ΘΑΝΟΣ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ*

Γιατί καθυστερούν οι προσλήψεις μέσω ΑΣΕΠ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Το ΑΣΕΠ γίνεται παραδοσιακά δέκτης παραπόνων από πολίτες για καθυστερήσεις στις διαδικασίες προσλήψεων. Η κριτική αυτή ασκείται καλόπιστα από ενδιαφερόμενους να προσληφθούν, αλλά και σκόπιμα από όσους θα ήθελαν να προχωρούν οι προσλήψεις χωρίς τις εγγυήσεις του ΑΣΕΠ. Πώς εξηγείται η μεγάλη διάρκεια των διαδικασιών αυτών;

Σήμερα υπάρχουν σε εξέλιξη στο ΑΣΕΠ 42 διαδικασίες προσλήψεων που αφορούσαν 13.569 θέσεις μονίμων και ι.δ.α.χ. στο Δημόσιο, για τις οποίες είχαν υποβληθεί 338.178 υποψηφιότητες. Στα στοιχεία αυτά δεν περιλαμβάνονται οι χιλιάδες περιπτώσεις πρόσληψης εργαζομένων με συμβάσεις ορισμένου χρόνου, διαδικασίες αναπλήρωσης από διαγωνιστικές διαδικασίες παλαιοτέρων ετών, οι προσλήψεις χιλιάδων αναπληρωτών εκπαιδευτικών που μόλις ολοκληρώθηκαν κ.λπ.

Παράλληλα, εκκρεμεί η επιλογή 77 διοικητικών γραμματέων και ανάλογων στελεχών (από 4.673 υποψηφιότητες), ολοκληρώνονται οι διαδικασίες επιλογής 103 γενικών διευθυντών και μόλις ξεκίνησαν οι διαδικασίες επιλογής 463 (μέχρι τώρα) διευθυντών.

Το 2017 ολοκληρώθηκαν διαδικασίες πρόσληψης για 1.522 θέσεις ενώ το 2008 για 4.161 θέσεις και δεν υπήρχαν διαδικασίες αξιολόγησης στελεχών. Είναι σαφές ότι φέτος δοκιμάζονται οι αντοχές του ΑΣΕΠ.

Σημασία έχουν όμως και κάποια ποιοτικά στοιχεία. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου τα πτυχία που ζητεί ο φορέας να είναι τόσο ευρέος φάσματος ώστε να πολλαπλασιάζονται οι υποψηφιότητες αλλά και οι ενστάσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν η προκήρυξη για τους δικαστικούς υπαλλήλους όπου τελικά η διαδικασία είχε διετή διάρκεια.

Σε άλλες, περισσότερες περιπτώσεις συμβαίνει το αντίθετο. Ο ενδιαφερόμενος φορέας είτε περιορίζει τα επιλέξιμα πτυχία είτε διαμορφώνει (με νόμους ή υπουργικές αποφάσεις) τα κριτήρια μοριοδότησης κατ’ εξαίρεση του ν. 2190/1994 προκειμένου να ευνοήσει τους υπηρετούντες με συμβάσεις ορισμένου χρόνου. Η προσπάθεια αυτή, πέραν των άλλων ζητημάτων που εγείρει, αφ’ ενός επιμηκύνει τον χρόνο κατάρτισης της προκήρυξης (αφού είναι δύσκολο για κάθε φορέα να συνθέσει τις συγκρουόμενες απαιτήσεις των ήδη υπηρετούντων) και αφ’ ετέρου δημιουργεί πρόσθετα πεδία νομικών τριβών στο στάδιο των ελέγχων και των ενστάσεων από το ΑΣΕΠ.

Ολη αυτή η συσσώρευση διαδικασιών συνοδεύεται από συγκρουόμενα αιτήματα φορέων για ταχεία διεκπεραίωση της διαδικασίας, χωρίς να λαμβάνεται υπ’ όψιν ότι η προτεραιοποίηση μιας διαδικασίας λειτουργεί εις βάρος των άλλων. Η προκήρυξη για τις θέσεις καθαριότητας στους δήμους είναι το κορυφαίο παράδειγμα που αυτή την εποχή έχει απορροφήσει σχεδόν το σύνολο του δυναμικού του ΑΣΕΠ που δίνει τον καλύτερο εαυτό του.

Για να αντιμετωπιστεί η κατάσταση, είναι αναγκαίος ο ετήσιος προγραμματισμός των προσλήψεων σε συνεργασία με το ΑΣΕΠ. Επιβάλλεται, επιπλέον, να σταματήσει η μαζική παραγωγή ειδικών διατάξεων που θέτουν κριτήρια μοριοδότησης και διαδικασίες κατά παρέκκλιση του ν. 2190/1994. Δεν είναι δυνατόν να δημιουργείται για κάθε φορέα μια ειδική μοριοδότηση και διαδικασία για να ικανοποιηθούν συνδικαλιστικά και άλλα αιτήματα.

Το ΑΣΕΠ, επίσης, πρέπει να σταματήσει να επιβαρύνεται με διαδικασίες στις οποίες δεν του ανατίθεται ο πλήρης έλεγχος. Στο όνομα της έξωθεν καλής μαρτυρίας που επιφέρει η επιφανειακή εμπλοκή του ΑΣΕΠ, δεν υπάρχει λόγος να προκαλείται πρόσθετος φόρτος εργασίας εις βάρος των διαδικασιών όπου ο ρόλος του είναι πράγματι καθοριστικός.

Είναι αδήριτη ανάγκη να εκσυγχρονισθεί το προσοντολόγιο των δημοσίων υπαλλήλων. Πολλές καθυστερήσεις οφείλονται στο ότι το προσοντολόγιο του 2001 έχει ξεπεραστεί στην πράξη. Και πρέπει να εισαχθεί η πρακτική της ενιαίας προκήρυξης για τους ίδιους κλάδους και ειδικότητες, για το σύνολο των φορέων. Η εξοικονόμηση χρόνου θα είναι τεράστια.

Τέλος, υπάρχει μία λεπτομέρεια που δεν πρέπει να μας διαφύγει: το 2018, σε σύνολο 13.569 θέσεων, οι προσλαμβανόμενοι ειδικοί επιστήμονες είναι μόλις 138 (1,01%) και οι πανεπιστημιακής εκπαίδευσης είναι μόλις 1.339 (9,86%). Θα πρέπει να προβληματισθούμε ως χώρα για τις ιεραρχήσεις που κάνουμε σχετικά με τις ανάγκες της δημόσιας διοίκησης στα προσεχή χρόνια.

* Ο δρ Θάνος Παπαϊωάννου είναι αντιπρόεδρος του ΑΣΕΠ. Οι απόψεις που εκφράζει είναι προσωπικές.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ