«Σηκωθείτε να σας δούμε, να σας καμαρώσουμε!» έδωσε το πρόσταγμα από μικροφώνου ο καπετάν Παναγιώτης Τσάκος. Μια συστάδα από αγόρια και κορίτσια στην εφηβεία, ντυμένα στα λευκά, ξεχώρισαν μέσα στο πλήθος που παρευρέθηκε στα εγκαίνια του νέου ιδιωτικού επαγγελματικού λυκείου ναυτικής κατεύθυνσης «Teens», στις 14 Σεπτεμβρίου, στη Χίο. Είναι η πρώτη φουρνιά με συνολικά 18 μαθητές στον νεόκοπο μη κερδοσκοπικό θεσμό που δημιούργησε το  Ίδρυμα «Μαρία Τσάκος». Κουβαλούν μια ελπίδα στα φρεσκοανοιγμένα πανιά τους: να αποτελέσουν το παράδειγμα για μια ολόκληρη γενιά, η οποία θα μπορούσε να σταδιοδρομήσει στη θάλασσα αντί να πνίγεται από την ανεργία στη στεριά. Αυτός άλλωστε ήταν και ο στόχος του καπετάνιου: ήθελε να αναζωογονήσει τη δευτεροβάθμια ναυτική εκπαίδευση, να δείξει μια καινούργια ρότα, που ανοίγει προοπτικές επαγγελματικής αποκατάστασης.

Η ελληνική εμπορική ναυτιλία δεν απέκτησε τυχαία την ισχύ της. Το μεγαλύτερό της πλεονέκτημα ήταν πως οι πρώτοι καραβοκύρηδες ήταν οι ίδιοι καπεταναίοι. Γνώριζαν τα βαπόρια, είχαν προσωπική σχέση με το πλήρωμα, λειτουργούσαν σαν οικογένεια. Με τη γιγάντωση του ελληνόκτητου στόλου, που φτάνει σήμερα τα 4.500 καράβια, αλλά και την περίοδο της ευμάρειας που προηγήθηκε της κρίσης, άλλαξαν πολλά. Ατυχώς όμως, για διάφορους λόγους, οι νέοι Έλληνες γύρισαν την πλάτη σε πολλά παραδοσιακά επαγγέλματα, όπως αυτό του ναυτικού. Και ενώ η ζωή εν πλω συνεχίζει να είναι απαιτητική, αλλά σίγουρα όχι με τον τρόπο που ήταν πριν από δεκαετίες –τα σύγχρονα πλοία έχουν πολύ μεγαλύτερες ανέσεις, ειδικά συστήματα πλοήγησης και μεγάλη ευχέρεια επικοινωνίας με τη στεριά–, οι νέοι δεν έπαιρναν την απόφαση να στραφούν προς τις Ακαδημίες Εμπορικού Ναυτικού. Ακούγεται οξύμωρο, αλλά όσο αυξανόταν ο αριθμός των πλοίων μας, τόσο μειωνόταν ο αριθμός των Ελλήνων αξιωματικών Εμπορικού Ναυτικού τις τελευταίες δεκαετίες.

 


Ο στόχος του καπετάνιου Παναγιώτη Τσάκου ήταν να δώσει νέα πνοή στη δευτεροβάθμια ναυτική εκπαίδευση.

 

Το πρότυπο λύκειο

Οι πλοιοκτήτες μας πλέον ηγούνται της παγκόσμιας ναυτιλίας. Και είναι παρήγορo ότι κάποιοι έχουν τον καημό να ακούν στα βαπόρια τους να μιλιέται η ελληνική γλώσσα είτε στη γέφυρα και στο μηχανοστάσιο είτε στα αμπάρια. Ο Παναγιώτης Τσάκος το έβαλε στόχο να υποστηρίζει δημόσια, όπου και αν βρίσκεται, τα σπουδαία πλεονεκτήματα της ναυτοσύνης με ένα πρότυπο και πολύ ελκυστικό λύκειο στην πατρίδα του. Οι αίθουσες είναι εξοπλισμένες με μηχανήματα και προσομοιωτές της τελευταίας λέξης της τεχνολογίας, η καθαριότητα, η καλαισθησία, η τάξη σε κάνουν να πιστεύεις ότι είσαι σε κάποιο ιδιωτικό κολέγιο του εξωτερικού. 

Δεν είναι η πρώτη απόπειρα του καπετάνιου να υποστηρίξει τη νέα γενιά και να δείξει την αγάπη του στην ιδιαίτερη πατρίδα του. Πριν από λίγα χρόνια ίδρυσε στη μνήμη της κόρης του «Το σπίτι της Μαρίας», ένα οικοτροφείο στα Καρδάμυλα, που φιλοξενεί περίπου 20 αγόρια γυμνασίου και λυκείου, τα οποία φοιτούν είτε στο δημόσιο σχολείο είτε σε ΕΠΑΛ με κατεύθυνση τη ναυτιλία. Έτσι, ο ιστορικός ναυτότοπος παίρνει ζωή και τον χειμώνα.

Θα αναρωτηθεί κανείς, εφόσον υπάρχουν δημόσια τεχνικά και επαγγελματικά λύκεια και οι Ακαδημίες Εμπορικού Ναυτικού στη Χίο, τι προσφέρει η ίδρυση ενός ιδιωτικού μη κερδοσκοπικού λυκείου: «Είναι μια πολύ συνειδητή προσπάθεια να ενισχυθεί η σύνδεση της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με την επαγγελματική αποκατάσταση. Ο δικός μας φορέας έρχεται να συμπληρώσει αυτά που προσφέρει στον τομέα της εκπαίδευσης η πολιτεία. Δυστυχώς, έχει περάσει μια άποψη στην ελληνική κοινωνία ότι τα παιδιά που δεν έχουν προοπτικές να μπουν στις καλές πανεπιστημιακές σχολές επιλέγουν να φοιτήσουν στα ΕΠΑΛ ή ότι στα σχολεία αυτά οι καθηγητές δεν είναι εξίσου απαιτητικοί. Συνεπώς, κάποιος καλός μαθητής που θέλει, λ.χ., να πάει στη ναυτιλία ή στη θάλασσα θα προτιμήσει να πάει στο Γενικό Λύκειο και ύστερα να δώσει Πανελλαδικές», λέει ο διευθυντής του Ιδρύματος «Μαρία Τσάκος» στη Χίο, Μιχάλης Μπελέγρης. «Το ιδιωτικό λύκειό μας πιστεύει στην αριστεία και στις υψηλές επιδόσεις, πιστεύει όμως και στο κίνητρο που έχουν τα ίδια τα παιδιά να ακολουθήσουν μια πορεία στη ναυτιλία. Υπάρχουν αρκετά που έχουν ήδη αποφασίσει ότι εκεί θέλουν να στραφούν και εμείς θα κάνουμε ό,τι μπορούμε για να τους δώσουμε τα καλύτερα εφόδια».

Εξήντα παιδιά

Μέσα σε μόλις έναν χρόνο, εκείνος, με την αμέριστη υποστήριξη του προέδρου του Ιδρύματος «Μαρία Τσάκος», επίτιμου γενικού γραμματέα του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO) των Ηνωμένων Εθνών, ναυάρχου Ευθύμιου Μητρόπουλου, και την ακλόνητη πίστη και φροντίδα της αναπληρώτριας γενικής διευθύντριας της εταιρείας, αρμόδιας για θέματα ανθρώπινου δυναμικού, Βενετίας Καλλιπολίτου, κατάφεραν να στήσουν το σχολείο από το μηδέν, να ξεπεράσουν όλους τους γραφειοκρατικούς σκοπέλους που αντιμετωπίζουν οι ιδιωτικές πρωτοβουλίες και να επιλέξουν με συνέντευξη και εξέταση πολλών κριτηρίων τους μαθητές. Ο βαθμός έπαιξε ρόλο, όπως και η προσωπικότητα κάθε υποψηφίου. Το θετικό είναι ότι υπήρχαν εκατοντάδες αιτήσεις από καθηγητές για τις θέσεις των διδασκόντων. Το ναυτικό λύκειο, σε πλήρη ανάπτυξη, θα φιλοξενεί 60 μαθητές πρώτης, δευτέρας και τρίτης λυκείου. Τα παιδιά δεν θα παρακολουθούν μόνο το πρόγραμμα σπουδών του Υπουργείου Παιδείας, αλλά θα μπορούν να κάνουν και επιπλέον ξένες γλώσσες (κινεζικά ή ισπανικά), ενώ θα εξοικειωθούν και με άλλα γνωστικά αντικείμενα, που έχουν να κάνουν με τη ναυτιλία.

Όσο για τον ιδρυτή, λίγο πριν κοπεί η κορδέλα των εγκαινίων, επιθεώρησε μόνος τα πάντα, λες και παραλάμβανε καινούργιο καράβι σε λιμάνι του εξωτερικού. Ευχαριστημένοι και συγκινημένοι, ο καπετάν Παναγιώτης και ο υιός του, δρ Νίκος Τσάκος, προέτρεψαν στους λόγους του τα παιδιά να βγουν στη θάλασσα και να κατακτήσουν τον κόσμο. «Σε όποιο λιμάνι και αν πάτε, σε ελληνικό πλοίο θα πέσετε», τους είπε ο καπετάνιος. Δίκιο είχε. Και μακάρι στα χρόνια που θα έρθουν οι Έλληνες να θυμηθούν το χάρισμά τους στη ναυτοσύνη. ■

Περιοδικό "Κ"

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ