Γράμματα Αναγνωστών

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Γραμματα Aναγνωστων

Κουίζ: Σε ποια ηλικία απεβίωσε ο Νώε;

Κύριε διευθυντά
Ποιος ισχυρίστηκε ότι οι 70ρηδες ξόφλησαν και ετοιμάζονται ήδη για το μεγάλο ταξίδι στο επέκεινα; Γιατί εγώ διάβασα ότι μια έρευνα του ιατρικού κολεγίου Albert Einstein έδειξε ότι το προσδόκιμο όριο της ζωής των ανθρώπων πολύ σύντομα θα φτάσει μέχρι τα 115 χρόνια! Κάποια Τζιν Κάλμες από τις ΗΠΑ πέθανε το 1997 σε ηλικία 123 ετών αποδεδειγμένα. Αλλωστε από το 1980 μέχρι το 2015 ο παγκόσμιος πληθυσμός έχει κερδίσει, κατά τους ειδικούς, ακόμα μια δεκαετία ζωής. Η αύξηση αυτή αποδίδεται στη μείωση των θανάτων από λοιμώδη νοσήματα και καρδιαγγειακά προβλήματα και τούτο, βέβαια, χάρις στα φάρμακα και στην έγκαιρη πρόληψη.

Οι υπερήλικες, όμως, είναι και πολύ παραγωγικοί. Ο Ανατόλ Φρανς π.χ. έγραψε το αριστούργημά του «Οι θεοί διψούν» σε ηλικία 66 ετών. Ο Τζουζέπε Βέρντι συνέθεσε τον «Οθέλλο» στα 74 και τον «Φάλσταφ» στα 80 του. Ο Λέοπολντ φον Ράνκε ξεκίνησε τη συγγραφή της «Παγκόσμιας Ιστορίας» του σε ηλικία 80 ετών, για να την ολοκληρώσει λίγο πριν από τον θάνατό του στα 91 του. Και εγώ τώρα στα 82 μου προτίθεμαι να αρχίσω να γράφω (και να το ολοκληρώσω) το... magnum opus μου! Να μνημονεύσω επίσης, ότι ο Ευαγγελιστής Ιωάννης έγραψε το θεόπνευστο έργο του, την «Αποκάλυψη», όταν ήταν ήδη 110 ετών.

Στο Ιντερνετ είδα επίσης ότι κάποιος Ιάπωνας ονόματι Shigechito Izumi πέθανε στα 120, ένας Ρώσος βοσκός, ο Shirabi Muslimor, στα 168 και μια Γαλλίδα, η Jeanne Calmeth, στα 122 κ.ά. Πάντως, από όσα γνωρίζω, το ρεκόρ κατέχει ακόμα ο γνωστός μας Μαθουσάλας, γιος του Ενώχ και παππούς του Νώε, που πέθανε σε ηλικία 969 ετών, αλλά και ο Νώε, που εγκατέλειψε τον μάταιο τούτο κόσμο στα 950 του.  Κατόπιν όλων αυτών, γιατί να μην ελπίζω κι εγώ –μαζί με πολλούς άλλους– κύριε Τσίπρα μου ότι θα πιάσω τα 100 της «Καθημερινής»; Με 940 ευρώ τον μήνα σύνταξη και πάνω από 50 χρόνια εργασίας όλα είναι πιθανά, δυνατά και ενδεχόμενα... «Κ...» νεκροθάφτη, δεν λέω ότι δεν θα πεθάνουμε ποτέ, αλλά αυτό θα το αποφασίσουμε εμείς και όχι ο κ. πρωθυπουργός... Αμήν.

Γιωργος Α. Κουρμουσης, Διπλ/χος Οικονομολόγος


Το μελάνι για το καλαμάρι το έφτιαχνε από παπαρούνες, το διάβασμα γινόταν με λάμπα πετρελαίου, όλοι οι μαθητές έφεραν διακριτικά του σχολείου και τον «ατομικό» αριθμό, ενώ το άγρυπνο μάτι του παιδονόμου ήταν εξασκημένο να συλλαμβάνει τα όποια παραστρατήματα των παιδιών, συμπεριφορές ασύμβατες με το ηθικό αλφαβητάρι της εποχής. Ο επιστολογράφος της «Κ» θυμάται τους ξυπόλυτους –όπως και ο ίδιος– συμμαθητές του, το κούρεμα γουλί τότε που έπεσε ψείρα, τη δίψα για γράμματα, τους σπουδαίους δασκάλους – άνθρωποι φωτεινοί. «Πώς να ξεχάσω κείνη την πρώτη μέρα, φοβισμένος, που μ’ αγκάλιασε, μιλώντας στοργικά, δίνοντάς μου ένα πενηνταράκι ν’ αγοράσω πλάκα και κοντύλι». Στη φωτογραφία, καθηγητές και μαθήτριες του Γυμνασίου Ναυπάκτου, εν έτει 1945.

Τα παραμύθια του Αντερσεν, ο παιδονόμος, το κούρεμα γουλί, οι δάσκαλοι-ευεργέτες

Κύριε διευθυντά
Ενενηντάρης σήμερα, όπως κάθε Σεπτέμβριο αναπολώ νοσταλγικά τα μαθητικά μου χρόνια, τα νιάτα μου «τον παλιό καλό καιρό». Το 1935 πήγα στην Α΄ Δημοτικού, με καθυστέρηση ενός έτους, έπειτα από καταγγελία στην αστυνομία κάποιου άγνωστου ευεργέτη μου. Γιατί οι αγράμματοι γονείς μας, εκείνες τις στερημένες και ταλαίπωρες εποχές, μας προόριζαν για τα πρόβατα, τα γίδια και τα χωράφια.

Ξυπόλυτο και κακοντυμένο, όπως σχεδόν όλα τα μαθητούδια, ο διευθυντής του σχολείου, Κώστας Ξαρλής, με αγκάλιασε, μου μίλησε στοργικά και μου έδωσε ένα πενηνταράκι για να αγοράσω πλάκα και κοντύλι. Μεγάλη τύχη η πρώτη δασκάλα μου, Ελένη Καπότα – Ρέπουλη, αδελφή του στενού συνεργάτη του Ελευθερίου Βενιζέλου, Εμμανουήλ Ρέπουλη. Στην πρώτη σειρά, δίπλα στον γιο της στις τέσσερις πρώτες τάξεις, ανυπομονούσαμε για τα παραμύθια του Αντερσεν.

Στη δεύτερη τάξη έπεσε ψείρα και ο διευθυντής του σχολείου αγόρασε μία χονδρή χειροκίνητη μηχανή και μας κούρεψε όλους, αγόρια και κορίτσια. Επώδυνο το κούρεμα – μάδημα, με κλάματα– αλλά, με γουλί τα κεφάλια μας, ατελείωτα τα πειράγματα και ακράτητα τα γέλια σε όλες τις τάξεις. Μετά μεγάλη πίεση των δασκάλων μου υποχώρησε ο πατέρας μου, έδωσα εξετάσεις και πρώτευσα στο οκτατάξιο Γυμνάσιο. Στην κατοχή οι Γερμανοί επίταξαν το κτίριο και κάναμε μαθήματα στο περιβόλι του Νόβα - Αθάνα και σε υπόγεια. Ολα τα παιδιά είχαμε δίψα για μάθηση, σεβασμό στους δασκάλους και στους καθηγητές μας και εκτίμηση στους συμμαθητές μας που διακρίνονταν στις εξετάσεις. Και οράματα για μια καλύτερη κοινωνία και ζωή που αποδείχθηκαν όνειρα θερινής νυχτός.

Στο γυμνάσιο υπήρχε απόλυτη τάξη. Παιδονόμος παρακολουθούσε τους μαθητές ακόμη και στην ιδιωτική μας ζωή. Τα κορίτσια με ποδιές, τα αγόρια με κοντά μαλλιά και πηλήκια και όλοι οι μαθητές με διακριτικά του γυμνασίου, τάξη και αριθμό μαθητή. Εφτιαχνα μελάνι για το καλαμάρι από παπαρούνες και διάβαζα με λάμπα πετρελαίου, ακόμη και ως φοιτητής στην Αθήνα τα πρώτα χρόνια. Πολλές και εντυπωσιακές οι γιορτές και εκδηλώσεις, ιδίως στο γυμνάσιο, έντονα χριστιανικές και εθνικές. Σε όλες τις τάξεις μού ανέθεταν απαγγελίες πατριωτικών ποιημάτων. Στην πρώτη τάξη, ξυπόλυτος, με το ποίημα «Βασίλη κάτσε φρόνιμα να γίνεις νοικοκύρης», έφευγα στα βουνά να πολεμήσω τους Τούρκους. Και στην ογδόη, στον πρώτο ρόλο θεατρικού έργου, ως Γρηγόρης, γύριζα στο σπίτι σε τρισάθλια κατάσταση μετά την καταστροφή στον Σαγγάριο. Μικροί, εκείνα τα χρόνια ζούσαμε ανάμεσα σε βουλγαροκτόνους και τουρκοφάγους άνδρες -«έγινα Τούρκος!»- που έλυναν τις διαφορές τους με τις γκλίτσες. Και ανάμεσα σε καταπιεσμένες και φοβικές γυναίκες, σε μια ανδροκρατούμενη κοινωνία. Είχαμε πήξει από ιστορίες για πολέμους με Βουλγάρους και Τούρκους και ιστοριούλες για κατσικοκλέφτες και κλεφτοκοτάδες. Μύθοι για δαίμονες, φαντάσματα και νεράιδες, κατηχήσεις, εξορκισμοί, αγιασμοί, ματιάσματα, ξεματιάσματα και σταυροκοπήματα σε ημερήσια βάση. Ζωή χαρισάμενη! Οαση τα παραμύθια του Αντερσεν μπροστά στους καταθλιπτικούς βίους Αγίων που αποστηθίζαμε! Αλλες εποχές, άλλες συνήθειες, άλλος κόσμος, άλλη ζωή «τον παλιό καλό καιρό». Λιτή, αμέριμνη και νοσταλγική μόνο η μαθητική μας ζωή!

ΥΓ.: Στο 3ο Δημοτικό Σχολείο Ναυπάκτου, που έμαθα τα πρώτα μου γράμματα, έχω τοποθετήσει προτομές του Αντερσεν και της Αναστασίας του Λεπάντο (ηρωίδας σε διήγημα του Αντερσεν με θέμα την Αδελφοποίηση), στη μνήμη των αείμνηστων δασκάλων μου Κώστα Ξαρλή και Ελένης Καπότα – Ρέπουλη. Σχετική η έκδοσή μου «Η Ελλάδα το 1841 και η Αναστασία του Λεπάντο».  Επίσης, έχω εκδώσει Λεύκωμα -«Γυμνάσιο Ναυπάκτου - Φωτογραφίες 1936-1947- με υλικό που συγκέντρωσα από απογόνους καθηγητών μου εκείνης της περιόδου.

Γρηγόρης Γ. Βαρελας, Οικονομολόγος, απόφοιτος, Ινστιτούτου ΕDI της World Bank, Θρακομακεδόνες

Αλλο η καμήλα και άλλο η κάμιλος

Κύριε διευθυντά
Η ευαγγελική περικοπή (Ματθ. ιθ΄ 16-26, το εμπόδιο του πλούτου) αναφέρεται στη φιλοκτημοσύνη ενός νεανίσκου, ο οποίος, ακούσας τον Ιησού να του συστήνει, για να εισέλθει στη βασιλεία των ουρανών, να πωλήσει τα υπάρχοντά του και να τα δώσει στους φτωχούς, έφυγε λυπημένος, διότι είχε πολλά κτήματα.

Ο Ιησούς συνεχίζοντας τον λόγο στους μαθητές του ανέφερε τη γνωστή φράση: «Πάλιν δε λέγω υμίν, ευκοπώτερόν εστι κάμηλον δια τρυμαλιάς (=τρυπήματος) ραφίδος (=βελόνας) διελθείν, ή πλούσιον εις την βασιλείαν του θεού εισελθείν».

Η ρήση αυτή περιέργως, στα σχολικά εγχειρίδια των Θρησκευτικών, στα κηρύγματα των Εκκλησιών, αλλά και στην επίσημη μετάφραση της Καινής Διαθήκης των Β. Βέλλα, Αρχιμ. Ευ. Αντωνιάδου, Αμ. Αλιβιζάτου, Γερ. Κονιδάρη (Εκδοση της Αποστολικής Διακονίας) αποδίδεται ως εξής: «Πάλιν σας λέγω, ότι είναι ευκολώτερον να περάση μια καμήλα(!) από την τρύπα μιας βελόνας παρά πλούσιος να μπη εις την βασιλείαν του Θεού», προφανώς λόγω συσχετίσεως με την αντίστοιχη παροιμιώδη φράση: Κ.Δ. κ. Ματθ. 23, 34, οι διυλίζοντες τον κώνωπα την δε κάμηλον καταπίνοντες = για αυτούς που επικρίνουν τα ελαφρά παραπτώματα των άλλων, παραβλέποντας τα δικά τους μεγάλα αμαρτήματα.

Οπως, όμως, έχει επισημάνει η κορυφαία βυζαντινολόγος Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, η λέξη κάμη (ι) λος, ο, η δεν σημαίνει, στο συγκεκριμένο παράθεμα, το μεγαλόσωμο μηρυκαστικό θηλαστικό της ερήμου καμήλα, γκαμήλα με τους δύο ύβους, λέξη σημιτικής προέλευσης, πρβλ. εβρ. gamal, αραβ. gaml, Γαυγάμηλα = καμήλων οίκος, (Ι. Σταματάκου, Λεξικόν της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας). Η αρχαία κάμηλος αναφέρεται από τον Ηρόδοτο (ΙΙΙ, 105), τον Αισχύλο (Ικέτιδες, 285), τον Αριστοφάνη (Ορνιθες, 1559), τον Αριστοτέλη κ.ά., και μεταφέρθηκε και σε ξένες γλώσσες: αγγλ. camel, γαλ. chameau, γερμ. kamel.

Από εννοιολογικής πλευράς, η λέξη στην ανωτέρω ευαγγελική περικοπή σχετίζεται αναντίρρητα με τη σημασία της λέξης κάμιλος = κάλως, χονδρό σχοινί, παλαμάρι, που ασφαλώς δεν θα μπορούσε να περάσει από τη βελόνα του ραψίματος (ραφίς < ράπτω) και, σε καμιά περίπτωση, δεν μπορεί να αποδοθεί με το ζώο καμήλα. (Βλ. Σχόλια στον Αριστοφ. Σφήκες, 1030) και Liddel - Scott, Μέγα Λεξικόν της Ελληνικής Γλώσσας.

Αναστασιος Αγγ. Στεφος, δ. φ. Επίτιμος Σχολικός Σύμβουλος, Ειδικός Γραμματέας ΠΕΦ

Η Πάπισσα Ιωάννα και τα περί φύλων

Κύριε διευθυντά
Μακριά από εμένα κάθε ρατσιστική ιδέα περί ανισοτιμίας των γυναικών έναντι του ανδρικού φύλου. Μακρύτερα κάθε αντίληψη φαλλοκρατική (όπως η απεικονιστική γλαφυρότητα της προοδευτικής σκέψης κατόρθωσε να περιγράψει και να αποδώσει το νόημα της ανδροκρατικής κοινωνίας). Ωστόσο, πώς να αποφύγει κανείς τον Ροΐδη και τις διασυνδέσεις του με τον Ευριπίδη («Ιππόλυτος», 935) που φωνάζει με απελπισία «Φευ! Της θηλείας πη προβήσεται φρενός; Τι τέρμα τόλμης και θράσους γενήσεται;», όταν ο μεν πρώτος σκηνοθετεί την ανάρρηση της Πάπισσας Ιωάννας στη μετά ταύτα «Κοπρανική Εδρα», ο δε δεύτερος διεκτραγωδεί τα παθήματα του Ιππόλυτου και τα φρικώδη επινοήματα της μητριάς του Φαίδρας; Πώς να αποφύγει τον θαυμασμό μπροστά στο θάρρος της κυρίας Παπακώστα, η οποία αντιμετώπισε άμεσα τον κίνδυνο «να καεί το Βελλίδειο» από τους διαδηλωτές για τη Μακεδονία, κάτι που ούτε και ο πιο ευφάνταστος κυβερνητικός απολογητής θα επικαλούνταν για να δικαιολογήσει τον μελανοσωρείτη των δακρυγόνων που ξέσπασε κατά των κεφαλών γυναικών και παιδιών, που ξανάλεγαν τα μετά δακρύων λόγια του Κωνσταντίνου Καραμανλή, στο πνεύμα του οποίου –όπως ισχυρίζεται–πιστεύει: «Η Μακεδονία είναι μία και είναι ελληνική;».

Γερασιμος Μιχαηλ Δωσσας, Θεσσαλονίκη

Οταν ο Γερμανός μου απήγγειλε Ομηρο

Κύριε διευθυντά
Ο ανεκδιήγητος υπουργός Παιδείας, ο χειρότερος που είχαμε μέχρι τώρα, πλην ίσως του κ. Φίλη, εκτός από τα Αρχαία Ελληνικά που έχει υποβαθμίσει, θέλει τώρα να εξαλείψει από τη μέση παιδεία μας και να θάψει τα Λατινικά.

Ομως οι δύο αυτές αρχαίες γλώσσες είναι οι ρίζες από τις οποίες έχουν ξεπηδήσει οι σύγχρονες ελληνόφωνες και λατινογενείς γλώσσες, και όπως οι ρίζες των δένδρων που είναι κάτω από το χώμα και δεν φαίνονται, δεν είναι νεκρές αλλά αντίθετα ολοζώντανες και τροφοδότες των αντίστοιχων δένδρων, έτσι και αυτές είναι ζωντανές, και η γνώση τους είναι αναγκαία για την κατανόηση των σημερινών γλωσσών. Σχετικά με τα Αρχαία Ελληνικά, και σε επίρρωση πρόσφατης επιστολής αναγνώστου σας που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα σας σχετικά με τις γνώσεις των Γερμανών για τα Αρχαία Ελληνικά, θα ήθελα να προσθέσω και μία προσωπική εμπειρία.Οταν, φοιτητής όντας ακόμα του Πολυτεχνείου, βρισκόμουν στη Γερμανία για πρακτική εξάσκηση, με πλησίασε ένας Γερμανός φοιτητής που έμαθε ότι ήμουν Ελληνας, και με υπερηφάνεια και προσδοκία άρχισε να μου απαγγέλλει κάτι σε μία ακατανόητη για μένα διάλεκτο.

Ευτυχώς, από τα ονόματα που κατάφερα να ξεχωρίσω, κατάλαβα ότι μου απήγγειλε τις πρώτες στροφές από την Ιλιάδα του Ομήρου, και έτσι δεν έγινα ρεζίλι, γιατί αυτός είχε αποστηθίσει και είχε μάθει να γράφει περισσότερους στίχους από ό,τι εγώ. Σημειώνω ότι δεν ήταν ούτε φιλόλογος ούτε αρχαιολόγος, αλλά μηχανικός όπως εγώ, και μου εξήγησε ότι τα Αρχαία Ελληνικά, όπως και τα Λατινικά, τα μάθαιναν υποχρεωτικά στη μέση βαθμίδα της εκπαίδευσης. Ο τρόπος που τα απήγγειλε ήταν διαφορετικός από αυτόν που τα διαβάζουμε εμείς, επειδή όμως δεν υπάρχουν ηχητικά ντοκουμέντα της εποχής, αλλά ούτε είμαι και ειδικός, δεν γνωρίζω ποια ηχητική απόδοση είναι πλησιέστερη προς την αρχαία.

Σχετικά με τα Λατινικά που ο κύριος Γαβρόγλου θέλει να καταργήσει, για να εξυπηρετήσει τους κοινωνιολόγους, προφανώς στοχεύει, εκτός από τους ίδιους, με τις αριστερίστικες αμπελοφιλοσοφίες που προφανώς θα τους υποχρεώσει να διδάσκουν, να εκκολάψει ψηφοφόρους για το κόμμα του.  Αντί άλλου επιχειρήματος για τη διατήρησή τους, θα αναφέρω απλά ότι εάν ο πρωθυπουργός μας γνώριζε καλύτερα τα Λατινικά, θα ήξερε ότι το περίφημο «erga omnes», που διακηρύττει ότι εξασφάλισε, σημαίνει ότι ο όρος «Βόρεια Μακεδονία» θα έπρεπε να ισχύει για όλα, και για τη γλώσσα και για την ιθαγένεια και όχι μόνο για το όνομα του κράτους, και δεν θα είχε κάνει την εγκληματική γκάφα στη συμφωνία που υπέγραψε (αν ήταν γκάφα και όχι ενσυνείδητη εθνική προδοσία, με ποια ανταλλάγματα άραγε;).

Ιωαννης Γ. Κουλουρης, Δρ Μηχ/γος Ηλ/γος ΕΜΠ, Ιλιον

Μία είναι η ουσία: Κάηκαν ή όχι βιβλία;

Κύριε διευθυντά
Ο αγαπητός Νικόλαος Λιναρδάτος απάντησε (φ. 15/9) σε επιστολή μου με τίτλο «Ο Μεταξάς, τα βιβλία, η δημοτική, οι τέχνες» και προσπάθησε να απαλύνει τη χιτλερική ενέργεια του καθεστώτος της 4ης Αυγούστου να κάψει χιλιάδες βιβλία, λίγες ημέρες μετά την επιβολή της δικτατορίας.

Η δική μου επιστολή είχε σκοπό μόνο να θυμίσει το γεγονός του καψίματος των βιβλίων. Και δεν έγραψα τίποτα το δηκτικό, όπως γράφει ο κ. Λιναρδάτος. Απλώς παρέθεσα τι βρήκα στη Βικιπαίδεια. Μερικές ημέρες μετά, ο Τάκης Θεοδωρόπουλος σε άρθρο του έγραψε «δέχομαι διορθώσεις για τυχόν λάθη, αλλά όχι από τη Βικιπαίδεια», θέλοντας να πει ότι πρέπει να βρούμε κάποια πιο αξιόπιστη πηγή.

Δεν μας ανέφερε όμως ούτε μία πηγή που να αμφισβητεί το γεγονός του καψίματος. Ο κ. Λιναρδάτος γράφει πως είναι «έργο προφανώς ζηλωτών του νέου καθεστώτος», αλλά δεν υπάρχει πουθενά καταγεγραμμένη αντίδραση του δικτάτορα που να καταδικάζει την πράξη των ζηλωτών του. Αφού λοιπόν ο κ. Λιναρδάτος αναφέρει απόψεις σπουδαίων ανθρώπων του πνεύματος, που πιστοποιούν την αγάπη του Μεταξά για τις τέχνες και τον πολιτισμό, είναι απορίας άξιον πώς δεν καταδίκασε το κάψιμο! Θα περίμενα ο κ. Λιναρδάτος, σαν άνθρωπος του πνεύματος, να καταδίκαζε απερίφραστα αυτήν την πράξη του καθεστώτος.

Φαντάζομαι πως αν ζούσε ο μεγάλος κοινοβουλευτικός Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, στην κυβέρνηση του οποίου υπηρέτησε ο κ. Λιναρδάτος, θα συμφωνούσε μαζί μου για το απαράδεκτο του καψίματος.

Τέλος, είναι φρόνιμο, τώρα που στην ταλαιπωρημένη Ευρώπη η Ακροδεξιά υψώνει προκλητικά το κεφάλι, να μην ξεχνάμε τι έκαναν οι δικτατορίες στην πατρίδα μας.

Δημητρης Γεωργαντας, Χειρουργός, Μαρούσι

Τα μαύρα φεγγάρια του πολυμήχανου

Κύριε διευθυντά
Ο κ. Δημοσθένης Ιωαννίδης, με την επιστολή του (23/8), μας δίνει ορισμένες πληροφορίες για τον βίο και την πολιτεία του μυθικού Οδυσσέα, όχι και τόσο κολακευτικές, δείχνοντας το ποιόν του μυθικού αυτού προσώπου που προσφάτως ήλθε στην επικαιρότητα.
Θα ήθελα να προσθέσω μερικές ακόμα, απομυθοποιώντας τον μέσω των μυθικών γεγονότων. Κατ’ αρχάς ο Οδυσσέας, προκειμένου να αποφύγει τη συμμετοχή του στην εκστρατεία κατά της Τροίας, υπεκρίνετο τον τρελό (ου βουλόμενος στρατεύεσθαι προσποιείτο μανίαν). Είναι ο πρώτος διδάξας τη μέθοδο αυτή.

Την απάτη απεκάλυψε ο Παλαμήδης, ο υιός του Ναύπλιου, οπότε ο Οδυσσέας «ωμολόγησεν την προσποιητόν μανίαν και στρατεύεται» (Απολλοδώρου, επιτομή της Βιβλιοθήκης XVI, 7). Ορκίστηκε όμως εκδίκηση εναντίον του Παλαμήδη και, κατά τη διάρκεια του πολέμου, του στήνει μια αριστοτεχνική πλεκτάνη «δολόφρων απάτη κατά τον Αριστοτέλη», κατηγορώντας τον ότι παρέδωσε σπουδαία μυστικά στον Πρίαμο. Η πλεκτάνη ήταν τόσο πολύ καλά σχεδιασμένη ώστε ο δυστυχής Παλαμήδης ήταν αδύνατον να την αντικρούσει. Τα κατασκευασμένα στοιχεία παραδίδονται στον Αγαμέμνονα, ο οποίος συγκαλεί υπό την προεδρία του έκτακτο στρατοδικείο το οποίο καταδικάζει τον ανίσχυρο να αμυνθεί Παλαμήδη σε θάνατο διά λιθοβολισμού. Η εκτέλεση της θανατικής ποινής εκτελείται μόνο από Πελοποννήσιους και Ιθακήσιους στρατιώτες, οι υπόλοιποι Ελληνες απέχουν (Φιλόστρατος, Ηρωϊκός χ, 7)

Για τους αρχαίους Ελληνες η κατασκευασμένη αυτή δίκη θεωρήθηκε «δικαστική δολοφονία», η πρώτη στον κόσμο. Ο Απολλόδωρος αναφέρει ότι ο Αγαμέμνων ήταν σε γνώση της πλεκτάνης του Οδυσσέα (επιτομή vi, 9).

Η υπόθεση του Παλαμήδη ενέπνευσε και τους τρεις μεγάλους τραγωδούς, ο δε Σωκράτης στην απολογία του, λίγο πριν από το τέλος του, τονίζει «…εγώ αλήθεια, πρόθυμος είμαι πολλάκις να αποθάνω αν είναι αυτά αληθινά, γιατί σε μένα προ παντός εξαιρετικά θαυμάσια θε να ήταν η διαμονή μου εκεί, εάν τυχόν εύρω τον Παλαμήδη και τον Αίαντα υιό του Τελαμώνος και όποιον άλλον πήγε από άδικη κρίση…». Δεν θα πρέπει να παραβλέψουμε ότι στην αυτοκτονία του Αίαντα είχε συμμετοχή και ο Πολύτροπος, Πολυμήτις, πολυμήχανος και δολοπλόκος ήρωας του πρωθυπουργού μας!

Ι. Κ. Γεωργιου, Καρδιολόγος

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ