ΒΙΒΛΙΟ

Εκθεση Βιβλίου Φρανκφούρτης: Η «σελίδα» που δεν άνοιξε

ΣΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ

Η έκθεση «Δρόμοι επιβίωσης» από το Ιδρυμα της Βουλής, με εικόνες από τις προσφυγικές ροές στην ηπειρωτική και νησιωτική Ελλάδα, παρουσιάστηκε στην έκθεση της Φρανκφούρτης.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

ΦΡΑΝΚΦΟΥΡΤΗ - ΑΠΟΣΤΟΛΗ. Μια εικόνα του φωτορεπόρτερ Μεχμέτ Αϊγιάν για το πρακτορείο Anadolu στα σύνορα Ελλάδας - ΠΓΔΜ, τον Φεβρουάριο του 2016, απεικονίζει τις προσπάθειες των προσφύγων να ρίξουν τα συρματοπλέγματα που είχε στήσει τότε η γειτονική χώρα στην Ειδομένη. Η φωτογραφία βρισκόταν μέχρι την περασμένη Κυριακή στην 70ή Διεθνή Εκθεση Βιβλίου της Φρανκφούρτης, κομμάτι της ελληνικής έκθεσης «Δρόμοι επιβίωσης». Ανάμεσα στα ανθρώπινα σώματα που σπρώχνουν όλα μαζί, ξεχώριζε το πρόσωπο ενός νεαρού με μαύρο σκούφο.

Ο νεαρός της φωτογραφίας είναι ο 17χρονος Αλί Αλιάγ από τη Συρία, που στάθηκε μπροστά μας το περασμένο Σάββατο και αφηγήθηκε την εμπειρία του μαζί με την αδελφή του Ολα, στην εκδήλωση που διοργάνωσε το Ελληνικό Ιδρυμα Πολιτισμού. Οι συνθήκες διαβίωσης στα καμπ της Θεσσαλονίκης «ήταν κόλαση» για τη νεαρή από τη Συρία και έπειτα από δύο χρόνια τα δύο αδέλφια ενώθηκαν με την οικογένειά τους στη Γερμανία.

Στην ίδια εκδήλωση ο Κωστής Παπαϊωάννου, πρώην πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και τέως γ.γ. Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, μίλησε για τους λόγους που τέτοιες περιπτώσεις θα αποτελούν εξαίρεση το επόμενο διάστημα αλλά και για την ξενοφοβία που καλλιεργεί η ελληνική πολιτική για το μεταναστευτικό στα νησιά. «Η Ελλάδα επιβάλλει έναν εγκλωβισμό των ανθρώπων εκεί (σ.σ.: στα νησιά) στη λογική της αποτροπής των μεταναστευτικών ροών. Αυτό που κάνει η Ευρώπη στην Ελλάδα, το κάνει η ίδια στα νησιά της», τόνισε.

Η εκδήλωση προσπάθησε να «συντονιστεί» με τη γενικότερη θεματική της Φρανκφούρτης, την υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων με την καμπάνια «Οn the same page» («Στην ίδια σελίδα»). Αλλά τη στιγμή που επιτέλους η συζήτηση είχε ζεσταθεί, οι περισσότεροι από τους ξένους επισκέπτες είχαν ήδη φύγει. Η κορυφαία εκδήλωση του ελληνικού περιπτέρου, στη μεγαλύτερη έκθεση βιβλίου του κόσμου, ανάλωσε το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου της διαβάζοντας πολιτικούς χαιρετισμούς γεμάτους κοινοτοπίες στα αγγλικά ή –ακόμα χειρότερα– στα ελληνικά με τη βάσανο της μετάφρασης στα γερμανικά, παράγραφο την παράγραφο.

Τιμώμενη συγγραφέας της ελληνικής αποστολής στη Φρανκφούρτη ήταν η Μάρω Δούκα. Το έργο της αναγνωρισμένης πεζογράφου, που όμως δεν έχει εκδοθεί στα γερμανικά –παρά μόνον το «Πλωτή Πόλη» το 1991–, παρουσιάστηκε στο παλιό λογοτεχνικό καφέ «Λάουμερ» με ομογενείς κυρίως ακροατές. Η πιο «γερμανική» εκδήλωση ήταν η παρουσίαση της ποιητικής ανθολογίας «Ποίηση με πείσμα» της Μαρίας Τοπάλη, που κυκλοφορεί στα γερμανικά από το Κέντρο Νέου Ελληνισμού στο Βερολίνο.

Ειδικό ενδιαφέρον είχε η συζήτηση των Χρήστου Αστερίου και Αριστείδη Αντωνά για τα φίλτρα μέσα από τα οποία παρατηρούν οι δύο συγγραφείς την Ελλάδα και την ελληνική λογοτεχνία από το Βερολίνο όπου ζουν και εργάζονται, αλλά έλειψε η ματιά αντίστοιχα ενός Γερμανού συγγραφέα.

Η Φρανκφούρτη χρειάζεται ειδικό χειρισμό και ετήσια προετοιμασία εάν η φιλοδοξία του ΕΙΠ και του ΥΠΠΟ είναι πραγματικά να είναι η Ελλάδα «στην ίδια σελίδα» με την έκθεση βιβλίου και όχι απλώς στον ίδιο χώρο.

Έντυπη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ