΣ

«Η βαλκανική μουσική συνεχίζει να αρέσει και να παράγεται για τον ίδιο λόγο με το πανκ. Φέρνει την τρέλα, δεν είναι απλά μουσική. Και όλοι χρειαζόμαστε λίγη τρέλα...», αναφέρει ο Γκόραν Μπρέγκοβιτς.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Μερικά χρόνια πριν είχα δει μια παρέα νεαρών Αγγλων να κοπανιέται με πάθος σε κάποιο πάρτι, στον ρυθμό του «Mesecina» του Γκόραν Μπρέγκοβιτς. Οταν τους ρώτησα αν τους άρεσε εξίσου η ταινία από την οποία προέρχεται –το «Underground» του Κουστουρίτσα– μου απάντησαν πως δεν είχαν ιδέα· ούτε για την ταινία, ούτε για Κουστουρίτσα και βασικά ούτε για το ίδιο το τραγούδι, το οποίο πρώτη φορά άκουγαν. Αλλά τους είχε ενθουσιάσει με τον τρελό ρυθμό του. «Η βαλκανική μουσική συνεχίζει να αρέσει και να παράγεται για τον ίδιο λόγο με το πανκ. Φέρνει την τρέλα, δεν είναι απλά μουσική. Και όλοι χρειαζόμαστε λίγη τρέλα...». Αυτό μου το είπε ο ίδιος ο σπουδαίος συνθέτης λίγο πριν ανέβει στη σκηνή του πάρκου του Κέντρου Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος για την πιο πρόσφατη συναυλία του στη χώρα μας. Η σύντομη κουβέντα που είχαμε ήταν χειμαρρώδης, σαν τη μουσική του.

Οταν τον ρώτησα για τα κινηματογραφικά σάουντρακ, που σχημάτιζαν και το πρόγραμμα της συγκεκριμένης βραδιάς, έκανε τον... θιγμένο: «Κοίτα, φίλε μου, εγώ εκείνα τα χρόνια ήμουν βασικά ροκ σταρ και οι ροκ σταρ δεν κάνουν σάουντρακ. Απλά έτυχε να είμαι φίλος με κάποιους σκηνοθέτες και τους βοήθησα τους ανθρώπους με τις ταινίες τους. Παρεμπιπτόντως οι σκηνοθέτες του σινεμά είναι άτομα με ένα σωρό προβλήματα στο κεφάλι τους, δεν τους θες για φίλους. Του θεάτρου είναι κάπως καλύτεροι», επισημαίνει γελώντας.

Ο,τι και να λέει πάντως είναι γεγονός πως μερικές από τις πιο αξέχαστες μουσικές του, ο Γκόραν Μπρέγκοβιτς τις έγραψε για φιλμ και ειδικά για εκείνα του Εμίρ Κουστουρίτσα («Ο καιρός των Τσιγγάνων», «Underground», «Arizona Dream»). Το παραδέχθηκε άλλωστε και ο ίδιος λίγο αργότερα με χιούμορ: «Είχα την τύχη να δουλέψω με μερικούς σκηνοθέτες, οι οποίοι δεν χρησιμοποιούν το σάουντρακ με τον κλισέ τρόπο, σαν απλή μουσική επένδυση. Επίσης δεν μπλέκονταν στα πόδια μου. Εδώ ισχύει ό,τι και με τους μηχανικούς αυτοκινήτων. Οι χειρότεροι πελάτες είναι αυτοί που κάθονται όλη την ώρα από πάνω τους. Το ίδιο κάνουν και αρκετοί σκηνοθέτες, ενώ το καλύτερο είναι να έρθουν απλά στο τέλος με ένα μπουκάλι σαμπάνια». Και συμπληρώνει: «Ημουν φυσικά τυχερός που συνεργάστηκα με τον Κουστουρίτσα στα καλύτερά του. Γιατί, κακά τα ψέματα, δεν φτάνει η καλή μουσική, το βασικό είναι η εικόνα. Αν θάψεις τον νεκρό με καλή μουσική δεν πρόκειται να αναστηθεί...».

Απογοητευμένος

Ο Μπρέγκοβιτς, πάντως, δηλώνει απογοητευμένος με την πιο πρόσφατη κινηματογραφική παραγωγή. «Σήμερα βασικά πιστεύω πως ο κόσμος δεν έχει διάθεση να δει πραγματικά καλές ταινίες – κι εγώ το ίδιο κάνω· βλέπουμε πια το σινεμά σαν καθαρή διασκέδαση. Γι’ αυτό ακόμα και οι καλύτεροι δημιουργοί έχουν σταματήσει να παράγουν στα προηγούμενα στάνταρ», λέει χαρακτηριστικά, ξεχωρίζοντας ελάχιστες εξαιρέσεις όπως το «Slumdog Millionaire» του Ντάνι Μπόιλ και η «Νιότη» του Πάολο Σορεντίνο.

Οταν, πάντως, η συζήτηση γυρνά ξανά στη μουσική και συγκεκριμένα στη μείξη παραδοσιακών και κλασικών ακουσμάτων που επιχειρούν πολλοί (και Ελληνες) σύγχρονοι συνθέτες, είναι πιο αισιόδοξος. «Πριν από λίγο καιρό, βρήκαν στη Γερμανία μια φλογέρα 20.000 ετών. Οι άνθρωποι έφτιαχναν μουσική πριν καλά καλά διαμορφώσουν γλώσσα. Και βέβαια μπορείς να γράψεις ωραία μυθιστορήματα σε ξένη γλώσσα. Δεν μπορείς όμως να συνθέσεις πραγματική μουσική. Αυτή έρχεται από ένα βαθύτερο μέρος μέσα μας και γι’ αυτό βλέπεις να στρέφονται στην τοπική παράδοση. Είναι σαν ένας Αμερικανός να προσπαθεί να γράψει ελληνική μουσική, φαντάζει γελοίο».

Οσο για τα επόμενα σχέδια, ο 68χρονος δημιουργός βρίσκεται εν μέσω κυκλοφορίας ενός τριπλού δίσκου με τίτλο «Γράμματα από το Σεράγεβο», βασισμένου σε μεταφορικές αφηγήσεις των Βαλκανίων. Η δουλειά του θα περιέχει, όπως μας είπε, και τραγούδια γραμμένα για αγαπημένους του νεότερους καλλιτέχνες, όπως η Bebe και ο Asaf Avidan.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ