ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Υιοθετώντας τα νέα εργαλεία της επαυξημένης πραγματικότητας

ΝΙΚΟΣ ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ

Ολοένα και περισσότερα ιδρύματα του κόσμου επαναπροσδιορίζουν τον ρόλο του μουσείου στον 21ο αιώνα.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Χρόνια πριν από την άνθηση των σύγχρονων τεχνολογιών, τα μουσεία λειτουργούσαν ήδη ως προάγγελοι της εικονικής πραγματικότητας. Κόμβοι που μεταφέρουν τους επισκέπτες σε μια άλλη διάσταση τέχνης, ιστορικής αναδρομής ή εκπαιδευτικών ταξιδιών, χώροι όπου μπορεί κανείς να ξεφύγει για λίγα λεπτά από την πραγματικότητα και επιστρέφοντας σε αυτή να την κατανοήσει καλύτερα. Στην πρόσφατη άφιξη της τεχνολογίας εικονικής και επαυξημένης πραγματικότητας –της δυνατότητας δηλαδή να συνδυάζεται το φυσικό περιβάλλον με ψηφιακές εικόνες, ήχους και γραφικά– πολλοί μουσειολόγοι και επιμελητές εκθέσεων αντέδρασαν με σκεπτικισμό και διστακτικά ένστικτα.

Ωστόσο, ολοένα και περισσότερα μουσεία του κόσμου αγκαλιάζουν τα νέα εργαλεία εικονικής πραγματικότητας, ξεκλειδώνοντας νέες προοπτικές εκθέσεων και επαναπροσδιορίζοντας τον ρόλο του μουσείου στον 21ο αιώνα.

Σε κάποιες περιπτώσεις η επαυξημένη πραγματικότητα δίνει στους επιμελητές την ευκαιρία να πλαισιώσουν τα εκθέματά τους με ενημερωτικές πληροφορίες αλλά και να εμπλέξουν τους επισκέπτες περισσότερο με αυτό που βλέπουν, ενεργοποιώντας όλες τις αισθήσεις αλλά και τα συναισθήματά τους. Ως αντίδραση σε μια πρόσφατη, ανησυχητική έρευνα που έδειχνε ότι τα δύο τρίτα των νέων Αμερικανών δεν γνωρίζουν τι ήταν το στρατόπεδο συγκέντρωσης του Αουσβιτς, το Μουσείο Μνήμης του Ολοκαυτώματος στις ΗΠΑ πειραματίστηκε με την τεχνολογία Augmented Reality για να προσφέρει στους επισκέπτες μια μοναδική εμπειρία – μια προσωπική σύνδεση με τις οικογένειες που έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια του Ολοκαυτώματος.

Στην αίθουσα του «Πύργου των Προσώπων», όπου υπάρχει ένα κολάζ φωτογραφιών από θύματα του Ολοκαυτώματος, οι επισκέπτες μπορούν να χρησιμοποιήσουν μια εφαρμογή που τους μεταφέρει στη δεκαετία του ’40. Με μια σειρά βίντεο και διαδραστικών πληροφοριών, η έκθεση καταγράφει με ρεαλισμό τις πραγματικές ζωές κάθε οικογένειας που απεικονίζεται στην αίθουσα. Το αποτέλεσμα είναι ανατριχιαστικό και εξαιρετικά εκπαιδευτικό – με τρόπο που ένα απλό ενημερωτικό κείμενο δεν θα κατάφερνε ποτέ να προσεγγίσει.

Οι δυνατότητες της τεχνολογίας εικονικής πραγματικότητας δεν περιορίζονται μόνο στα όρια των ανθρώπινων αισθήσεων, αλλά επιτρέπουν στα μουσεία να φανερώσουν κρυμμένους κόσμους με εξαιρετικό ρεαλισμό. Στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Λος Αντζελες, η συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας οδήγησε στην ανάπτυξη χρονομηχανών εικονικής πραγματικότητας. Φορώντας ένα ειδικό κράνος, οι επισκέπτες παρατηρούν απολιθώματα να ζωντανεύουν και σκελετούς από μαμούθ να παίρνουν σάρκα και να κινούνται ανάμεσά τους, σε ένα συναρπαστικό διαδραστικό ταξίδι στην παλαιολιθική εποχή. Στην ανατολική ακτή των ΗΠΑ, το Kennedy Space Center της Φλόριντα επιτρέπει στο κοινό να «ταξιδέψει» στο Διάστημα και να προσγειωθεί στον πλανήτη Αρη, μέσω μιας σειράς εργαλείων εικονικής πραγματικότητας της Microsoft.

Ισως η πιο εντυπωσιακή τάση των σύγχρονων μουσείων, ωστόσο, είναι το πάντρεμα της τέχνης με την εικονική πραγματικότητα και η μοναδική ευκαιρία της άμεσης αλληλεπίδρασης με το έργο του καλλιτέχνη. Πρόσφατα, το μουσείο μοντέρνας τέχνης του Σαν Φρανσίσκο έστησε μια αναδρομική έκθεση του Ρενέ Μαγκρίτ, με ένα ειδικό δωμάτιο επαυξημένης πραγματικότητας που επιτρέπει στους επισκέπτες να συναναστραφούν ψηφιακές ερμηνείες του έργου του.

Εντυπωσιακές οθόνες περιέχουν κάμερες ανίχνευσης βάθους και κίνησης και «ενσωματώνουν» τους θεατές στα τοπία του Μαγκρίτ με τρόπους που αψηφούν τους κανόνες του σύμπαντος, όπως την προοπτική, την απόσταση και τον χρόνο. Εκεί, ο επισκέπτης γίνεται ο ίδιος κομμάτι του πίνακα, παίζοντας με τις ιδέες της ταυτότητας, της αντίληψης και του παράδοξου που εξερευνά στο έργο του ο καλλιτέχνης. Μέσω της εικονικής πραγματικότητας, το όραμα του Μαγκρίτ ολοκληρώνεται...

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ