Σταθερές και ανερχόμενες αξίες του ελληνικού οινικού χάρτη, για εξορμήσεις πλούσιες σε γευστικές (και όχι μόνο) εμπειρίες.

ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ
Οινοποιεία με χαρακτήρα

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΝΕΝΑ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Η ποικιλομορφία και η εξωστρέφειά τους επιβεβαιώνουν το ποιοτικό άλμα των τελευταίων χρόνων.

Ακουγες μέχρι πρότινος «Κεφαλονιά» και σκεφτόσουν μόνο τη Ρομπόλα. Ο συνεταιρισμός οινοπαραγωγών του νησιού κάνει καλή δουλειά από το 1982, όμως το ποιοτικό και αισθητικό άλμα των τελευταίων χρόνων μόλις που άρχισε να γίνεται αισθητό σε καταναλωτές και επισκέπτες.

Πρόσφατο άρθρο του περιοδικού Monocle αναφέρεται στην Κεφαλονιά ως ένα νησί πολλά υποσχόμενο και με προοπτικές στην οινοπαραγωγή. Πρόκειται για έναν παλιό αμπελώνα, πλούσιο σε γηγενείς ποικιλίες, κάποιες εκ των οποίων ήρθαν πρόσφατα στο προσκήνιο. Χωρίζεται σε τρεις διαφορετικές ζώνες ΠΟΠ: Ρομπόλα Κεφαλονιάς, Μαυροδάφνη Κεφαλονιάς και Μοσχάτος Κεφαλονιάς (για τις γλυκές οινοποιήσεις). Η πασίγνωστη Ρομπόλα, το Τσαούσι, το Βοστυλίδι, η Μοσχατέλα αλλά και το Ζακυνθινό αποτελούν τις τυπικές ντόπιες ποικιλίες των λευκών, ενώ η ΠΓΕ Μαυροδάφνη είναι εκπρόσωπος των ξηρών κόκκινων. Τα τελευταία χρόνια η στοχοπροσήλωση των παραγωγών τόσο στην οινοποίηση εκλεκτών αυτόχθονων ποικιλιών όσο και στον οινοτουρισμό αρχίζει να αποδίδει καρπούς.

Εξαιρετικά σημαντικό για την εξωστρέφεια των αμπελουργών του νησιού (Συνεταιρισμός Ρομπόλας, Σκλάβος, Χαριτάτος, Ζησιμάτος, Πετρακόπουλος, Φοίβος, Gentilini, αλλά και οι μικρότεροι Ταβιανάτου, Σαρρής και Χαρτουλιάρης) είναι ότι τους διέπει ομαδικό πνεύμα. Όλοι μαζί ενωμένοι, με υποστήριξη και από την Περιφέρεια Επτανήσων, κατάφεραν να βρεθούν σε εκθέσεις, να βγουν προς τα έξω, να αναπτύξουν τον τομέα της επίσκεψης στα πρότυπα της Ιταλίας και της Γαλλίας. Αυτό που τους χαρακτηρίζει –και παρουσιάζει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τους επισκέπτες– είναι η ποικιλομορφία. Κάθε οινοποιός έχει τη δική του υπογραφή και τουλάχιστον μία ετικέτα που θα λατρέψετε.

ΕΠΙΤΟΠΟΥ

Οινοποιείο Σκλάβου: Ο Ευρυβιάδης Σκλάβος θεωρείται από τους πατέρες της βιοδυναμικής καλλιέργειας στην Ελλάδα. Το μεγαλύτερο μέρος των αμπελώνων του βρίσκεται στη χερσόνησο της Παλικής, όπου καλλιεργεί μόνο γηγενείς ποικιλίες με ελάχιστη παρέμβαση κατά την οινοποίηση, χωρίς θειώδη και χωρίς φιλτράρισμα. Λέγεται πως είναι ο πρώτος που οινοποίησε ξηρή Μαυροδάφνη. Τα αποτελέσματα είναι λαμπρά. Το «Οργίων», το «Μεταγειτνίων» αλλά και η «Σύνοδος» είναι κάποιες από τις ετικέτες του αναδεικνύουν το terroir του νησιού, ενώ παράλληλα δηλώνουν το στίγμα του οινοποιού. Στην ξενάγηση θα επισκεφτείτε τον αμπελώνα και το οινοποιείο, όπου θα δοκιμάσετε πέντε ετικέτες  δωρεάν.
|| Ληξούρι, τηλ. 26710-92215. Επισκέψιμο κατόπιν συνεννόησης.  

Κτήμα Χαριτάτου: Το κρασί για τους Χαριτάτους είναι οικογενειακή υπόθεση. Οι ίδιοι υποστηρίζουν ότι, με όσες δουλειές και αν έχουν καταπιαστεί, ανέκαθεν ήταν και αμπελουργοί. Καλλιεργούν βιολογικά τις ποικιλίες Μοσχάτο, Μαυροδάφνη αλλά και Βοστυλίδι, σε έναν μικρό αμπελώνα που βρίσκεται μέσα σε ένα κτήμα 100 στρεμμάτων στο Ληξούρι. Στην επίσκεψή σας θα ξεναγηθείτε στον αμπελώνα και στο κτήμα, μέσα στο οποίο βρίσκεται μια επιβλητική αγροικία του 1860. Οι γευσιγνωσίες είναι ιδιωτικές και δεν περιλαμβάνουν ποτέ περισσότερα από 6-8 άτομα. Μαζί με το κρασί προσφέρουν τοπικά τυριά, ψωμί και ελαιόλαδο. Μη φύγετε χωρίς να δοκιμάσετε τη φρέσκια Μαυροδάφνη δεξαμενής «Mademoiselle» και το «Χαρίτων», το περιορισμένης παραγωγής Βοστυλίδι τους, που αποτελεί προσωπική αφιέρωση της οικογένειας στον παππού Χαρίτωνα Χαριτάτο.
|| Ληξούρι, τηλ. 26710-97280. Επισκέψιμο κατόπιν συνεννόησης.
 
Gentilini: Η Μαριάννα Κοσμετάτου και ο Σπύρος Μαρκαντωνάτος είναι οι άνθρωποι που έδωσαν φρέσκο προφίλ στη Ρομπόλα και έχουν καταφέρει να συνδέσουν το όνομα Gentilini με αυτή την ποικιλία. Καλλιεργούν βιολογικά τις τοπικές ποικιλίες Τσαούσι, Ρομπόλα, Μαυροδάφνη, αλλά και τη γαλλική Syrah. Εξάγουν ένα μεγάλο ποσοστό της παραγωγής τους, είναι εξωστρεφείς και ανανεώνονται συνεχώς. Στην επίσκεψή σας θα δεχτείτε θερμή φιλοξενία, θα δείτε τον αμπελώνα και θα δοκιμάσετε τα κρασιά του κτήματος συνοδεία τοπικών προϊόντων, με ελαιόλαδο αλλά και ξίδι παραγωγής τους. Υπάρχουν τέσσερις επιλογές για γευσιγνωσία και η βασική περιλαμβάνει δοκιμή 3 οίνων με κόστος 5 ευρώ/άτομο. Για τους μυημένους αξίζει να επιλέξετε τη γευσιγνωσία οίνων περιορισμένης παραγωγής με κόστος 15 ευρώ/άτομο και να δοκιμάσετε επτά κρασιά που φέρουν τον χαρακτήρα του οινοποιείου.
|| Μηνιές, τηλ. 26710-41618, www.gentilini.gr. Για τον Οκτώβρη ανοιχτά Δευτέρα-Σάββατο 11.00-18.30.

Πετρακόπουλος: Το οινοποιείο διανύει τη δεύτερη δεκαετία ζωής του. Παραμένει boutique με οίνους περιορισμένης παραγωγής. Καλλιεργούν βιολογικά Ρομπόλα, Μαυροδάφνη και Ζακυνθινό και τις οινοποιούν σε δώδεκα ετικέτες. Η δοκιμή του κρασιού συνοδεύεται από τυρί, ντοματίνια, ζυμωτό ψωμί και ελαιόλαδο. Στην επίσκεψή σας μην παραλείψετε να δοκιμάσετε τη Ρομπόλα natural, ένα κρασί ήπιας οινοποίησης με τυπική κεφαλονίτικη ορυκτότητα και μεταλλικότητα, αλλά και μια λεμονάτη ζωντάνια που θα θυμάστε για καιρό.
|| Θηράμονα, Ελειός, τηλ. 26710-29716. Επισκέψιμο κατόπιν ραντεβού.
 
ΦΑΓΗΤΟ ΚΑΙ ΚΡΑΣΙ

Οδυσσέας (Αγία Ιερουσαλήμ, τηλ. 26740-41133). Στην παραλία της Αγίας Ιερουσαλήμ, μια παραδοσιακή ελληνική ταβέρνα που σερβίρει γεμιστά και ψαροκεφτέδες. Η λίστα κρασιού περιλαμβάνει 36 ετικέτες από το νησί και την υπόλοιπη Ελλάδα.

ΔΙΑΜΟΝΗ
Kefalonia Grand (Αντ. Τρίτση 82, Αργοστόλι, τηλ. 26710-24981). Boutique ξενοδοχείο ανακαινισμένο πλήρως εδώ και τρία χρόνια, με δωμάτια και σουίτες μίνιμαλ αισθητικής. Δίκλινο από 80 ευρώ με πρωινό.


ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ
Μια ξεχωριστή περίπτωση

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΝΕΝΑ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ


Στον θηραϊκό αμπελώνα έχουν δώσει εξαιρετικά δείγματα μεγάλα ονόματα του ελληνικού κρασιού.

Ο οινοτουρισμός αποτελεί επένδυση πολλών αστέρων για τον θηραϊκό αμπελώνα.

Με ένα ήδη χτισμένο brand name στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, η Σαντορίνη στην οινοπαραγωγή είναι «άλογο κούρσας». Από τον αρχαίο αμπελώνα της έκτασης 11.000 στρεμμάτων, με κλήματα μέσης ηλικίας 80-100 ετών, παράγεται το ακριβοθώρητο Ασύρτικο, το οποίο καλλιεργείται μαζί με άλλες αυτόχθονες ποικιλίες, όπως το Αηδάνι, το Αθήρι, το Μαυροτράγανο, η Μανδηλαριά και το Βουδόματο. Ο παραδοσιακός τρόπος καλλιέργειας είναι η «κουλούρα»: οι αμπελουργοί στρίβουν τα κλαδάκια της αμπελιάς, ώστε να σχηματίσουν ένα στεφάνι. Πάνω σε αυτό βγαίνουν τα καινούργια φύλλα και οι βλαστοί, προστατεύοντας με αυτό τον τρόπο το σταφύλι από τους ανέμους και την παρατεταμένη ηλιοφάνεια. Κάποιοι οινοποιοί καλλιεργούν και γραμμικά. Στον θηραϊκό αμπελώνα έχουν δώσει εξαιρετικά δείγματα, μεταξύ άλλων, οι Σιγάλας, Χατζηδάκης, Μπουτάρης, Βενετσάνος και ο Παρασκευόπουλος του οινοποιείου Γαία. Φέτος λέγεται ότι το σταφύλι έχει φτάσει να πωλείται μέχρι και 4,5 ευρώ/κιλό, γεγονός που εξηγεί γιατί όλο και περισσότεροι οινοποιοί θέλουν ένα κομμάτι από την οινική πίτα της Σαντορίνης. Όσο για τον οινοτουρισμό, τις επισκέψεις καθιέρωσε στο νησί το οινοποιείο Μπουτάρη στο Μεγαλοχώρι. Πλέον, είναι η δεύτερη πιο δημοφιλής τουριστική δραστηριότητα στο νησί μετά την ενοικίαση-βόλτα με καταμαράν, και όλα σχεδόν τα οινοποιεία είναι επισκέψιμα. Μέσα από τις ξεναγήσεις θα γνωρίσετε υπόσκαφα, ιστορικά αλλά και μοντέρνα οινοποιεία, θα δοκιμάσετε Vinsanto εικοσαετίας με μελένια γεύση, αλλά και ορυκτές, σπινθηροβόλες ΠΟΠ «Σαντορίνες», Νυχτέρια και εντυπωσιακά Αηδάνια. Η καλύτερη εποχή να πάτε είναι το φθινόπωρο ή την άνοιξη, καθώς το καλοκαίρι το νησί αφιερώνεται στους ξένους τουρίστες. Όλη η εμπειρία από το αμπέλι, την ξενάγηση και τη γευσιγνωσία θα σας αποκαλύψει τους λόγους που η Σαντορίνη αποτελεί μια πραγματικά ξεχωριστή περίπτωση.

ΕΠΙΤΟΠΟΥ
Domaine Sigalas: Το μαθηματικό μυαλό του Πάρι Σιγάλα κάνει τις πιο πολύπλοκες πράξεις απλές. Είναι ένας από τους πιο καινοτόμους Έλληνες οινοποιούς, που δεν έχει πάψει να πειραματίζεται. Κάθε νέα του ετικέτα γίνεται θέμα συζήτησης. Από τα πιο πρόσφατα πρότζεκτ του είναι τα «7 Χωριά», που φανερώνουν τη βαθιά γνώση του για το μικροτερουάρ του νησιού. Αποτελούν σπουδή πάνω στο Ασύρτικο με μικροοινοποιήσεις κάθε αμπελοτοπιού από την Οία, τον Πύργο, το Μεγαλοχώρι, τα Φηρά, τον Βουρβούλο, το Ακρωτήρι και το Ημεροβίγλι. Δοκιμάστε τον φινετσάτο «Καβαλιέρο» και το «Μαυροτράγανο» μαζί με τη λαμπερή μαγειρική της σεφ Κυριακής Φωτοπούλου, σε ένα τραπέζι μπροστά στον αμπελώνα. Η γευστική δοκιμή 12 ετικετών κοστίζει 30 ευρώ/άτομο.
||Μπαξέδες, Οία, τηλ. 22860-71644, www.sigalas-wine.gr. Επισκέψιμο κατόπιν ραντεβού.

Κτήμα Αργυρού: Ο οινοποιός Ματθαίος Αργυρός ολοκλήρωσε το νέο του οινοποιείο στην Επισκοπή Γωνιάς, στην καρδιά του ιδιόκτητου αμπελώνα του, και συνεχίζει να επενδύει σε αμπελιές. Η εμπειρία θυμίζει Napa Valley και το περιβάλλον είναι εντυπωσιακό, παρότι δεν «βλέπει» καλντέρα. Αξίζει να δοκιμάσετε το «Αηδάνι» (2017), όπως και το Vinsanto εικοσαετίας. Η γευσιγνωσία μετά την ξενάγηση περιλαμβάνει δοκιμή 4 κρασιών συνοδεία τυριών και κοστίζει 15 ευρώ/άτομο.
||Επισκοπή Γωνιάς, τηλ. 22860-31489, www.estate-argyros.com, Επισκέψιμο κατόπιν ραντεβού.

Oινοποιείο Βασάλτης: Ο Γιάννης Βαλαμπούς ανήκει στη νέα γενιά οινοποιών του νησιού. Το οινοποιείο είναι σχεδιασμένο με φρέσκια ματιά, πολύ μοντέρνο και ταυτόχρονα πλήρως ενταγμένο στο τοπίο. Με δύο ικανούς οινολόγους στο πλάι του, τον Γιάννη Παπαοικονόμου και τον Ηλία Ρουσσάκη, ο Βαλαμπούς έχει καταφέρει να βάλει το κρασί του μέσα σε τρία χρόνια σε λίστες αξιόλογων εστιατορίων σε όλο τον κόσμο. Αξίζει να δοκιμάσετε τον ζωηρό «Νασίτη», με αρμονική ορυκτότητα από το τρίο των ποικιλιών Αηδάνι, Αθήρι και Ασύρτικο. Πολύ ιδιαίτερο και το «Pet Nat» (Petillant Naturel) με Ασύρτικο και Αθήρι. Τις πέντε ετικέτες της γευσιγνωσίας κρασιών συνοδεύουν άρτια πέντε πιάτα και το «πάντρεμα» έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον (menu degustation 70 ευρώ/άτομο). Η απλή γευσιγνωσία με το αντίστοιχο finger food κοστίζει 20 ευρώ/άτομο.
||Βουρβούλος, τηλ. 22860-22211, www.vassaltis.com. Επισκέψιμο κατόπιν ραντεβού.

Santo Wines: Κάθε χρόνο, ο σύγχρονος πολυχώρος της Ένωσης Συνεταιρισμών Θηραϊκών Προϊόντων δέχεται στην αχανή βεράντα του στο χείλος της καλντέρας περισσότερους από 400.000 επισκέπτες. Διαχειρίζεται τα τρία ΠΟΠ προϊόντα του νησιού, φάβα, ντοματάκι και κρασί, τα οποία εξάγει σε κεντρική Ευρώπη, Καναδά, Αμερική και Αυστραλία. Το μεγαλύτερο σε τονάζ εξαγώγιμο προϊόν είναι η ετικέτα «Σαντορίνη». Ακόμα κι αν δεν τα καταφέρετε να ξεναγηθείτε, αξίζει να επισκεφθείτε το εστιατόριο και να δοκιμάσετε κάποιο από τα κρασιά με τα οκτώ προτεινόμενα πιάτα, μαγειρεμένα από τον σεφ Βασίλη Ζαχαράκη.
||Πύργος, τηλ. 22860-28058, www.santowines.gr. Ανοιχτά καθημερινά 09.30-10.30.

ΦΑΓΗΤΟ ΚΑΙ ΚΡΑΣΙ
• Ψαράκι (Βλυχάδα, τηλ. 22860-82783). Πάνω από το λιμανάκι της Βλυχάδας θα δοκιμάσετε από σεβίτσε μέχρι ψημένο φιλέτο από ελληνικά ψάρια. Η ψαριά της μέρας αξιοποιείται κατάλληλα και κάθε είδος σερβίρεται στην καλύτερη εκδοχή του. Ετικέτες από τα περισσότερα οινοποιεία του νησιού.
• Selene (Πύργος, τηλ. 22860-22249). Αμπιγέ και κοσμοπολίτικο, σερβίρει μόνο τα καλύτερα ντόπια και κυκλαδίτικα προϊόντα σε δημιουργικές εκτελέσεις. Το 32χρονο «παιδί» του Γιώργου Χατζηγιαννάκη διανύει μια εξαιρετική χρονιά. Στην κουζίνα ο Πάνος Τσίκας, στη σάλα η σομελιέ Γεωργία Τσάρα, υπεύθυνη για μια λίστα-κέντημα που περιλαμβάνει σπουδαία ντόπια κρασιά.
• Mylos (Φηροστεφάνι, τηλ. 22860-25640). Ο σεφ Άνταμ Κοντοβάς φροντίζει να έρχεται στην κουζίνα του η καλύτερη πρώτη ύλη και ύστερα την παρουσιάζει χωρίς να την «πειράξει». Τη λίστα κρασιού έχει επιμεληθεί ο ταλαντούχος σομελιέ Άρης Σκλαβενίτης.

ΔΙΑΜΟΝΗ
• Voreina Gallery Suites (Πύργος Καλλίστης, τηλ. 22860-30700, www.voreinasuites.gr). Χτισμένο στα πρότυπα της βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής, συνδυάζει την πολυτέλεια με το γούστο για την τέχνη. Από 170 ευρώ η σουίτα με πρωινό.
• Heliotopos (Ημεροβίγλι, τηλ. 22860-23670, hotel.heliotopos.net). Υπέροχο περιβάλλον διαμονής, με απρόσκοπτη θέα στην καλντέρα. Κάθε ηλιοβασίλεμα θα σας βρίσκει στην ταράτσα ή στο μυσταγωγικό wine bar με μια «Σαντορίνη» στο χέρι. Από 200 ευρώ το δίκλινο με πρωινό.


ΗΡΑΚΛΕΙΟ
Φρέσκια ματιά

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΛΙΝΑ ΚΑΠΕΤΑΝΙΟΥ


Η νέα γενιά οινοποιών εκσυγχρονίζει τον κρητικό αμπελώνα. (ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: ΕΦΗ ΠΑΡΟΥΤΣΑ)

Νέοι άνθρωποι αναλαμβάνουν δράση και εκσυγχρονίζουν τις οικογενειακές επιχειρήσεις.

Ανάμεσα στον Ψηλορείτη και στα Λασιθιώτικα όρη, στις κοιλάδες και στις πεδιάδες στα βόρεια του νομού, καλλιεργούνται τα περισσότερα αμπέλια στον νομό. Τέσσερις αμπελουργικές ζώνες ΠΟΠ (Χάνδακας, Αρχάνες, Δαφνές και Πεζά), έντεκα γηγενείς ποικιλίες (Βηλάνα, Βιδιανό, Πλυτό, Κοτσιφάλι, Λιάτικο κ.ά.) και μια πλούσια παράδοση δημιουργούν κρασιά με χαρακτήρα, ιστορία και βαθιά σύνδεση με τον τόπο παραγωγής.

Το κρασί στην Κρήτη είναι παλιά υπόθεση, τόσο παλιά όσο το λάδι και ο μινωικός πολιτισμός. Σε μινωικά ανάκτορα έχουν βρεθεί εντυπωσιακοί αμφορείς, κελάρια και απεικονίσεις από αμπελουργικές εργασίες και οινοποσίες. Η παράδοση αυτή επέζησε μέσα στους αιώνες και δεν είναι πολλά τα χρόνια που έχουν περάσει από τότε που οι κάτοικοι της περιοχής επιβίωναν από το σταφύλι και το κρασί. Έξω από το συσκευαστήριο στα Πεζά, χιλιάδες άνθρωποι σχημάτιζαν ουρές την περίοδο του τρύγου. Ένα μικρό κομμάτι αμπελώνα θεωρούνταν μεγάλη περιουσία και σίγουρο εισόδημα, ενώ η οινοποίηση ήταν οικογενειακή υπόθεση. Τα τελευταία χρόνια, αυτά τα αμπέλια περνούν σε χέρια νέων ανθρώπων και το κρητικό κρασί αρχίζει να ανακτά την παλιά του φήμη. Παιδιά και εγγόνια οινοπαραγωγών σπουδάζουν στην Αθήνα και στο Μπορντό και επιστρέφουν στο νησί για να εκσυγχρονίσουν την οικογενειακή επιχείρηση. Ξεχασμένες ποικιλίες αναβιώνουν και παντρεύονται με τις φημισμένες γαλλικές. Έτσι, δειλά και διστακτικά, ξεκίνησαν οι Ηρακλειώτες οινοποιοί να προωθούν το κρασί τους αλλά και όλη την περιοχή ως ιδανική για οινοτουρισμό. Μπορεί να μην υπάρχουν κάστρα και οργανωμένα αγροκτήματα όπως στη Γαλλία, αλλά οι διαδρομές του κρασιού είναι και εδώ συναρπαστικές.

Το δίκτυο οινοποιών νομού Ηρακλείου και κατόπιν το Wines of Crete, όπου εντάσσεται και το δίκτυο οινοποιών Χανίων-Ρεθύμνης, έχουν χαράξει τους Δρόμους του Κρασιού σε όλο το νησί. Στον νομό Ηρακλείου οι διαδρομές περιλαμβάνουν 22 οινοποιεία, πολλά από τα οποία έχουν οργανωμένο οινοτουριστικό κομμάτι.  

ΕΠΙΤΟΠΟΥ

Ρους Οινοποιία Ταμιωλάκη: Από το 2011 που η Μαρία Ταμιωλάκη μαζί με τον Δημήτρη Μανσόλα ανέλαβαν τα οικογενειακά κτήματα στο Χουδέτσι, τα κρασιά τους ξεχωρίζουν για την πλούσια γεύση και το πολύπλοκο άρωμα. Μη χάσετε την ευκαιρία να δοκιμάσετε το blend δύο τοπικών ποικιλιών (Βιδιανό και Πλυτό). Η ξενάγηση κοστίζει 7 ευρώ το άτομο και περιλαμβάνει γευσιγνωσία 5-7 κρασιών.
|| Χουδέτσι, τηλ. 2810-742083. Τρίτη και Τετάρτη, 10.00-16.30, κατόπιν ραντεβού.

Οινοποιείο Δουλουφάκη: 100% Βιδιανό οινοποιεί η οικογένεια Δουλουφάκη, για να φτιάξει το πολυβραβευμένο λευκό «Άσπρος Λαγός». Οι αμπελώνες βρίσκονται σε υψόμετρο 350 μ. στο χωριό Δαφνές. Εκτός από τη δωρεάν ξενάγηση στους χώρους παραγωγής και τη γευσιγνωσία κρασιών (5 ευρώ/άτομο), οι άνθρωποι του οινοποιείου θα σας πάνε και μια βόλτα γύρω από το χωριό. Απαιτείται κράτηση.
|| Δαφνές, τηλ. 2810-792017, www.cretanwines.gr. Δευτέρα-Παρασκευή 10.00-15.30.

Κτήμα Λυραράκη: Εδώ θα διαμορφώσετε εσείς την οινοτουριστική εμπειρία, επιλέγοντας από μια ποικιλία δραστηριοτήτων: γευσιγνωσία 6 ή 8 κρασιών (από 8 ευρώ/άτομο), ανάμεσα στα οποία και παλιές χρονιές του οινοποιείου, food pairing με πλατό τυριών ή με 8 μεζέδες, δοκιμές απευθείας από το βαρέλι, κ.ά. Δοκιμάστε το λευκό «Γεροδέτης» της ποικιλίας Μελισσάκι και το ερυθρό «Αγγελής» από Λιάτικο.
|| Αλάγνι, τηλ. 2810-289814, www.lyrarakis.com. Δευτέρα-Παρασκευή 11.00-19.00, Σάββατο 11.00-17.00.

ΦΑΓΗΤΟ ΚΑΙ ΚΡΑΣΙ
Παραδοσιακά και πειραγμένα κρητικά πιάτα θα γευτείτε στο Κρίταμον (Αρχάνες, τηλ. 2810-753092). Η λίστα κρασιών περιλαμβάνει σχεδόν αποκλειστικά ετικέτες από τον νομό.

ΔΙΑΜΟΝΗ
Παραδοσιακή ατμόσφαιρα και σύγχρονες ανέσεις στο Katalagari Country Suites (Καταλαγάρι, τηλ. 2810-753350, από 110 ευρώ με πρωινό) με θέα στα Πεζά. Εξαιρετικό πρωινό με ντόπια προϊόντα.


ΤΗΝΟΣ
ΜΕ ΔΥΝΑΜΗ ΑΠΟ ΤΙΣ ΚΥΚΛΑΔΕΣ

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΝΙΚΟΛΕΤΑ ΜΑΚΡΥΩΝΙΤΟΥ


Στα οινοποιεία του νησιού θα δοκιμάσετε ενδιαφέροντα λευκά.

Ο ανερχόμενος, πλην όμως παμπάλαιος, αμπελώνας της επιφυλάσσει ενδιαφέρουσες εκπλήξεις.

Η ταχύτατη εξέλιξη του τηνιακού αμπελώνα έχει κινήσει το ενδιαφέρον ακόμα και διεθνών μέσων ενημέρωσης, με τη δημοσιογράφο Rachel Howard να αναφέρει χαρακτηριστικά στoν Guardian: «Αυτό το ανεμοδαρμένο τοπίο οριοθετεί νέα δεδομένα για το ελληνικό κρασί». Πρόκειται για ένα «λευκό αμπελοτόπι» του οποίου το πιο ποιοτικό κομμάτι βρίσκεται στον ορεινό Φαλατάδο κι έχει μικρές ερυθρές «εξαιρέσεις», όπως οι ποικιλίες Μαυροτράγανο και Αυγουστιάτης. Εδώ θα δοκιμάσετε πολύ ενδιαφέροντα Ασύρτικα, αλλιώτικα από της Σαντορίνης και της ηπειρωτικής Ελλάδας, όπως επίσης και άλλα λευκά κρασιά από Μαλαγουζιά ή από πιο ιδιαίτερες τοπικές ποικιλίες, όπως το Ποταμίσι και η Μονεμβασιά. Στο νησί δραστηριοποιούνται έξι οινοποιοί, εκ των οποίων μόνο οι τρεις οινοποιούν σε δικά τους, επισκέψιμα οινοποιεία. Η συνολική παραγωγή είναι μικρή, με αποτέλεσμα τα τοπικά κρασιά –εκτός απ’ αυτά των Τηνιακών Αμπελώνων– να είναι δυσεύρετα εκτός Τήνου.

ΕΠΙΤΟΠΟΥ
Οινοποιείο Φόνσου: Ο Χρήστος Φόνσος αξιοποιεί τον τηνιακό αμπελώνα πολλά χρόνια προτού αυτός κινήσει το ενδιαφέρον των συναδέλφων του. Είναι ο παλαίμαχος οινοποιός του νησιού (από το 1997), πιστός στις τοπικές ποικιλίες, όπως Ποταμίσι, Μονεμβασιά, Κουμαριανό. Παράγει ιδιοσυγκρασιακά κρασιά με κάπως παλιομοδίτικο στυλ, σε ένα μικρό οινοποιείο με σύγχρονο εξοπλισμό.
|| Κώμη, τηλ. 6977-668060. Επισκέψιμο κατόπιν συνεννόησης.
Τηνιακοί Αμπελώνες, T-Oinos: Το οινοποιείο του Αλέξανδρου Αβατάγκελου επενδύει στις γνώσεις των καλύτερων οινολόγων διεθνώς, όμως πρόκειται για μια μικρή οινοποιητική μονάδα, της οποίας ο πρώτος τρύγος έγινε το 2008. Απαραίτητη η επίσκεψη στον εντυπωσιακό αμπελώνα στον Φαλατάδο, ανάμεσα σε γιγάντιους βώλακες με φυτεμένα κλήματα Ασύρτικου, Μαλαγουζιάς, Μαυροτράγανου και Αυγουστιάτη. Εδώ παράγεται ένα από τα ακριβότερα ελληνικά κρασιά, το Μαυροτράγανο «Clos Stegasta» (περίπου 90 ευρώ). Εξίσου ή και περισσότερο ενδιαφέρον έχει το Ασύρτικό τους.
|| Άγιος Δημήτριος, Φαλατάδος, τηλ. 22830-41120, www.toinos.com. Επισκέψιμο κατόπιν συνεννόησης.

Volacus: Ο βιολογικός αμπελώνας του Μιχάλη Κοντιζά βρίσκεται στη Γάρδαρη, στον Φαλατάδο, ανάμεσα σε πελώριους γρανιτένιους βράχους. Φυτεύτηκε το 2010 με κλήματα Μαλαγουζιάς και στη συνέχεια με Ασύρτικα και Μαυροτράγανα. Επισκεφτείτε το απίθανο αμπελοτόπι κι εκεί δοκιμάστε τα δύο μονοποικιλιακά κρασιά από Ασύρτικο και Μαλαγουζιά αντίστοιχα, που οινοποιούνται σε άλλο οινοποιείο του νησιού.
|| Φαλατάδος, τηλ. 6978-485671, www.volacuswine.gr. Επισκέψιμο κατόπιν ραντεβού.

Αμπελώνες Βαπτιστή: Ο Γιάννης Μωραΐτης οινοποίησε για πρώτη φορά φέτος στο ολοκαίνουργιο οινοποιείο του στη Στενή τα δύο κρασιά που παράγει το κτήμα: ένα ερυθρό από Μαυροθήρικο και Μανδηλαριά και ένα λευκό χαρμάνι Ασύρτικου με Μονεμβασιά. Περπατήστε στον αμπελώνα, μπροστά στον αναπαλαιωμένο περιστεριώνα, και δοκιμάστε το ερυθρό χαρμάνι του 2016 από Μαυροθήρικο και Μαυροτράγανο.
|| Στενή, τηλ. 6977-979627. Επισκέψιμο κατόπιν ραντεβού.

Domaine de Kalathas:  Ένας Γάλλος γραφίστας και αντικέρ, ο Jerome Binda, φτιάχνει πειραματικά κρασιά με μικρή χρήση θειώδους και με πρώτη ύλη από αμπελώνες 150 ετών, ντόπια Ποταμίσια και Κουμαριανά σταφύλια, αλλά και νέες φυτεύσεις Ασύρτικου και Μανδηλαριάς. Δοκιμάστε Ασύρτικο, αλλά και το «Sainte-Obéissance» (Vignes Centenaires), ένα χαρμάνι από άσπρο Ποταμίσι και επιτραπέζιο Ροζακί.
|| Κατόπιν ραντεβού στο τηλ. 6980-075160, αλλά ίσως χρειαστεί λίγη επιμονή για να απαντήσουν.

X-Bourgo Wines: Τα δύο καινούργια κρασιά του Θεόδωρου Κοσμόπουλου είναι φτιαγμένα από 100% Ασύρτικο και από Μαυροτράγανο και Μαυροθήρικο. Ο υποδειγματικός αμπελώνας στο Εξώμβουργο μοιράζεται σε δύο σημεία, στον Τριπόταμο και στην Καλλονή, αναβιώνοντας δύο παλιούς αμπελώνες της Τήνου.
|| Τα σταφύλια οινοποιούνται στην Αττική, όμως το αμπέλι είναι επισκέψιμο. Δοκιμές  κατόπιν συνεννόησης στο τηλ. 6942-496328.

ΦΑΓΗΤΟ ΚΑΙ ΚΡΑΣΙ
• Ήταν ένα Μικρό Καράβι (Τριών Ιεραρχών, Χώρα, τηλ. 22830-22818): Τοπικές πρώτες ύλες και highlight οι λίστες με τηνιακά και κυκλαδίτικα κρασιά και τυριά.
• Θαλασσάκι (Όρμος Υστερνίων, τηλ. 22830-31366): Μοντέρνα τηνιακή κουζίνα, πλούσια λίστα με ελληνικά κρασιά και ολόκληρος ο τηνιακός αμπελώνας.

ΔΙΑΜΟΝΗ
• Μαραθιά (Άγιος Φωκάς, τηλ. 22830-23249): Δωμάτια με μίνιμαλ νησιώτικη αισθητική και έξοχο τοπικό πρωινό. Το εστιατόριο διαθέτει όλους τους οινικούς εκπροσώπους του νησιού. Από 50 ευρώ το δίκλινο με πρωινό.
• Fratelli Rooms (Λεωφ. Σταυρού Κιονίων, τηλ. 6970-735644): Καλόγουστα κυκλαδίτικα δωμάτια, πολύ κοντά στο λιμάνι. Από 45 ευρώ.


ΝΕΜΕΑ
ΤΟ «ΒΑΡΥ» ΠΥΡΟΒΟΛΙΚΟ

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΝΙΚΟΛΕΤΑ ΜΑΚΡΥΩΝΙΤΟΥ


Συνοδεύστε τα κρασιά της «Σεμέλη Οινοποιητική» με τοπικά τυριά και εκλεκτά εδέσματα. (ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΖΑΒΟΣ)

Ο νούμερο ένα οινικός προορισμός της χώρας αριθμεί πάνω από 35 οινοποιεία, πολλά από τα οποία είναι επισκέψιμα.

Στο πιο κόκκινο αμπελοτόπι της χώρας, φυτεμένο στη συντριπτική του πλειονότητα με την περίφημη ερυθρή ποικιλία Αγιωργίτικο, η οινική ιστορία ξεκινά κοντά 3.000 χρόνια πριν. Το 1971 η περιοχή οριοθετήθηκε ως ζώνη Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ) και περιλαμβάνει τη Νεμέα και 16 χωριά που απλώνονται σε υψόμετρο από 250 μ. έως 800 μ. Πρόκειται για την υπ’ αριθμόν ένα οινοπαραγωγό ζώνη της Ελλάδας, με τα περισσότερα ίσως συγκεντρωμένα οινοποιεία (πάνω από 35, επισκέψιμα στην πλειονότητά τους) και 4 διαδρομές που τη διασχίζουν σε ένα σαφάρι ανάμεσα στα σημαντικότερα οινοποιεία της.

Εδώ θα δοκιμάσετε δυνατά, πολύπλοκα και στιβαρά ερυθρά κρασιά ράτσας (ΠΟΠ όταν είναι φτιαγμένα από Αγιωργίτικο) από έμπειρους οινολόγους, σε σύγχρονα οινοποιεία με μεγάλη ιστορία και ανεπτυγμένες επισκέψιμες εγκαταστάσεις. Της προσοχής σας αξίζουν και τα άλλα ερυθρά κρασιά, καθώς το μικροκλίμα της περιοχής ευνοεί γενικότερα τις ερυθρές ποικιλίες, όπως Cabernet, Merlot, Syrah, Pinot noir κ.ά.

ΕΠΙΤΟΠΟΥ
Γαία Οινοποιητική: Το Κούτσι της Νεμέας θεωρείται το φιλέτο της περιοχής. Εκμεταλλευόμενοι ιδανικά το προικισμένο terroir, οι οινοποιοί Γιάννης Παρασκευόπουλος και Λέων Καράτσαλος παράγουν μεταξύ άλλων το ομώνυμο «Κτήμα Γαίας», ένα μεστό ερυθρό βαθιάς παλαίωσης που αξίζει να ξεχάσετε στο κελάρι σας για μια εικοσαετία. Το κόστος της γευσιγνωσίας είναι 8 ευρώ για 4 κρασιά και 15 ευρώ για 8 κρασιά.
|| Κούτσι, τηλ. 27460-22057 και 210-8055642, www.gaiawines.gr. Επισκέψιμο κατόπιν συνεννόησης.

Κτήμα Σκούρα: Ο οινοποιός Γιώργος Σκούρας είναι εμβληματική προσωπικότητα του ελληνικού κρασιού. Ζητήστε απαραιτήτως μια επίσκεψη στους αμπελώνες, στο ατμοσφαιρικό κελάρι με τα 1.000 δρύινα βαρέλια και στον μοντέρνο χώρο γευσιγνωσιών, και δοκιμάστε τους ερυθρούς δυναμίτες του κτήματος, όπως τη «Νεμέα Grande Cuvée» που θα σας σαγηνεύσει. Το κόστος ξενάγησης ανέρχεται στα 9 ευρώ/άτομο με γευσιγνωσία 4 κρασιών.
|| 10ο χλμ. Άργους-Στέρνας, Μαλανδρένι, τηλ. 27510-23688, www.skouras.gr. Κατόπιν ραντεβού, Δευτέρα-Παρασκευή 09.00-15.30 και Σάββατο 10.30-18.30.

Κτήμα Παλυβού: Μικρό και φιλόξενο, το Κτήμα Παλυβού είναι από τα πιο σημαντικά της περιοχής και αντιπροσωπευτικό του terroir της. Δοκιμάστε το κορυφαίο «Ammos Terra Leone», που παλαιώνει 18 μήνες σε βαρέλια και άλλους 6 μήνες στη φιάλη. Κατόπιν συνεννόησης μπορεί κανείς να συνδυάσει τη γευστική δοκιμή και με γεύμα στο κτήμα.
|| Αρχαία Νεμέα, τηλ. 27460-24190, palivos.gr. Επισκέψιμο με ραντεβού, καθημερινά Οκτώβριο-Μάρτιο 09.00-17.00 και Απρίλιο-Σεπτέμβριο 10.00-18.00.

Σεμέλη Οινοποιητική: Με μοντέρνα αρχιτεκτονική, απόλυτα εναρμονισμένη στο φυσικό περιβάλλον, παράγει κρασιά μοντέρνα και ελκυστικά, τόσο σε γεύση όσο και σε τιμή, τα οποία θα δοκιμάσετε στην όμορφη αίθουσα γευσιγνωσίας, συνοδεύοντάς τα με τοπικά τυριά, παξιμάδια και κριτσίνια (από 8 μέχρι 20 ευρώ/άτομο), ανάλογα με την ποσότητα των κρασιών που δοκιμάζονται.
|| Kούτσι, τηλ. 27460-20360, www.semeliwines.gr. Δευτέρα-Παρασκευή 10.00-16.00, Σαββατοκύριακα μόνο για γκρουπ άνω των 8 ατόμων, κατόπιν συνεννόησης.

Κτήμα Πυργάκη: Θα σκαρφαλώσετε σε υψόμετρο άνω των 800 μ. για να δοκιμάσετε τα ιδιαίτερα και πολύ εκφραστικά κρασιά του κτήματος, αλλά και για να γνωρίσετε τον ιδιοκτήτη Κωνσταντίνο Πυργάκη, έναν παθιασμένο οινοποιό με πολύ ενδιαφέρουσες οινικές αναζητήσεις. Μη χάσετε τη δική του έκφραση της Νεμέας με την επωνυμία «Σπηλιά».
|| Ασπρόκαμπος, Νεμέα, τηλ. 6946-503082, www.pirgakis.gr. Επισκέψιμο κατόπιν ραντεβού.

Οινοποιείο Λαφαζάνη: Βρίσκεται στον ιδιόκτητο αμπελώνα στις Αρχαίες Κλεωνές, ακριβώς στην καρδιά της ΠΟΠ περιοχής της Νεμέας. Η οικογένεια Λαφαζάνη έχει να επιδείξει τρεις γενιές οινοποιών, με ειδικότητα στο Αγιωργίτικο, από το οποίο παράγεται το βαρύ πυροβολικό τους, η «Νεμέα». Από Αγιωργίτικο παράγουν και το «Geometria», ένα αρκετά πιο νεανικό ερυθρό κρασί, και τη «Συλλογή», ένα πολύπλοκο χαρμάνι Αγιωργίτικου με Cabernet. Πολύ αξιόλογα και τα λευκά τους, όπως η «Συλλογή» από Ροδίτη και Μοσχοφίλερο. Η ξενάγηση μαζί με γευστική δοκιμή 4 κρασιών κοστίζει 8 ευρώ, αλλά υπάρχουν πολλές ακόμα επιλογές που οργανώνονται σύμφωνα με τις επιθυμίες του επισκέπτη, όπως γευσιγνωσίες με φαγητό, παλιών σοδειών, κ.λπ.
|| Αρχαίες Κλεωνές Νεμέας, τηλ. 27460-31450, lafazanis.gr. Δευτέρα-Σάββατο 08.00-16.00. Τις υπόλοιπες ώρες κατόπιν ραντεβού.

* Περισσότερες πληροφορίες για τις οινικές διαδρομές, για τα συγκεκριμένα, αλλά και για τα υπόλοιπα οινοποιεία της περιοχής μπορείτε να βρείτε στο www.nemeawineland.com

ΦΑΓΗΤΟ ΚΑΙ ΚΡΑΣΙ
• Ταβέρνα της Κυρα-Αθηνάς (Πλατεία Ηρώων, Νεμέα, τηλ. 27460-23070): Ελληνική παραδοσιακή κουζίνα και κρασιά από τα τοπικά οινοποιεία. Πάνω από την ταβέρνα λειτουργεί ξενώνας με δωμάτια που κοστίζουν από 35 ευρώ/δίκλινο.
• Δαναός και Αναστάσης Grill (Παπακωνσταντίνου 36, Νεμέα, τηλ. 27460-24124): Διάσημη για τη γουρουνοπούλα της, προμηθεύεται κρέατα από ελληνικές φάρμες και πρώτες ύλες από την ευρύτερη περιοχή. Πολλές επιλογές από τον τοπικό αμπελώνα, αλλά και δυνατότητα να φέρετε μαζί κρασί που έχετε αγοράσει από τα γύρω οινοποιεία.

ΔΙΑΜΟΝΗ
Σπίτι Βένικος (Δερβενακίων 100, Νεμέα, τηλ. 27460-23436): Η κάθε διανυκτέρευση συνοδεύεται από ένα διαφορετικό μπουκάλι κρασί, προσφορά του ξενώνα. Στον κάτω όροφο υπάρχει αίθουσα γευσιγνωσίας και έκθεση με όλα τα κρασιά ΠΟΠ Νεμέα, ενώ με αφετηρία τον αμπελώνα της Νεμέας προσφέρουν και υπηρεσίες εναλλακτικού τουρισμού. Από 90 ευρώ.


ΔΡΑΜΑ - ΚΑΒΑΛΑ
Στα μονοπάτια του Διονύσου

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΛΙΝΑ ΚΑΠΕΤΑΝΙΟΥ




Κτήμα Κώστα Λαζαρίδη. (ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ:ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΒΡΑΜΙΔΗΣ)

Απολαύστε Syrah και Cabernet Sauvignon στη σκιά του Παγγαίου όρους.

«Διαδρομή του κρασιού του Διονύσου» ονομάζεται ο δρόμος του κρασιού της βόρειας Ελλάδας που περνάει από την Καβάλα και τη Δράμα. Στο Παγγαίο όρος εικάζεται ότι βρισκόταν το ιερό του θεού και η περιοχή έχει μεγάλη παράδοση στην οινοποιία. Δεκαεπτά οινοποιεία λειτουργούν στον νομό Καβάλας και δώδεκα στον νομό Δράμας. Είτε στους πρόποδες του βουνού είτε στην πεδιάδα ανάμεσα στις δύο πρωτεύουσες των νομών, τα σπαρμένα με αμπέλια χωράφια επωφελούνται από τους ήπιους χειμώνες, το θαλασσινό αεράκι και τη δροσιά από τα γύρω βουνά. Η περιοχή δεν έχει δικές της ποικιλίες, αλλά στο έδαφος και στο μικροκλίμα της αποδίδουν εξαιρετικά ερυθρές γαλλικές, όπως οι Cabernet Sauvignon και Syrah. Εξίσου καλά συμπεριφέρονται και το Αγιωργίτικο, το Ασύρτικο και το Chardonnay. Ο οινοτουρισμός στην περιοχή έχει ακόμα πολλά βήματα να διανύσει, αλλά τα περισσότερα οινοποιεία έχουν φροντισμένες και φιλόξενες εγκαταστάσεις, καθώς επίσης και πρόγραμμα επισκέψεων και γευσιγνωσιών.

ΕΠΙΤΟΠΟΥ
Βιβλία Χώρα: Εδώ παράγονται ορισμένα από τα πιο δημοφιλή κρασιά της βόρειας Ελλάδας. Το εντυπωσιακό κτίριο στο Κοκκινοχώρι Καβάλας, στους πρόποδες του Παγγαίου, περιτριγυρίζεται από αμπελώνες, ενώ στο βάθος φαίνεται η θάλασσα. Η επίσκεψη περιλαμβάνει περιήγηση στα αμπέλια, στους χώρους παραγωγής, εμφιάλωσης και παλαίωσης, και γευσιγνωσία σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο (προσφέρονται δωρεάν). Δοκιμάστε τα πολυβραβευμένα «Όβηλος», στη λευκή (Ασύρτικο & Semillon) και στην κόκκινη εκδοχή (Cabernet Sauvignon) και το ροζέ «Βίβλινος» από τοπική ερυθρή ποικιλία, την οποία βρήκαν αγρότες σε παρατημένο αμπέλι της περιοχής και αναβίωσε το οινοποιείο Βιβλία Χώρα.
|| Κοκκινοχώρι, τηλ. 25920-44974, www.bibliachora.gr. Δευτέρα-Παρασκευή 09.00-15.00, κατόπιν ραντεβού.

Κτήμα Κώστα Λαζαρίδη: Στο χωριό Αδριανή φυτεύτηκε το 1979 ο πρώτος γραμμικός αμπελώνας του νομού Δράμας από τον Κώστα Λαζαρίδη, αλλά και οι ποικιλίες που έμελλε να καθορίσουν το οινικό μέλλον της περιοχής, Cabernet Sauvignon, Sauvignon Blanc και Ασύρτικο. Τα 2.300 στρέμματα είναι μοιρασμένα σε πέντε σημεία σε διάφορα σημεία του νομού Δράμας, από την Αδριανή μέχρι και ορεινούς αμπελώνες κοντά στο Νευροκόπι. Ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να περιηγηθεί τους χώρους του οινοποιείου και του αποστακτηρίου τσίπουρου, καθώς και να αγοράσει φιάλες σε προνομιακές τιμές. Δοκιμάστε το φινετσάτο Ασύρτικο Château Julia, τον ερυθρό Αμέθυστο Cava από Cabernet Franc και το τσίπουρο Ηδωνικό. Η γευσιγνωσία 2 κρασιών κοστίζει 5 ευρώ και χρειάζεται ραντεβού για παρέες 4 ατόμων και άνω.
|| Αδριανή Δράμας, τηλ. 25210-82231, www.domaine-lazaridi.gr. Δευτέρα-Παρασκευή 09.00-15.30.

ΦΑΓΗΤΟ ΚΑΙ ΚΡΑΣΙ

• Ιδιαίτερο και δημιουργικό φαγητό με ντόπια υλικά, αλλά γαλλικές επιρροές, θα δοκιμάσετε στο εστιατόριο του ξενώνα Κλαδί Ελιάς (Μεσορόπη, τηλ. 25920-93293), το οποίο διαθέτει μεγάλη κάβα από ντόπια κρασιά. Απαραίτητη η τηλεφωνική κράτηση. • Μεγάλη επιλογή σε κρασιά Δράμας και Καβάλας θα βρείτε και στην ταβέρνα Ροδόσταμο (Αιγαίου και Αγίας Βαρβάρας 13, Δράμα, τηλ. 25210-33889), δίπλα στις πηγές της Αγίας Βαρβάρας. Τα ανατολίτικα πιάτα που σερβίρουν θα ταιριάξουν με τα φλογερά κόκκινα της περιοχής.

ΔΙΑΜΟΝΗ

• Το Hydrama Grand Hotel (Αγίας Βαρβάρας 11, Δράμα, τηλ. 25210-33322, www.hydramagrandhotel.gr, από 97 ευρώ το δίκλινο με πρωινό) είναι η καλύτερη επιλογή στην πόλη της Δράμας. Βρίσκεται σε ένα ειδυλλιακό περιβάλλον, μπροστά στις πηγές της Αγίας Βαρβάρας, και διαθέτει κελάρι με κρασιά και wine bar.
• Τα δωμάτια του ξενώνα Κλαδί Ελιάς (Μεσορόπη, τηλ. 25920-93293, www.kladielias.gr, από 95 ευρώ το δίκλινο με πρωινό) βρίσκονται σε ένα από τα πιο όμορφα χωριά του Παγγαίου, τη Μεσορόπη. Χτισμένα με πέτρα και ξύλο, έχουν ζεστή, ρουστίκ ατμόσφαιρα.


ΝΑΟΥΣΑ
Η γη του Ξινόμαυρου

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΤΖΑΒΕΛΛΑ


Κρασί και καλή παρέα στον αμπελώνα Δαλαμάρα.
 

Η τοπική γαστρονομία συναντά την εμπειρία της οινογευσίας σε χώρους με σύγχρονες υποδομές.

Το γεγονός ότι σήμερα για τους οινόφιλους διεθνώς το εκλεκτό ελληνικό κόκκινο κρασί είναι συχνά συνώνυμο με το Ξινόμαυρο Νάουσας οφείλεται στην αναβίωση της ποικιλίας, που ξεκίνησε τη δεκαετία του 1970. Τότε η Νάουσα ανακηρύχθηκε μία από τις –τέσσερις σήμερα– ΠΟΠ περιοχές για το Ξινόμαυρο, για να εξελιχθεί σε έναν από τους πιο δυνατούς παίκτες στο κομμάτι των εξαγωγών και στη συνολική οινοπαραγωγική δραστηριότητα της Ελλάδας. Η αμπελουργική «ακτινογραφία» της περιοχής δείχνει περίπου 5.000 στρέμματα αμπελιών και 20 οινοποιεία, τα οποία στην πλειονότητά τους είναι επισκέψιμα, διαθέτουν σύγχρονες υποδομές και προσελκύουν επισκέπτες από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Κομβικό ρόλο στην ανάπτυξη του οινοτουρισμού έχουν παίξει οι συνέργειες που δημιουργήθηκαν μεταξύ των οινοποιείων της βόρειας Ελλάδας με τους Δρόμους του Κρασιού. Ειδικά στη Νάουσα, η τοπική γαστρονομία έχει ενταχθεί στην εμπειρία της οινογευσίας και υπάρχει άμεση συνεργασία οινοποιείων και εστιατορίων. Η παραγωγή κρασιού είναι το μοναδικό κομμάτι της αγροτικής οικονομίας της περιοχής, που, σε αντίθεση με τη ροδακινοκαλλιέργεια και τη μηλοκαλλιέργεια, είναι ισορροπημένο και αναπτύσσεται όλο και περισσότερο.

ΕΠΙΤΟΠΟΥ
Κτήμα Κυρ-Γιάννη: Σχεδόν τρεις δεκαετίες μετά τις πρώτες φυτεύσεις Ξινόμαυρου τη δεκαετία του 1960, ο αμπελώνας του Γιάννη Μπουτάρη στο Γιαννακοχώρι έγινε το 1997 οινοποιείο, το Κτήμα Κυρ-Γιάννη. Σε υψόμετρο 300 μ., στις πλαγιές του Βερμίου, είναι σήμερα ένας από τους μεγαλύτερους στην Ελλάδα (580 στρέμματα) και υποδέχτηκε το 2017 6.000 Έλληνες και ξένους επισκέπτες. Η ολοκληρωμένη ξενάγηση ξεκινάει με βόλτα στον αμπελώνα και συνεχίζεται στον διατηρητέο πύργο Κούλα, που χρονολογείται από την οθωμανική περίοδο. Ακολουθεί επίσκεψη στο οινοποιείο και στη νέα κάβα παλαίωσης με τα περίπου 900 βαρέλια από γαλλική δρυ. Η ξενάγηση ολοκληρώνεται με γευστική δοκιμή (0,50-2 ευρώ/ετικέτα) και για όσους το επιθυμούν με το «γεύμα του αμπελουργού», που περιλαμβάνει τοπικά προϊόντα, στο μπαλκονάκι του οινοποιείου με θέα στο κτήμα (10 ευρώ/άτομο). Φέτος, από 1η Οκτωβρίου κυκλοφορεί το «Μπλε Τρακτέρ», ερυθρός οίνος από χαρμάνι τριών ποικιλιών (Cabernet Sauvignon, Merlot και Syrah), το οποίο είναι αφιερωμένο στον  Έλληνα αμπελουργό.
|| Γιαννακοχώρι, τηλ. 23320-51100, kiryianni.gr. Η επίσκεψη γίνεται κατόπιν συνεννόησης.

Domaine Karydas: Στο κέντρο ενός αμπελώνα περίπου 30 στρεμμάτων βρίσκεται το οινοποιείο Καρυδά, ένα από τα μικρότερα της Νάουσας, με συνολική ετήσια παραγωγή γύρω στις 12.500 φιάλες. Περπατώντας ανάμεσα στα αμπέλια, θα πάρετε μια εικόνα από τις εργασίες που πραγματοποιούνται στο κτήμα ανάλογα με την εποχή, οι οποίες στο μεγαλύτερο μέρος τους είναι χειρωνακτικές. Ακολουθεί η επίσκεψη στον χώρο οινοποίησης και παλαίωσης του κρασιού και στο τέλος η δωρεάν γευσιγνωσία των κρασιών που βρίσκονται στην αγορά την παρούσα στιγμή. Η κύρια ετικέτα του κτήματος είναι η «Νάουσα Καρυδά», 100% Ξινόμαυρο από έναν αμπελώνα.
|| Άνω Γάστρα Νάουσας, τηλ. 23320-28638, www.domainekarydas.com. Επισκέψιμο κατόπιν συνεννόησης.  

Οινοποιείο Δαλαμάρα: Στην είσοδο της Νάουσας βρίσκεται το οινοποιείο Δαλαμάρα, περιτριγυρισμένο από τον βιολογικό αμπελώνα, στον οποίο κυρίαρχη ποικιλία είναι το Ξινόμαυρο. Είναι επισκέψιμο από το 1993, όμως η σχέση της οικογένειας με την οινοκαλλιέργεια ξεκινάει από το 1840. Αφετηρία της ξενάγησης, ο αμπελώνας. Η γευσιγνωσία προσφέρεται δωρεάν και γίνεται σε χώρο διακοσμημένο με παλιά αντικείμενα οινοποίησης και οικογενειακά κειμήλια, ανάμεσα στα οποία η σφραγίδα για τα κρασιά ΠΟΠ της Νάουσας που χρησιμοποιούνταν για τις εξαγωγές από τα μέσα του 19ου αιώνα μέχρι τις αρχές του 1900. Ετικέτα-σταρ είναι ο «Παλιοκαλιάς», που παράγεται από ένα αμπελοτόπι. Άλλο Ξινόμαυρο που αξίζει να δοκιμάσετε είναι η «Νάουσα», ενώ ένα διαφορετικό χαρμάνι Μαλαγουζιάς και Ασύρτικου είναι ο «Καπνιστός». Αποκλειστικά για τους επισκέπτες του οινοποιείου διατίθενται εμφιαλώσεις που κυκλοφορούν σε πολύ μικρό αριθμό, έως 400 φιάλες, όπως κρασιά vieilles vignes (παλαιά κλήματα).
|| Γ. Κύρτση 31, Νάουσα, τηλ. 23320-28321. Δευτέρα-Παρασκευή 10.00-15.00, Σάββατο: 10.00-14.00, www.dalamara.gr. Υπάρχει δυνατότητα για επίσκεψη εκτός ωραρίου, κατόπιν συνεννόησης.  

ΦΑΓΗΤΟ ΚΑΙ ΚΡΑΣΙ
• Χάραμα (Αρκοχώρι, τηλ. 23320-21125). Θα πάτε για πίτες και ψωμί από τον ξυλόφουρνο, κυνήγι στη γάστρα και διαφορετικές επιλογές τηγανιάς. Το κελάρι διαθέτει πάνω από 400 ετικέτες, ανάμεσα στις οποίες και παλαιωμένα κρασιά.
• Αρχοντικό Αγκωνάρι (Μεταμόρφωση, τηλ. 23320-44588). Θα ξεκινήσετε με μπάτζιο τηγανητό (τοπικό τυρί), μπουγιουρντί, άγρια μανιτάρια και θα συνεχίσετε με κοψίδια. Συνοδεύστε με κρασιά από τα οινοποιεία της περιοχής.

ΔΙΑΜΟΝΗ
• Για εύκολη πρόσβαση στο κέντρο της Νάουσας, κάντε κράτηση στο Deluxe Βoutique Hotel Palea Poli (Νάουσα, τηλ. 23320-52520). Το αναπαλαιωμένο κτίριο χρονολογείται από το 1900. Από 80 ευρώ το δίκλινο, με πρωινό.
•Για βουνίσιο αέρα, τα άνετα σπιτάκια του «ξύλινου χωριού» Sfendamos Wood Village (Άγιος Παύλος, τηλ. 23320-44844) είναι ιδανικά για οικογένειες. Από 70 ευρώ το δίκλινο.

Online

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΑΡΧΕΙΟ